'ศูนย์ภูพาน' ติดอาวุธทางปัญญาสู่ 'ความพอเพียง' | คมชัดลึก

 

                         ไม่เฉพาะ 3 ดำ "โคเนื้อทาจิมะ ไก่ดำ และหมูดำ" ผลสำเร็จจากการศึกษาที่สร้างชื่อเสียงให้แก่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.สกลนคร ทว่ามีมากกว่า 200 เรื่อง แต่ที่โดดเด่นเป็นผลงานที่สามารถต่อยอดไปสู่ชุมชนเป็นผลสำเร็จมี 19 เรื่อง จนกลายเป็นศูนย์เรียนรู้ต้นแบบให้แก่ประชาชนในภาคอีสาน เพื่อนำไปต่อยอดขยายผลในพื้นที่ของตนเอง

 

                         "ท่องโลกเกษตร" อาทิตย์นี้ ตามคณะผู้บริหารสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร. )นำโดย เลขาธิการ "สุวัฒน์ เทพอารักษ์" ไปดูงานการเรียนรู้ของเยาวชนกว่า 100 ชีวิต จากสถาบันอุดมศึกษาในเขตพื้นที่ภาคอีสาน ตามโครงการ "ค่ายเยาวชนรู้งาน...สืบสานพระราชดำริ" (RDPB CAMP) รุ่นที่ 4 ครั้งที่ 1

 

                         "เพื่อให้เด็กๆ เขาได้เรียนรู้เกษตรทฤษฎีใหม่ หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริจากพื้นที่จริงๆ ไม่ใช่อ่านจากตำรา หรือศึกษาแต่ในห้องเรียน ต้องมาเรียนรู้จากพื้นที่จริงๆ โดยเราคัดเลือกนิสิตนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยต่างๆ ในภาคอีสานที่สนใจ สถาบันละ 4-5 คน มาเรียนรู้ที่ศูนย์เป็นเวลา 3 วัน วันแรกเรียนรู้ภาคทฤษฎีและดูงานภายในศูนย์ อีก 2 วันไปอยู่บ้านของเกษตรกรกรที่ประสบความสำเร็จรอบศูนย์" 

 

                         สุวัฒน์ แจงรายละเอียดของโครงการ ระหว่างนำคณะนักศึกษาเยี่ยมชมฐานเรียนรู้จุดต่างๆ  โดยระบุว่า โครงการดังกล่าวสำนักงาน กปร.จัดมาอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ 4 โดยจะเวียนไปตามศูนย์ต่างๆ ในทุกภูมิภาคของประเทศ ซึ่งปีนี้จะมีการจัดอบรม 8 ครั้ง เริ่มจากศูนย์ภูพาน จ.สกลนคร ระหว่างวันที่ 16-18 มิถุนายน ครั้งที่2 ศูนย์พิกุลทอง จ.นราธิวาส ระหว่างวันที่ 15-17 กรกฎาคม ครั้งที่ 3 ศูนย์ห้วยทราย จ.เพชรบุรี ระหว่างวันที่ 6-8 สิงหาคม ครั้งที่ 4 ศูนย์พัฒนาเกษตรภูสิงห์ จ.ศรีสะเกษ ครั้งที่ 5 ศูนย์เขาหินซ้อน จ.ฉะเชิงเทรา ระหว่างวันที่ 10-12 กันยายน ครั้งที่ 6 โครงการพัฒนาลุ่มน้ำปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช ระหว่างวันที่ 24-26 กันยายน ครั้งที่ 7 ศูนย์อ่าวคุ้งกระเบน จ.จันทบุรีและครั้งที่ 8 ศูนย์ห้วยฮ่องไคร้ จ.เชียงใหม่

 

                         "เมื่ออบรมจบแล้ว เด็กกลุ่มนี้ก็จะนำความรู้ที่ได้ไปขยายผลต่อในพื้นที่ของตนเองต่อไป จากนั้นเราก็จะติดตามประเมินผลด้วย โดยเขาเขียนโครงการนำไปขยายผลส่งเข้าประกวด ผู้ที่ได้รับรางวัลชนะเลิศนอกจากได้รับถ้วยรางวัลจากองคมนตรีและเงินรางวัลแล้ว เราก็จะพาไปศึกษาดูงานตามศูนย์ต่างๆ ทั่วประเทศด้วย" เลขาธิการ กปร.เผย 

 

                         รุจิรา วงษาไชย หรือ น้ำฝน นักศึกษาชั้นปีที่ 2 คณะวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติสกลนคร หนึ่งในเยาวชนที่เข้าร่วมโครงการ บอกว่า เพิ่งเข้ามาที่ศูนย์ภูพานเป็นครั้งแรก และตั้งใจจะมาศึกษาเรียนรู้เกี่ยวกับการผลิตพลังงานทดแทน เนื่องจากตรงกับสาขาวิชาที่เรียน เพื่อจะนำความรู้ที่ได้ไปประยุกต์ใช้ต่อไป

 

                         "หนูเป็นคนสมุทรปราการ เรียนที่นี่มา 2 ปี ยังไม่เคยเข้ามาที่ศูนย์แห่งนี้เลย นี่เป็นครั้งแรก ตั้งใจไว้ว่าอยากจะเก็บเกี่ยวประสบการณ์จากการอบรมครั้งนี้ให้ได้มากที่สุด แล้วจะนำความรู้ไปขยายผลต่อทั้งในมหาวิทยาลัยและที่บ้านสมุทรปราการด้วย" รุจิรา กล่าว

 

                         เช่นเดียวกับ กรรทิภา สังข์ขาว หรือ วาด นักศึกษาชั้นปีที่ 4 คณะวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ บอกว่า ตั้งใจจะมาเรียนรู้เรื่องเพาะเห็ดที่นี่ เพื่อจะนำความรู้ไปขยายผลต่อที่บ้าน เนื่องจากครองครัวนอกจากจะมีทำนาเป็นอาชีพหลักแล้ว ยังมีการเพาะเห็ดเป็นอาชีพเสริมด้วย ปัจจุบันมีโรงเพาะเห็ดอยู่เพียง 1 โรง กลับไปอาจจะต้องสร้างเพิ่มอีก 1 โรง โดยจะเพาะเห็ดนางฟ้า เห็ดนางรม เนื่องจากตลาดต้องการสูงและขายได้ราคาดีอีกด้วย

 

                         ผลสำเร็จของการศึกษาทดลองของศูนย์ภูพานนั้น ปัจจุบันมีอยู่ทั้งสิ้น 19 ฐานเรียนรู้ที่เยาวชนกลุ่มนี้มีโอกาสเยี่ยมชม โดยจุดแรก เป็นฐานสายธารแห่งชีวิต เป็นเสมือนแบบจำลองของภาคอีสาน โดยน้อมนำแนวพระราชดำริมาใช้อันได้แก่ ปลูกป่าโดยไม่ต้องปลูก ป่าเปียก และปลูกป่า 3 อย่างประโยชน์ 4 อย่าง จุดที่ 2 การเลี้ยงโคเนื้อทาจิมะภูพาน หรือโคดำภูพาน จุดที่ 3 การเลี้ยงไก่ดำภูพาน จุดที่ 4 การเลี้ยงสุกรภูพาน หรือหมูดำ จุดที่ 5 การปลูกข้าวพันธุ์สกลนคร

 

                         จุดที่ 6 การปลูกข้าวขาวดอกหอมมะลิ 105 จุดที่ 7 ลิ้นจี่ นพ.1 จุดที่ 8 การเลี้ยงสัตว์ปีกเพื่อควบคุมศัตรูพืชสวนผลไม้ จุดที่ 9 การผลิตวุ้นเส้นจากถั่วเขียว จุดที่ 10 การเลี้ยงปลานิลแดงร่วมกับเป็ดบาบารี่ จุดที่ 11 การเลี้ยงปลาดุกในบ่อซีเมนต์ จัดที่ 12 เกษตรทฤษฎีใหม่ จุดที่ 13 การจัดการดินเค็มเพื่อปลูกข้าว จุดที่ 14 การจัดการดินลูกรังเพื่อปลูกผลไม้ จุดที่ 15 การเพาะเห็ดเศรษฐกิจ จุดที่ 16 การส่งเสริมปลูกยางพารา จุดที่ 17 การปลูกหม่อนเลี้ยงไหมพันธุ์นางตุ่ยสกลนคร จุดที่ 18 การแปรรูปผลิตภัณฑ์จากพืชสมุนไพร และจุดที่ 19 การผลิตผ้าย้อมคราม

 

                         นับเป็นอีกก้าวของสำนักงาน กปร.ในการมุ่งนำผลสำเร็จจากการศึกษาและพัฒนาตามแนวพระราชดำริเพื่อขยายผลไปสู่เยาวชน จะได้นำองค์ความรู้ไปต่อยอดขยายผลในพื้นที่ของตนเองต่อไป

 

 

 

 

----------------------------

 

(ท่องโลกเกษตร : ตามเยาวชนดูผลสำเร็จ 'ศูนย์ภูพาน' ติดอาวุธทางปัญญาสู่ 'ความพอเพียง' : โดย...สุรัตน์ อัตตะ)