HPV…ไวรัสร้ายใกล้ตัว ที่ควรป้องกันตั้งแต่วัยรุ่น (1) | คมชัดลึก

 

                            เชื้อเอชพีวี (HPV) หรือชื่อเต็มคือ ไวรัสฮิวแมนแพลพิลโลมา (Human papillomavirus) เป็นสาเหตุของโรคหลายชนิด โดยเอชพีวีแบ่งได้เป็น 2 กลุ่ม คือ 

 

                            เอชพีวี ชนิดก่อมะเร็ง : มี 14 สายพันธุ์ ทำให้เป็นโรคร้ายมะเร็งปากมดลูก มะเร็งช่องคลอด มะเร็งปากช่องคลอด โดยสายพันธุ์ 16 และ 18 เป็นสาเหตุของมะเร็งปากมดลูกถึงประมาณร้อยละ 70 รองลงมาคือ สายพันธุ์ 45, 31, 33

 

                            เอชพีวี ชนิดไม่ก่อให้เกิดมะเร็ง : ไม่ได้ทำให้เกิดมะเร็งปากมดลูก แต่เป็นสาเหตุของหูดหงอนไก่บริเวณอวัยวะเพศ เช่น เอชพีวี 6, 11 

 

 

 

มะเร็งปากมดลูกร้ายแรงอย่างไร?

 

 

                            มะเร็งปากมดลูกคือมะเร็งที่เกิดขึ้นจากความผิดปกติของเซลล์บริเวณปากมดลูก ซึ่งหากไม่ได้รับการตรวจพบและรักษาได้ทันเวลา ก็อาจเกิดการลุกลามและแพร่กระจายไปยังอวัยวะข้างเคียงได้ โดยเฉพาะอวัยวะสำคัญภายในช่องท้อง เช่น ต่อมน้ำเหลือง กระเพาะปัสสาวะ ลำไส้ ทำให้ยากแก่การรักษาและมีโอกาสเสียชีวิตสูง

 

                            มะเร็งปากมดลูกพบมากเป็นอันดับ 2 รองจากมะเร็งเต้านม ในประเทศไทยพบผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกรายใหม่ถึงปีละประมาณ 8,200 คน ครึ่งหนึ่งจะเสียชีวิตภายใน 5 ปี ในแต่ละวันมีหญิงไทยเสียชีวิตจากมะเร็งปากมดลูกถึงวันละ 12 คน

 

 

 

ผู้หญิงติดเชื้อ เอชพีวี ได้อย่างไร

 

 

                            เชื้อเอชพีวี ติดต่อได้ง่ายผ่านทางเพศสัมพันธ์เป็นหลัก หลังจากติดเชื้อจนเซลล์ปากมดลูกเกิดการเปลี่ยนแปลงไปเป็นเซลล์มะเร็งอาจใช้เวลานาน 10-15 ปี ซึ่งผู้หญิงที่ติดเชื้อมักจะไม่มีอาการผิดปกติใดๆ เป็นระยะเวลานาน เมื่อมีอาการ เช่น เลือดออกผิดปกติจากช่องคลอดที่ไม่ใช่ประจำเดือน มะเร็งมักเข้าสู่ระยะลุกลามแล้ว 

 

 

 

ใครมีความเสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งปากมดลูก

 

 

                            ผู้หญิงแทบทุกคนมีความเสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งปากมดลูก โดยเฉพาะผู้หญิงที่มีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุน้อย และผู้หญิงที่มีคู่นอนหลายคน โดยพบว่าวัยรุ่นเป็นช่วงวัยที่พบการติดเชื้อเอชพีวีมากที่สุด ดังนั้นการป้องกันจึงควรทำตั้งแต่ก่อนเด็กหญิงเข้าสู่วัยรุ่น จากการศึกษาพบว่าร้อยละ 50-80 ของผู้หญิงที่มีเพศสัมพันธ์แล้วมีโอกาสติดเชื้อเอชพีวีอย่างน้อย 1 ครั้งในชีวิต แม้จะมีคู่นอนเพียงคนเดียวก็มีโอกาสติดเชื้อได้ และแม้ว่าร้อยละ 90 ของผู้หญิงที่ติดเชื้อเอชพีวีแล้ว จะสามารถกำจัดเชื้อได้เอง แต่เราไม่สามารถรู้ได้เลยว่าผู้หญิงคนไหนสามารถกำจัดเชื้อร้ายนี้ได้ ดังนั้นการป้องกันการติดเชื้อจึงมีความสำคัญมาก 

 

 

 

จะป้องกันมะเร็งปากมดลูกได้อย่างไร?

 

 

                            สามารถป้องกันได้ 2 วิธี คือ ฉีดวัคซีนเอชพีวีเพื่อป้องกันการติดเชื้อเอชพีวี และตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเมื่อถึงวัย ซึ่งหากตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ในระยะแรกๆ แพทย์ก็สามารถรักษาให้หายขาดได้

 

 

 

วัคซีนเอชพีวีป้องกันได้อย่างไร?

 

 

                            วัคซีนเอชพีวีจะกระตุ้นร่างกายให้สร้างภูมิคุ้มกันป้องกันการติดเชื้อเอชพีวี ปัจจุบันวัคซีนเอชพีวีมี 2 ชนิด ชนิดแรก เป็นวัคซีนเอชพีวีชนิด 2 สายพันธุ์ ซึ่งมีการเสริมสารกระตุ้นภูมิรุ่นใหม่ เน้นป้องกันมะเร็งปากมดลูกจากเชื้อเอชพีวีสายพันธุ์ก่อมะเร็ง (เอชพีวี 16, 18 และเอชพีวีสายพันธุ์ก่อมะเร็งอื่นๆ) อีกชนิดเป็นวัคซีนเอชพีวีชนิด 4 สายพันธุ์ ใช้ป้องกันมะเร็งปากมดลูก (จากเอชพีวี 16, 18) และหูดอวัยวะเพศ (จาก เอชพีวี 6, 11)

 

 

 

 

ผศ.นพ.ชนเมธ เตชะแสนศิริ

 

กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโรคติดเชื้อ

 

โรงพยาบาลรามาธิบดี