ถาม-ตอบ ข้อมูลที่ถูกต้อง เกี่ยวกับโรคติดเชื้ออีโบลา | คมชัดลึก

 

-อีโบลาคืออะไร

 

                         ตอบ : เป็นเชื้อไวรัสก่อโรครุนแรงในคนและลิง แหล่งรังโรคธรรมชาติคือค้างคาวกินผลไม้ แต่อาจมีสัตว์ชนิดอื่นอีก ซึ่งมีที่อยู่อาศัยหลักในป่าดิบชื้นในทวีปแอฟริกา ไม่พบแหล่งรังโรคที่ติดเชื้อในประเทศไทย โรคนี้ระบาดมาแล้วมากกว่า 20 ครั้ง ในทวีปแอฟริกา ขณะนี้มีการระบาดใหญ่ทางตะวันตกของทวีปแอฟริกา ในประเทศไลบีเรีย กินี เซียร์ราลีโอน และไนจีเรีย ผู้ป่วยที่ติดเชื้ออีโบลามีโอกาสเสียชีวิตมากกว่าร้อยละ 50 

 

 

-โรคนี้ติดต่อได้อย่างไร

 

                         ตอบ : ติดต่อจากการสัมผัสโดยตรงกับเลือด น้ำเหลือง สารคัดหลั่งของคนและสัตว์ที่เป็นโรค เชื้อจะเข้าทางผิวหนังหรือเยื่อเมือกที่มีแผลหรือรอยถลอก รวมถึงการโดนวัตถุมีคมที่มีเชื้อตำ การติดต่อส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วยที่มีอาการหรือศพผู้เสียชีวิตโดยไม่ได้ป้องกัน การสัมผัสผู้ติดเชื้อที่ไม่มีอาการมีโอกาสติดเชื้อน้อยมาก เชื้ออีโบลาไม่ติดต่อทางอากาศ อาหาร น้ำดื่ม การพูดคุยกันและการถูกยุงกัด 

 

 

-ติดเชื้อแล้วมีอาการอย่างไร

 

                         ตอบ : หลังได้รับเชื้อภายใน 21 วัน (ส่วนใหญ่ 1-2 สัปดาห์) จะมีไข้สูง ปวดหัว ปวดตามตัว อ่อนเพลียคล้ายไข้หวัด หรือไข้เลือดออก อาจมีคลื่นไส้ อาเจียนปวดท้อง ท้องเสีย มีผื่นตามตัว ต่อมาจะมีเลือดออกตามผิวหนังและอวัยวะต่างๆ ระบบต่างๆ ของร่างกายล้มเหลว ส่วนใหญ่จะเสียชีวิตภายใน 1-2 สัปดาห์หลังมีอาการ

 

 

-ถ้ามีอาการและสงสัยว่าติดเชื้อ จะยืนยันอย่างไร

 

                         ตอบ : การวินิจฉัยโรคอาศัยการตรวจในห้องปฏิบัติการที่มีมาตรการความปลอดภัยสูงสุด (ระดับ 4) โดยตรวจหาเชื้อหรือภูมิต้านทานต่อเชื้อ

 

 

-ถ้าติดเชื้อหรือสงสัยว่าติดเชื้อควรทำอย่างไร?

 

                         ตอบ : ถ้ามีประวัติเดินทางมาจากถิ่นที่มีการระบาด หรือสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วยไม่เกิน 21 วันก่อนมีอาการข้างต้น ควรรีบไปพบแพทย์

 

 

-โรคนี้รักษาได้หรือไม่?

 

                         ตอบ : ปัจจุบันยังไม่มียารักษาโรคนี้โดยเฉพาะ แต่แพทย์จะให้การดูแลรักษาโดยการให้สารน้ำ ดูแลเรื่องการหายใจ และให้การรักษาประคับประคองอื่นๆ อย่างใกล้ชิด

 

 

-จะป้องกันการติดเชื้ออย่างไร?

 

                         ตอบ : ใช้หลักการรักษาสุขอนามัย ได้แก่ การล้างมือและรักษาความสะอาดทั่วไป

 

                         ถ้ามีผู้ป่วย/ผู้ที่อาจติดเชื้อ แพทย์จะแยกตัวผู้ป่วยทันทีและควบคุมการสัมผัสขั้นสูงสุด

 

                         เครื่องใช้วัสดุที่สัมผัสกับผู้ป่วย ใช้วิธีการทำลายเชื้ออย่างใดอย่างหนึ่งได้แก่ ต้มเดือด 5 นาที ใช้ความร้อน 60 องศาเซลเซียส นาน 30 นาที, อบด้วยรังสีแกมมา/ยูวี หรือใช้น้ำยาฆ่าเชื้อ เช่น โซเดียมไฮโปคลอไรท์

 

                         ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกันโรคนี้ คาดว่าจะมีการศึกษาทดลองวัคซีนในปี 2558

 

 

-ขณะนี้มีผู้ป่วยโรคติดเชื้ออีโบลาในประเทศไทยหรือไม่?

 

                         ตอบ : ปัจจุบันยังไม่มีรายงานผู้ป่วยในประเทศไทย โอกาสที่จะพบผู้ป่วยโรคนี้ในประเทศไทยมีน้อยมาก

 

 

-โรคนี้ติดต่อได้ง่ายในประชาชนทั่วไปหรือไม่?

 

                         ตอบ : จากการศึกษาทางระบาดวิทยา โรคติดเชื้ออีโบลาเมื่อเทียบกับโรคติดต่ออื่นๆ มีโอกาสที่จะแพร่เชื้อในประชาชนทั่วไปต่ำ โดยพบว่าความสามารถในการแพร่เชื้อในชุมชนต่ำกว่าโรคหัดประมาณ 10 เท่า ต่ำกว่าโรคซาร์สและไข้หวัดใหญ่ประมาณ 2-3 เท่า

 

 

-ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงที่จะติดโรคนี้คือกลุ่มใด?

 

                         ตอบ : คนที่ใกล้ชิดและสัมผัสผู้ป่วย เช่น บุคลากรทางการแพทย์ ญาติผู้ป่วยและคนทำศพที่ติดเชื้อ

 

 

-ช่วงนี้ถ้าใครมีไข้สูง ปวดเมื่อย ปวดหัว มีผื่นตามตัว คลื่นไส้ ปวดท้อง ท้องเดิน แสดงว่าน่าจะติดเชื้ออีโบลาใช่หรือไม่?

 

                         ตอบ : ไม่ใช่ อาการดังกล่าวสามารถเกิดจากโรคติดเชื้ออื่นๆ ที่พบได้บ่อยกว่าในประเทศไทย เช่น ไข้หวัดใหญ่ ไข้เลือดออกจากยุงลาย ไข้มาลาเรีย ไข้ไทฟอยด์ โรคฉี่หนู อาหารเป็นพิษ เป็นต้น ควรสงสัยว่าติดเชื้ออีโบลาก็ต่อเมื่อผู้ป่วยมีประวัติสัมผัสผู้ป่วยหรือเดินทางไปในถิ่นระบาดของโรคนี้ภายใน 21 วันก่อนมีอาการ

 

 

-ควรงดการเดินทางไปต่างประเทศในช่วงนี้หรือไม่?

 

                         ตอบ : องค์การอนามัยโลกยังไม่มีข้อห้ามในการเดินทางไปในถิ่นระบาดในทวีปแอฟริกา แต่ควรหลีกเลี่ยงหากไม่จำเป็น ส่วนการเดินทางไปประเทศที่ไม่ได้เป็นถิ่นระบาดไม่จำเป็นต้องงด

 

 

-มีโอกาสที่จะติดเชื้ออีโบลาจากการเดินทางโดยเครื่องบินร่วมกับผู้ป่วยที่เดินทางมาจากถิ่นระบาดบนเครื่องหรือระหว่างรอขึ้นเครื่องที่สนามบินหรือไม่

 

                         ตอบ : การเดินทางโดยเครื่องบินร่วมกับผู้ป่วยมีโอกาสติดเชื้อน้อยมาก เนื่องจากปัจจุบันผู้ป่วยที่มีอาการจะถูกคัดกรองโดยสายการบินและท่าอากาศยานไม่อนุญาตให้เดินทางโดยเครื่องบิน ในกรณีที่ผู้ป่วยยังไม่มีอาการจะมีปริมาณเชื้อในเลือดไม่มาก นอกจากนี้ เนื่องจากการติดต่อจะเกิดได้จากการสัมผัสโดยตรงกับเลือดหรือสิ่งคัดหลั่ง โอกาสแพร่เชื้อจึงน้อยมาก

 

 

 

ศ.นพ.ดร.นรินทร์ หิรัญสุทธิกุล

 

ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม

 

คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

 

[email protected] <mailto:[email protected]>

 

โทร.0-2218-3317

 

 

-----------------------

 

(ถาม-ตอบ ข้อมูลที่ถูกต้อง เกี่ยวกับโรคติดเชื้ออีโบลา : โดย...โต๊ะการศึกษา / สาธารณสุข)