ทำมาหากิน : 'เครื่องทอเสื่อกึ่งอัตโนมัติ' | คมชัดลึก

 

                                การจัดงาน "เทคโนมาร์ท" หรืองานเทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ ประจำปี 2014 (IP Innovation and Technology Expo - IPITEx. 2014)  โดยกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ระหว่างวันที่ 18-20 กรกฎาคมที่ผ่านมา ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค บางนานั้น ไม่เพียงเปิดตลาดให้เอกชนหานักวิจัยมือดีมาร่วมงานเท่านั้น แต่ยังนำนวัตกรรมใหม่ๆ ที่เป็นผลงานเด่นมาจัดแสดงให้ผู้สนใจตั้งแต่ระดับภูมิปัญญาชาวบ้านจนถึงไฮเทคโนโลยี

 

                                เครื่องทอเสื่อผักตบชวากึ่งอัตโนมัติ เจ้าของรางวัลนวัตกรรมจากวัสดุธรรมชาติประจำปี 2513 ผลงานวิจัยเด่นของหน่วยงานในสังกัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่นำมาประยุกต์กับภูมิปัญญาชาวบ้าน จนสามารถนำไปใช้ในระดับชุมชนจนประสบความสำเร็จในการต่อยอดในเชิงธุรกิจ โดยเฉพาะกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกอมโพธีเรียม ผู้ผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์เสื่อจากผักตบชวาแห่งต.ทุ่งช้าง อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.นครราชสีมา ที่ปัจจุบันเป็นหนึ่งในผลิตภัณฑ์เด่นของจังหวัด จนได้รับการยอมรับว่าเป็น "ของดีเมืองย่าโม"

 

                                สินธรา ใจจินา ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกอมโพธีเรียมย้อนอดีตให้ฟังว่าชุมชนแห่งนี้มีอาชีพทอเสื่อจากผักตบชวามานานนับร้อยปีแล้ว ถือเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ได้รับการสืบทอดกันมาในลักษณะการทอมือ เนื่องจากบริเวณนี้จะมีวัตถุดิบที่เป็นเส้นใยจากพืชจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นผักตบชวา ต้นกก ต้นธูปฤษี หรือต้นจันทบูร เมื่อก่อนจะนิยมทอเสื่อเพียงอย่างเดียว โดยทอเพื่อใช้เองในชุมชนหรือในครัวเรือนเท่านั้น แต่ปัจจุบันมีการทอเพื่อการค้ามากขึ้น หลังได้รับการสนับสนุนเครื่องทอเสื่อกึ่งอัตโนมัติ จากสถาบันไทย-เยอรมัน (ทีจีไอ) จ.ชลบุรี

 

                                "เราใช้เครื่องตัวนี้ทอเสื่อเป็นผืน จากนั้นสมาชิกก็จะนำไปต่อยอดขึ้นรูปเป็นผลิตภัณฑ์แบบต่างๆ เช่น กระเป๋า หมอน ชุดนวด ส่วนผลิตภัณฑ์เด่นที่สุดตอนนี้ก็จะเป็นชุดมาสสาด หรือชุดนวดเพื่อสุขภาพ มีแบบเสื่อนวดเท้า นวดหลังในรถแขวนกับเบาะพนักพิง ส่วนราคาก็มีหลากหลายต่ำสุดเป็นแบบเสื่อนวดเท้าชุดละ 250 บาทไปจนถึง 2,000 บาท"

 

                                ในส่วนเรื่องการตลาดนั้น เธอระบุว่าขณะนี้ไม่มีปัญหา มีออเดอร์จากลูกค้าเข้ามาทุกวันทั้งในพื้นที่และต่างจังหวัด โดยเฉพาะกรุงเทพฯ จะเป็นตลาดใหญ่ที่สุด โดยลูกค้าหลักจะเป็นร้านสปาเพื่อสุขภาพและพ่อค้าแม่ค้าที่มารับซื้อไปจำหน่ายอีกทอดหนึ่ง ส่วนรายได้สำหรับสมาชิกจะเฉลี่ยตามชิ้นงานตามความถนัดของแต่ละคน สนใจผลิตภัณฑ์โทร.08-1669-5794 

 

                                สำหรับเครื่องทอเสื่อกึ่งอัตโนมัตินี้จะทำงานด้วยมอเตอร์ขนาด 1 แรงม้าทดรอบเพื่อส่งแรงกดเส้นใยผักตบชวาและปรับตั้งแรงกดได้จากสปริง พร้อมปรับตั้งแรงดึงเชือกด้วยชุดเพลาปรับแรงดึงด้านล่าง ส่วนการป้อนเส้นใยจะป้อนจากข้างล่างผ่านตัวดึงแล้วสอดผ่านร่องเส้นด้ายให้ฟืมกระแทกและให้แกนเก็บเสื่อม้วนเก็บไปเรื่อยๆ จะรักษาความตึงโดยอาศัยแรงกดหน้าจานขุดตั้งแรงดึงหน้ามอเตอร์ทำให้เสื่อที่ออกมามีความแน่นและเส้นใยเรียงตัวสวยงาม

 

                                ส่วนคุณสมบัติและสมรรถนะของเครื่องนั้น ตัวครื่องจะมีขนาด150x150x30 เซนติเมตร น้ำหนัก 15 กิโลกรัม มีกำลังการผลิต 5-10 นาทีต่อผืน โดยเสื่อแต่ละผืนจะมีความยาวเฉลี่ย 500 มิลลิเมตร มีอัตราความเร็วป้อนอยู่ที่วินาทีละ 1 เส้น ซึ่งความหนาเส้นเฉลี่ยเส้นกว้าง 3-6 มิลลิเมตร โดยสามารถทอเสื่อที่ทำจากผักตบชวาต่อเส้นได้ยาวไม่เกิน 1 เมตร

 

                                "เครื่องตัวนี้จะใช้มอเตอร์ 1 แรงม้า ควบคุมด้วยระบบไฟฟ้า มีระบบป้องกันความปลอดภัยและสามารถป้อนและอัดได้โดยอัตโนมัติ โดยราคาก็อยู่ที่หลักแสนต่อเครื่อง ซึ่งเราก็ได้รับสนับสนุนจากหน่วยงานของกระทรวงวิทย์" ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนคนเดิมอธิบายกระบวนการทำงานของเครื่องดังกล่าว

 

                                เครื่องทอเสื่อผักตบชวากึ่งอัตโนมัติ นับเป็นนวัตกรรมที่เป็นผลงานวิจัยเพื่อชุมชนของกระทรวงวิทย์ที่เน้นงานฝีมือจากภูมิปัญญาพื้นบ้านเพื่อต่อยอดสู่เชิงพาณิชย์เพื่อรายได้ที่เพิ่มขึ้นนำไปสู่ความอยู่ดีกินดีของคนในชุมชนนั่นเอง

 

 

 

 

 

------------------------------

 

(ทำมาหากิน : 'เครื่องทอเสื่อกึ่งอัตโนมัติ' แทนมือ นวัตกรรมเพื่อชุมชน 'บ้านทุ่งช้าง' : โดย...สุรัตน์ อัตตะ)