โรคมือ เท้า ปาก ภัยร้ายใกล้ตัว | คมชัดลึก

 

                                โรคมือ เท้า ปาก วัยร้ายใกล้ตัว ซึ่งเป็นที่สนใจในหมู่คุณพ่อ คุณแม่ที่มีลูกเล็กๆ เพราะมีการระบาด และทำให้เด็กเสียชีวิตไปหลายคนในสิงคโปร์ และมาเลเซีย ที่จริงแล้วโรคนี้มิใช่เป็นโรคใหม่ แต่เป็นโรคที่มีมานานแล้ว ในประเทศไทยก็พบอยู่เสมอๆ แต่ไม่เป็นข่าว เพราะเป็นแล้วอาการไม่รุนแรง ไม่ทำให้เสียชีวิตนั่นเอง ผู้ปกครองหลายท่านเกิดความกังวลว่าจะเกิดขึ้นกับบุตรหลานของตน หรือเมื่อเกิดขึ้นแล้วจะทำอย่างไรดี เพื่อให้ท่านได้รับทราบข้อมูลที่ถูกต้องและช่วยกันระมัดระวัง

 

 

สาเหตุ

 

                                เกิดจากเชื้อ Enterovirus 71 (EV71) Coxasackie Virus ระยะฟักตัว 3-6 วัน หลังได้รับเชื้อจึงจะเริ่มเกิดอาการ กลุ่มที่มีความเสี่ยงมักพบได้ในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี โดยเฉพาะเด็กอายุ 6 เดือน-3 ปี

 

 

ลักษณะอาการ 

 

                                ในเด็กจะมีไข้สูง 3-4 วัน และเริ่มมีตุ่มน้ำใส (Vesicle) ขึ้นที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า ปาก ลิ้น เหงือก ในวันแรกของไข้ มีอาการเจ็บร่วมด้วย ทำให้รับประทานอาหารไม่ได้ มีน้ำลายไหล และอาจมีผื่นขึ้นตามขาทั้ง 2 ข้าง อาการมักจะหายเองภายใน 5-7 วัน ในผู้ใหญ่ ลักษณะอาการจะแตกต่างจากเด็ก คือ มีไข้ ปวดเมื่อยตามตัว แผลในปาก อาจมีผื่นขึ้นหรือไม่มีก็ได้ 

 

 

อาการเสี่ยง

 

                                เป็นทั้งในเด็ก และผู้ใหญ่ โดยเฉพาะเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 5 ปี ส่วนใหญ่ไข้จะลดลงและหายไปเองภายใน 1 สัปดาห์ แผลในปากจะดีขึ้นเอง ตุ่มน้ำที่มือหรือเท้าจะค่อยๆ หายไป โรคแทรกซ้อนที่พบได้คือ เยื่อหุ้มสมอง หรือเนื้อสมองอักเสบ นอกจากนี้อาจเกิดกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบได้

 

 

การติดต่อ

 

                                โรคนี้สามารถติดต่อได้ง่ายมาก อัตราการติดต่อ จากคนหนึ่งไปอีกคนหนึ่ง เกือบร้อยละร้อย โดยเฉพาะในเด็ก และช่วงเวลาที่มีการระบาด

 

                                -ทางน้ำลาย ได้รับเชื้อจากแผลในปาก

 

                                -การได้รับเชื้อเข้าทางปาก จากการรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนเชื้อไวรัสดังกล่าว

 

                                -เชื้อจะมีอยู่หลังจากมีอาการ โดยเชื้อจะอยู่ในอุจจาระหลายสัปดาห์หรืออาจเป็นหลายเดือน

 

 

การรักษา

 

                                โดยทั่วไปอาการจะดีขึ้นเอง แพทย์จะทำการรักษาตามอาการ เช่น ให้ยาแก้ไข้ แต่ปัญหาที่พบบ่อยคือ เด็กบางคนรับประทานอาหารและน้ำไม่ได้ เพราะเจ็บแผลในปาก ไม่ยอมกลืนน้ำลาย และไม่ยอมให้ทำความสะอาดในปาก ซึ่งเป็นผลทำให้แผลหายช้า หรือเป็นมากยิ่งขึ้น เนื่องจากการติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำซ้อน แพทย์มักจะให้น้ำเกลือทางเส้นเลือดหากรับประทานอาหารไม่ได้ และควรจะต้องทำความสะอาดในปาก เพื่อให้แผลหายเร็วขึ้น และให้ยาปฏิชีวนะถ้าจำเป็น

 

                                -สร้างสุขลักษณะส่วนบุคคลให้ดี เช่น หมั่นล้างมือ

 

                                -รับประทานอาหารที่สะอาด และใช้ช้อนกลางตักเสมอ

 

                                -สำหรับผู้ป่วย ควรใส่หน้ากากอนามัย และหมั่นล้างมือเมื่อสัมผัสกับสิ่งคัดหลั่งโดยเฉพาะน้ำมูก น้ำลาย เป็นต้น

 

 

การป้องกันโรค 

 

                                โรคนี้ยังไม่มีวัคซีนป้องกัน การป้องกันที่ดีที่สุดคือ การล้างมือ การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล การทำความสะอาดของเล่นและเครื่องใช้ หลีกเลี่ยงการนำบุตรหลานไปในสถานที่ที่มีโอกาสสัมผัสกับโรคได้ เช่น สนามเด็กเล่น เป็นต้น

 

 

ดูแลสังเกตอาการบุตรหลานอย่างใกล้ชิดภายใน 3-5 วัน ตั้งแต่เริ่มมีอาการ 

 

                                หากพบสัญญาณอันตรายต่อไปนี้ ให้มาพบแพทย์ทันที 

 

                                1.มีไข้สูง 39 องศาเซลเซียส หรือ ไข้สูงมากกว่า 2 วัน 

 

                                2.เหนื่อย หอบ 

 

                                3.ซึม หลับทั้งวัน ปลุกตื่นยาก 

 

                                4.อาเจียนบ่อย มากกว่า 2-3 ครั้ง 

 

                                5.อาการแขนขาอ่อนแรง 

 

                                6.มีอาการผวาหรือกระตุก จากเดิมไม่เคยมีอาการมาก่อน

 

 

 

 

รศ.พญ.จรุงจิตร์ งามไพบูลย์

 

แพทย์หัวหน้าศูนย์สุขภาพเด็ก