โรคกระดูกพรุน...ปัญหาระดับชาติ (1) | คมชัดลึก

 

                           ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา “โรคกระดูกพรุน” เป็นหนึ่งในโรคที่ได้รับการกล่าวขานผ่านทางสื่อโทรทัศน์ วิทยุ และหนังสือพิมพ์ อย่างมากมายจากหลายองค์กร ทั้งนี้ก็เพื่อให้ประชาชนได้เล็งเห็นถึงความรุนแรงที่เกิดขึ้นจากโรค รวมทั้งได้ทราบถึงวิธีการป้องกันและรักษาโรคอย่างถูกต้อง อย่างไรก็ตาม เมื่อดูจากข้อมูลทางระบาดวิทยาซึ่งเป็นการศึกษาในคนไทยเมื่อไม่นานมานี้ยังพบว่า “ปัญหาและผลกระทบจากโรคกระดูกพรุนในประเทศไทยยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และดูเหมือนจะยังไม่มีแนวโน้มลดลงในอนาคตอันใกล้นี้”

 

                           จากข้อมูลการศึกษาการเกิดกระดูกหักจากโรคกระดูกพรุนที่ผ่านมาพบว่ายังค่อนข้างสูงในคนไทย รายงานจากเชียงใหม่ซึ่งทำการเก็บข้อมูลต่อเนื่องหลายปีพบว่าอุบัติการณ์ของกระดูกสะโพกหักจากโรคกระดูกพรุนเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนทั้งในเพศหญิงและชาย ในขณะที่การศึกษาจากทั้งในคนกรุงเทพฯ และจากทั่วประเทศถึงอุบัติการณ์ของกระดูกสันหลังหักในหญิงวัยหมดประจำเดือนก็สูงถึงเกือบ 1 ใน 3 และที่น่าเป็นห่วงไปกว่านั้นก็คือ เมื่อเกิดกระดูกสะโพกหักแล้วทำให้เสียชีวิตสูงมาก ซึ่งสูงถึงร้อยละ 18, 32 และ 45 ที่ 1 ปี, 3 ปี และ 5 ปีตามลำดับ หรือคิดง่ายๆ ก็คือ 1 ใน 6 เสียชีวิตภายในปีแรก และเกือบครึ่งหนึ่งเสียชีวิตภายใน 5 ปีหลังกระดูกสะโพกหัก ในรายที่รอดชีวิต แม้ได้รับการผ่าตัดรักษาก็ยังมีอาการเจ็บป่วยตามมาอีกหลายอย่าง บางรายช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ ต้องพึ่งพาคนอื่นในการดูแลแม้กระทั่งกิจวัตรประจำวันที่จำเป็น เช่น สวมเสื้อผ้า อาบน้ำ หรือแม้แต่ทานอาหารเอง เป็นต้น และยิ่งในรายที่ไม่ได้รับการรักษาด้วยการผ่าตัดด้วยแล้ว ยิ่งเกิดปัญหาสูงขึ้นเป็นทวีคูณ ผลกระทบที่เกิดขึ้นเหล่านี้ส่งผลให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่แย่ลงเป็นอย่างมาก เคยทำอะไรเองได้ก็ทำไม่ได้ ครอบครัวต้องสูญเสียเงินเพิ่มขึ้นเพื่อจ้างคนมาช่วยดูแล รวมทั้งเสียค่าใช้จ่ายในการรักษามากมายตามมาในระยะยาวอีกด้วย

 

                           เราต้องยอมรับว่าขณะนี้ประเทศไทยของเราเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุมาหลายปีแล้ว การที่ประเทศเราเป็นเช่นนี้ก็สืบเนื่องมาจากความก้าวหน้าทางการแพทย์ การที่มีระบบสาธารณสุขที่ดีเมื่อเปรียบเทียบกับอดีตที่ผ่านมา มีการรักษาและเทคโนโลยีที่ทันสมัย ส่งผลให้คนไทยมีอายุยืนขึ้น เมื่อมองในภาพรวมก็ถือว่าเป็นสิ่งที่ดี แต่ในขณะเดียวกันระบบสาธารณสุขของประเทศไทยก็จะต้องมีมาตรการรองรับ เตรียมความพร้อมถึงผลกระทบที่จะต้องเกิดขึ้นในอนาคต

 

                           “โรคกระดูกพรุน” เป็นอีกโรคหนึ่งที่พบบ่อยในผู้สูงอายุโดยเฉพาะอย่างยิ่งขณะนี้ประเทศไทยของเรากำลังมีจำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่ท่านผู้อ่านบางท่านอาจจะมีคุณย่า คุณยาย คุณยาย หรือญาติผู้ใหญ่ป่วยเป็นโรคนี้อยู่ แต่สิ่งที่น่าเป็นห่วงก็คือ “ผู้ที่เป็นโรคกระดูกพรุนส่วนใหญ่มักไม่มีอาการผิดปกติใดๆ และอาการจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อมีกระดูกหักเกิดขึ้นแล้วเท่านั้น” ในบางครั้งอาจเกิดภาวะแทกซ้อนตามมามากมาย บางรายรุนแรงจนถึงกับเสียชีวิตก่อนวัยอันควร ซึ่งในฐานะที่ผมเป็นหมอก็รู้สึกเสียดายที่มีคนไทยจำนวนไม่น้อยเกิดกระดูกหักจากโรคกระดูกพรุนทั้งๆ ที่เป็นโรคที่สามารถป้องกันได้และมียารักษาที่ได้ผลดีมากในปัจจุบัน

 

                           ตลอดเวลาระยะเวลาหลายปีที่ตนเองได้มีโอกาสศึกษาวิจัยเกี่ยวกับโรคกระดูกพรุนในคนไทย และได้ดูแลรักษาผู้ที่ป่วยเป็นโรคกระดูกพรุนหรือผู้ป่วยที่เกิดกระดูกหัก ทำให้ได้ทราบว่ายังมีผู้ป่วยจำนวนมากที่ดูแลตนเองไม่ถูกต้อง และเนื่องจากโรคกระดูกพรุนเพิ่งจะได้รับความสนใจเมื่อไม่นานมานี้ จึงทำให้ประชาชนโดยทั่วไปยังไม่มีความรู้เพียงพอเกี่ยวกับตัวโรค ปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรค การป้องกัน รวมถึงการรักษา

 

                           ผมในฐานะหมอและนักวิชาการที่มีโอกาสได้ดูแลรักษาผู้ป่วยโรคกระดูกพรุนเป็นจำนวนมาก จึงขอถือโอกาสนี้ที่จะให้ท่านผู้อ่านได้รับความรู้ และเกิดความเข้าใจผ่านทางสื่อนี้อีกครั้ง ทั้งนี้ก็เพื่อให้ในอนาคตประเทศไทยของเรามีผู้ป่วยโรคกระดูกพรุนลดลง หรืออย่างน้อยเมื่อเกิดโรคขึ้นแล้ว ก็จะได้รับการรักษาที่ถูกต้องเพื่อไม่ให้กระดูกหักเกิดขึ้นกับตัวท่านหรือญาติพี่น้องของเรา

 

 

 

โปรดติดตามตอนต่อไป

 

 

 

ศ.นพ.ฉัตรเลิศ พงษ์ไชยกุล

 

ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคกระดูกพรุน

 

และอาจารย์ประจำหน่วยต่อมไร้ท่อ 

 

ภาควิชาอายุรศาสตร์ 

 

คณะแพทยศาสตร์ 

 

มหาวิทยาลัยขอนแก่น