นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกยางโทนน้อย | คมชัดลึก

 

                        ในบรรดานกยางสีขาว (egrets) ที่เราเจอได้บ่อยๆ ตามท้องทุ่งริมถนนในชนบททั้งหมด 4 ชนิด ผู้เขียนพบว่า นกยางโทนน้อย (Intermediate Egret) เป็นชนิดที่มักสร้างความสับสน ทำให้นักดูนกจำแนกชนิดผิดกันบ่อยๆ คงเพราะลักษณะภายนอกมันเหมือนอยู่กึ่งกลางระหว่างนกยางควาย (Eastern Cattle Egret) และนกยางโทนใหญ่ (Great Egret) แต่ขนาดตัวมันไล่เลี่ยกับนกยางเปีย (Little Egret) แถมยังมีคอยาวพอๆ กันด้วย การคาดคะเนขนาดตัวบางครั้งก็ไม่ง่ายนัก โดยเฉพาะยามที่ไม่มีนกยางชนิดอื่นรอบๆ ให้เปรียบเทียบ

 

                        จุดจำแนกที่หลายคนมักใช้บอกว่านกยางโทนน้อยคือ “ปากเหลือง+ปลายปากดำ” แต่หากไม่พิจารณาลักษณะอื่นๆ ร่วมด้วย ก็มีโอกาสจำแนกผิดสูง เพราะนกยางโทนใหญ่ในช่วงเปลี่ยนชุดขนก็มีปลายปากสีดำเช่นกัน ยิ่งไปกว่านั้น ในช่วงฤดูผสมพันธุ์จะงอยปากของทั้งสองชนิดก็เปลี่ยนเป็นสีดำ ทำให้ไปคล้ายกับนกนกยางเปีย ซึ่งมีปากสีดำตลอดทั้งปี แต่จุดสำคัญที่ใช้ตัดนกยางโทนใหญ่ได้ทันทีคือขีดที่มุมปาก ซึ่งยาวเลยใต้ตาอย่างชัดเจน แต่ก็ไม่ใช่นกยางโทนน้อยทั้งหมดจะเปลี่ยนสีจะงอยปากระหว่าง ดำ กับ เหลือง ตามฤดูนะครับ ชนิดย่อยที่พบในออสเตรเลียจะเปลี่ยนสีจะงอยปากจากเหลืองเป็นสีส้มสดในช่วงนอกฤดูผสมพันธุ์แทน

 

                        ในชุดขนฤดูผสมพันธุ์ นกยางโทนน้อยในบ้านเราจะมีหนังเปลือยบริเวณใบหน้าสีเหลืองสด ไม่ออกเป็นสีเขียวเหมือนนกยางโทนใหญ่ นอกจากนั้นยังมีขนเจ้าชู้ที่อกและหลังยาวกว่าชนิดอื่นๆ (เป็นที่มาของอีกชื่อหนึ่งว่า Plumed Egret) แต่โอกาสเจอนกยางโทนน้อยที่มีปากสีดำนั้นมีน้อย เพราะส่วนใหญ่เป็นนกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์ ซึ่งในชุดขนนี้มันมีจะงอยปากสีเหลือง นอกจากจะไปดูนกใกล้แหล่งทำรังวางไข่อย่างบ้านวังเป็ด จ.พิษณุโลก และบึงบอระเพ็ด จ.นครสวรรค์ 

 

                        นกยางโทนน้อยมักเดินย่องช้าๆ หรือยืนยืดคอนิ่งๆ ตามกอหญ้าในน้ำตื้นขณะหากิน อาศัยอยู่ตามแหล่งน้ำจืดเป็นหลัก แต่ก็อาจจะพอเจอตามแหล่งน้ำกร่อยได้บ้าง แต่ไม่เจอตามชายทะเล ต่างจากนกยางเปียและนกยางโทนใหญ่ที่หากินทั้งในน้ำจืดและน้ำเค็ม บางครั้งมันก็หากินแมลงตามทุ่งแห้งๆ ในลักษณะเดียวกับนกยางควาย ซึ่งหากไม่มีนกยางควายที่มีคอสั้นและขนาดตัวเล็กกว่าหากินอยู่ใกล้ๆ ก็อาจทำให้คาดคะเนขนาดตัวและสัดส่วนไม่ง่ายนัก ใครคิดว่าอยากจะฝึกดูความแตกต่างระหว่างสัดส่วนในร่างกาย นกยางสีขาวเป็นนกใกล้ตัวที่ใช้ฝึกการกะขนาดและพิจารณาสัดส่วนได้ดีมากๆ ครับ

 

 

--------------------------

 

นกยางโทนน้อย

 

 

 

ชื่ออังกฤษ Intermediate Egret, Plumed Egret

 

ชื่อวิทยาศาสตร์ Mesophoyx intermedia (Wagler, 1829)

 

วงศ์ (Family) Ardeidae (วงศ์นกยาง)

 

อันดับ (Order) Ardeiformes (อันดับนกช้อนหอยและนกยาง)

 

 

--------------------------