นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกเด้าลมหลังเทา | คมชัดลึก

 

                           สัปดาห์ที่ผ่านมาเริ่มมีรายงานการพบ นกนางแอ่นบ้าน (Barn Swallow) อพยพลงใต้เป็นฝูงจากหลายท้องที่ทั่วประเทศไทย แต่นักดูนกส่วนใหญ่อาจจะไม่ค่อยตื่นเต้นกับผู้มาเยือนที่เป็นสัญญาณของฤดูกาลอพยพนี้เท่าไหร่นัก เพราะนกนางแอ่นบ้านนั้นพบได้ตลอดทั้งปีทางภาคเหนือตอนบน แถมหลายตัวไม่อพยพกลับขึ้นเหนือ (ส่วนใหญ่หรือทั้งหมดของนกที่ตัดสินใจปักหลักอยู่เมืองไทยเป็นนกโตไม่เต็มวัยที่ยังไม่พร้อมจับคู่) นกที่กลายเป็นเหมือนตัวแทนของนักเดินทางไกลชุดแรกจึงเป็น นกเด้าลมหลังเทา (Grey Wagtail) ที่มักปรากฏตัวในไทยไล่หลังนางแอ่นบ้านเล็กน้อย และควรเจอได้ในช่วงนี้แล้วเช่นกัน

 

                           นกเด้าลมหลังเทาเป็นนกอพยพที่มีการกระจายพันธุ์กว้างขวางมาก พบได้ตั้งแต่ตะวันตกสุดของยุโรปไปจนถึงตะวันออกสุดของเอเชีย ประชากรในทวีปเอเชียใช้ชีวิตส่วนใหญ่ในเขตร้อนและอพยพขึ้นมายังเขตหนาวเพื่อสร้างรังวางไข่เท่านั้น ตามปกติเราจะพบพวกมันได้ตั้งแต่กลางเดือนกรกฎาคม ไปจนถึงเดือนเมษายน นกในเอเชียจะมีสีเข้มและหางสั้นกว่าทางยุโรปเล็กน้อย ถึงกระนั้นก็ยังถือว่ามีหางยาวมากสำหรับกลุ่มนกเด้าลม นอกจากนี้มันยังมีพฤติกรรมกระดกหางขึ้นสูงและถี่กว่านกเด้าลมชนิดอื่นยามตกใจหรือรู้สึกถึงภัยอันตราย

 

                           นักดูนกมือใหม่มักสับสนในการจำแนกชนิดระหว่างนกเด้าลมหลังเทาและ นกเด้าลมเหลือง (Eastern Yellow Wagtail) เพราะทั้งสองชนิดมีลำตัวด้านล่างสีออกเหลืองๆ เหมือนกัน แต่นอกจากนกเด้าลมหลังเทาตัวเต็มวัยจะมีหลังสีเทาไม่ใช่สีน้ำตาลอมเขียวแบบนกเด้าลมเหลืองแล้ว ยังมีจุดต่างที่สังเกตได้ไม่ยากอีกหลายจุด นกเด้าลมหลังเทามีหางยาวกว่า มีแถบคาดปีกจางกว่า และมีขาสีชมพูไม่ใช่สีดำแบบนกเด้าลมเหลือง มันยังมีสีเหลืองที่ตะโพกด้วย เพศผู้ในชุดขนฤดูผสมพันธุ์จะมีคอสีดำ ชุดขนที่น่าจะชวนให้สับสนที่สุดคือวัยขวบปีแรก ซึ่งส่วนใหญ่มีสีโดยรวมตุ่นๆ และอมเหลืองมากกว่า นอกจากนี้ยังมีแถบสีขาวคาดปีกหนาคล้ายของนกเด้าลมเหลือง

 

                           ไม่เพียงลักษณะภายนอกที่ใช้จำแนกชนิดได้ไม่ยาก สองชนิดนี้ยังพบในถิ่นอาศัยแตกต่างกันชัดเจน ในขณะที่นกเด้าลมเหลืองชอบเดินหากินแมลงตามทุ่งโล่งในที่ราบ และบางครั้งพบหากินใกล้ๆ กันหลายตัว นกเด้าลมหลังเทากลับชอบอยู่ตามลำธาร โดยเฉพาะในป่าหรือบนภูเขา มักพบโดดเดี่ยว ยกเว้นตอนรวมฝูงนอน บ่อยครั้งหากินตามทางร่องน้ำหรือถนนที่ชื้นแฉะด้วย เราจึงมักเห็นมันตั้งแต่ยังไม่ทันได้ลงจากรถไปเดินดูนก ซึ่งมันก็จะบินหนีรถไปตามถนนนั่นแหละครับ ฤดูกาลนี้ผู้อ่านได้เจอนกเด้าลมหลังเทา “บินนำหน้ารถ” กันบ้างหรือยัง?

 

 

-----------------------------

 

นกเด้าลมหลังเทา

 

 

ชื่ออังกฤษ Grey Wagtail

 

ชื่อวิทยาศาสตร์ Motacilla cinerea (Tunstall, 1771)

 

วงศ์ (Family) Motacillidae (วงศ์นกเด้าลมและนกเด้าดิน)

 

อันดับ (Order) Passeriformes (อันดับนกเกาะคอน)

 

 

-----------------------------