โรคกระดูกพรุน...ปัญหาระดับชาติ (2) | คมชัดลึก

 

                            “กระดูกพรุน” เป็นโรคที่มีมวลกระดูกลดลงและโครงสร้างขนาดเล็กๆ ของกระดูกเสื่อมลง ทำให้กระดูกมีความเปราะบาง ความแข็งแรงลดลง แม้ได้รับการกระทบกระแทกเพียงเล็กน้อยก็ทำให้มีกระดูกหักเกิดขึ้น สำหรับกระดูกหักในผู้ป่วยโรคกระดูกพรุนนั้นเกิดขึ้นได้หลายตำแหน่งทั่วร่างกาย แต่ที่พบบ่อย ได้แก่ กระดูกปลายแขน กระดูกสันหลัง และกระดูกสะโพก 

 

 

เมื่อไรจึงนึกถึงว่ากระดูกหักเกิดจากโรคกระดูกพรุน

 

                            กระดูกหักจากโรคกระดูกพรุนควรนึกถึงเมื่อเกิดขึ้นในผู้ที่อายุมาก ตัวอย่างเช่น ในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนหรืออายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป ส่วนในผู้ชายให้นึกถึงถ้าเกิดกระดูกหักหลังอายุ 70 ปีขึ้นไป และถ้ากระดูกหักที่เกิดขึ้นนั้นเกิดหลังจากได้รับแรงกระแทกที่ไม่รุนแรง เช่น ลื่นล้ม สะดุดสายไฟล้ม ไม่ใช่เกิดจากอุบัติเหตุรถมอเตอร์ไซค์ หรือทางรถยนต์หรือตกบันไดหลายๆ ขั้น ยิ่งทำให้นึกถึงว่ากระดูกหักน่าจะเกิดจากกระดูกพรุนมากขึ้น

 

                            หลายครั้งที่ผู้ป่วยไปโรงพยาบาลเพราะกระดูกหัก ผู้ป่วยหลายรายจะได้รับการรักษาแบบเฉพาะหน้า คือ ใส่เฝือกหรือผ่าตัด เมื่อกระดูกติดดีก็จบ ถือว่าเสร็จสิ้นการรักษา ก็อยากจะขอฝากไว้ว่านะครับว่า ต่อไปนี้ทุกครั้งที่ท่านหรือญาติของท่านเกิดกระดูกหักเกิดขึ้น ให้ตั้งคำถามเสมอว่า “กระดูกหักเพราะเป็นโรคกระดูกพรุนหรือไม่” เพราะถ้าเป็นโรคกระดูกพรุนแล้วไม่รักษาควบคู่ไปด้วย ก็อาจเกิดกระดูกหักที่ใหม่หรือเกิดซ้ำได้อีก

 

 

ใครบ้างควรได้รับการตรวจความหนาแน่นของกระดูก

 

                            ต้องขอทำความเข้าใจก่อนว่าผู้ที่หมดประจำเดือนหรือเข้าสู่วัยทองนั้น โอกาสเป็นโรคกระดูกพรุนเยอะขึ้นก็จริง แต่ก็ไม่ใช่ว่าพอเข้าสู่วัยทองจะเป็นโรคกระดูกพรุนกันทุกคน แม้ว่าการตรวจความหนาแน่นกระดูกจะไม่มีอันตราย ไม่เจ็บ แต่ก็มีราคาแพง และสามารถตรวจได้ในบางโรงพยาบาลเท่านั้น ดังนั้น หมอจะเลือกส่งตรวจเฉพาะผู้ที่มีข้อบ่งชี้เท่านั้น ได้แก่ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงดังต่อไปนี้ 

 

                            - ผู้หญิงอายุมากกว่า 65 ปี หรือผู้ชายอายุตั้งแต่ 70 ปี ขึ้นไป

 

                            - ผู้หญิงอายุน้อยกว่า 65 ปี หรือผู้ชายอายุน้อยกว่า 70 ปี ร่วมกับมีปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ของโรคกระดูกพรุนหรือกระดูกหัก

 

                            - ผู้หญิงที่หมดประจำเดือนก่อนอายุ 45 ปี หรือถูกตัดรังไข่ทั้ง 2 ข้าง (ถ้าตัดมดลูกอย่างเดียว หรือตัดรังไข่เพียง 1 ข้าง จะไม่ถือว่ามีความเสี่ยง) 

 

                            - ได้รับยาสเตียรอยด์นานกว่า 3 เดือน 

 

                            - มีพ่อ แม่ พี่สาว หรือน้องสาวกระดูกสะโพกหัก 

 

                            - ผอมมาก (ดัชนีมวลกายน้อยกว่า 19 กิโลกรัมต่อตารางเมตร)

 

                            - ตรวจเอกซเรย์พบกระดูกบางหรือกระดูกสันหลังผิดรูป เช่น หลังค่อมหรือหลังคด

 

                            - เคยกระดูกหักจากการได้รับการกระแทกที่ไม่รุนแรง เช่น ลื่นล้ม ตกบันได 1 ขั้น สะดุดของล้ม เป็นต้น

 

 

                            สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ควรได้รับการตรวจความหนาแน่นของกระดูกครับ 

 

 

 

 

โดย ศ.นพ.ฉัตรเลิศ พงษ์ไชยกุล

 

ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคกระดูกพรุน

 

และอาจารย์ประจำหน่วยต่อมไร้ท่อ 

 

ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ 

 

มหาวิทยาลัยขอนแก่น

 

 

 

 

โปรดติดตามตอนต่อไป