ใช้กระดูกหูจำแนกประชากร 'ปลาทู' | คมชัดลึก

 

                         ไม่ปฏิเสธว่า การจัดการทรัพยากรประมงทะเลของประเทศไทยอยู่บนหลักการของการประเมินผลผลิตสูงสุดที่ยั่งยืน เพื่อกำหนดปริมาณการลงแรงทางด้านการประมงที่เหมาะสมกับสภาวะของทรัพยากรปลาทู ซึ่งการประเมินผลผลิตสูงสุดที่ยั่งยืนนั้น เป็นการประเมินตามกลุ่มประชากรเพื่อการจำแนกประชากรปลาทูที่สอดคล้องกับขอบเขตการแพร่กระจายของปลาทูในปัจจุบัน

 

                         ด้วยเหตุนี้ทีมนักวิจัย กรมประมง ได้ทำการจำแนกประชากรปลาทู โดยใช้รูปร่างของกระดูกหู ซึ่งเป็นเทคนิคใหม่ที่มีความแม่นยำสูงและประสบความสำเร็จในปลาเขตน้ำอุ่นหลายชนิด นักวิจัยจึงนำเทคนิคดังกล่าวมาใช้ในการจำแนกประชากรปลาทูไทย ซึ่งเป็นปลาที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจของไทยเป็นครั้งแรก

 

                         “เหตุผลที่ทดสอบกับปลาทู เพราะเรามองว่าปลาทูเป็นปลาที่มีความสำคัญเศรษฐกิจ ทำรายได้เข้าประเทศแต่ละปีมูลค่ามหาศาล เราจึงมาเจาะลึกปลาชนิดนี้ โดยมีการรวบรวมข้อมูลและสุ่มตัวอย่างประชากรปลาทูทั้งจากฝั่งอ่าวไทยและอันดามันตั้งแต่เดือนกันยายน 2553-กรกฎาคม 2554 จากนั้นก็ทำการศึกษาจำแนกกลุ่มของประชากร โดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์รูปร่างของกระดูกหู จนประสบความสำเร็จเป็นครั้งแรกในประเทศไทย”

 

                         ศันสนีย์ ศรีจันทร์งาม นักวิชาการศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงทะเลอ่าวไทยตอนกลาง (ชุมพร) สำนักวิจัยและพัฒนาประมงทะเล กรมประมง ในฐานะหัวหน้าทีมวิจัยการจำแนกกลุ่มของประชากรปลาทูโดยวิธีการวิเคราะห์รูปร่างของกระดูกหู เปิดเผยข้อมูลระหว่างนำผลงานวิจัยจัดแสดงในงาน "มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ" ประจำปี 2557 ระหว่างวันที่ 7-11 สิงหาคม ที่ผ่านมา ที่โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์และบางกอกคอนแวนชั่น เซ็นเอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ โดยระบุอีกว่า ผลงานวิจัยชิ้นนี้เป็นเทคนิคใหม่ในการจำแนกกลุ่มของประชากร (Stock) ปลาทู โดยการวิเคราะห์รูปร่างของกระดูกหู ซึ่งเป็นเทคนิคที่มีความแม่นยำสูงในการจำแนกประชากรปลาทู โดยอาศัยหลักการว่า ปลาทูที่มีอัตราการเติบโตแตกต่างกันอันเป็นผลมาจากสิ่งแวดล้อมในแหล่งอาศัยจะสร้างวงวันที่มีขนาดและรูปร่างแตกต่างกัน เป็นผลให้รูปร่างโดยรวมของกระดูกหูมีความแตกต่างกัน

 

                         “จากผลการศึกษาใช้รูปร่างของกระดูกหูในการจำแนกกลุ่มประชากรปลาทูระหว่างทะเลอันดามันและอ่าวไทยพบว่า มีค่าความถูกต้องสูงกว่าวิธีเดิมตามลักษณะภายนอกถึง 80 เปอร์เซ็นต์ ฉะนั้นจึงมีความเป็นไปได้ว่า ปลาทูที่อาศัยอยู่ทางภาคใต้ตอนล่าง ภาคใต้ตอนบนและทางภาควันออกของอ่าวไทยก็จะแตกต่างกัน” หัวหน้าทีมวิจัยคนเดิมกล่าว

 

                         สำหรับกระดูกหูนั้น เป็นอวัยวะช่วยในการทรงตัวอยู่ภายในส่วนหัวของปลา ซึ่งประกอบด้วย 3 คู่ ได้แก่ sagittal asteriscus และ lapillus สามารถใช้ในการบ่งบอกอายุปลาแต่ละชนิดได้ โดยการนำจำนวนวงวันหรือวงปีที่เกิดขึ้นและยังสามารถนำไปใช้ในการคำนวณอัตราการเจริญเติบโตของปลาได้อีกด้วย

 

                         นับเป็นอีกก้าวความสำเร็จของนักวิจัยไทยในการจำแนกกลุ่มประชากรปลาทู โดยวิธีการวิเคราะห์รูปร่างของกระดูกหู เพื่อคำนวณอัตราการเจริญเติบโตของปลา จนประสบความสำเร็จเป็นครั้งแรก ก่อนจะนำไปต่อยอดขยายผลสู่ปลาชนิดอื่นๆ ต่อไป สนใจข้อมูลสอบถามรายละเอียดได้ที่หัวหน้าทีมวิจัย ศันสนีย์ ศรีจันทร์งาม ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงทะเลอ่าวไทยตอนกลาง (ชุมพร) ต.ปากน้ำ อ.เมือง จ.ชุมพร โทร.08-1597-5433 ในวันและเวลาราชการ

 

 

 

 

 

------------------------------

 

(ทำมาหากิน : ใช้กระดูกหูจำแนกประชากร 'ปลาทู' เทคนิคใหม่คำนวณเจริญเติบโตของปลา : โดย...สุรัตน์ อัตตะ)