ยก 'เชียงราย' ต้นแบบผลิตข้าวปลอดภัย | คมชัดลึก

 

                        ผลพวงจากการเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) ในปลายปี 2558 ทำให้กรมการข้าวต้องเร่งปรับกลยุทธ์ปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิตใหม่ ได้แก่ การลดต้นทุน การพัฒนาคุณภาพผลผลิต และการสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่สินค้า เพื่อรองรับการแข่งขันในตลาดการค้าเสรี  

 

                        “การพัฒนาคุณภาพผลิต เป็นเรื่องที่วัดยาก เพราะปัจจัยสําคัญคือผู้บริโภค แต่ก็ต้องมีการกําหนดมาตรฐาน  ซึ่งมีหน่วยรับรองตรวจสอบ เริ่มตั้งแต่เมล็ดพันธุ์มาสู่เมล็ดข้าว จะต้องผ่านเกณฑ์การปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับการผลิตข้าว หรือจีเอพี และสุดท้ายกระบวนการสีข้าว โรงสีต้องผ่านเกณฑ์การปฏิบัติที่ดีสําหรับโรงสีข้าว หรือจีเอ็มพี

 

                        ดร.อภิชาติ พงษ์ศรีหดุลชัย ที่ปรึกษาอธิบดีกรมการข้าวกล่าวตอนหนึ่งระหว่างเป็นประธานเปิดงาน "เชื่อมโยงเครือข่ายการผลิตข้าวที่ได้มาตรฐานสากลสู่ผู้บริโภค" ที่ จ.เชียงราย โดยระบุอีกว่า จ.เชียงราย นับว่าเป็นต้นแบบในการพัฒนาการผลิตข้าวคุณภาพที่ได้มาตรฐาน ตั้งแต่เกษตรกรได้รับการรับรองการผลิตข้าวจีเอพี สหกรณ์การเกษตรเชียงแสน จํากัด เป็นผู้รับซื้อข้าวเปลือกจีเอพี ในราคาที่สูงกว่าท้องตลาด โดยโรงสีข้าวสหกรณ์มีการพัฒนาจนผ่านการรับรองมาตรฐานจีเอ็มพี และได้รับเครื่องหมายรับรองสินค้าเกษตร หรือตัวคิว (Q) โดยกรมการข้าวเป็นผู้ตรวจประเมินและให้การรับรอง ทําให้เพิ่มความเชื่อมั่นคุณภาพ เพิ่มมูลค่าและราคาข้าวที่สูงขึ้นแก่ผลผลิตตลอดห่วงโซ่อุปทาน ผู้บริโภคปลอดภัย    

 

                        ที่ปรึกษาอธิบดีกรมการข้าวกล่าวอีกว่า กรมการข้าวมีแนวคิดที่จะสร้างผู้ตรวจสอบ สร้างระบบมาตรฐาน โดยใช้ระบบที่สมาชิกกลุ่มผู้ผลิต/ชุมชนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบกันเอง (Participatory Guarantee  System :PGS) หรือชุมชนรับรอง โดยการตั้งกลุ่ม หรือรวมตัวเพื่อกําหนดมาตรฐานในการตรวจ ซึ่งเป็นการกําหนดแบบมีส่วนร่วม ได้แก่ เกษตรกร ผู้ซื้อ และการตรวจร่วมกัน โดยกรมการข้าวจะเป็นพี่เลี้ยงช่วยแนะนําเพื่อให้เกิดการเจรจาค้าขายในกลุ่มที่มีส่วนรวมในการกําหนดมาตรฐาน หรือตลาดทั่วไป และสิ่งสําคัญจะทําให้เกิดการเรียนรู้เพื่อเข้าสู่ระบบจีเอ็มพีได้ง่ายขึ้น 

 

                        ประสงค์ ทองพันธ์ ผู้อํานวยการกองตรวจสอบและรับรองมาตรฐานข้าว กรมการข้าวกล่าวเสริมว่า กรมการข้าวเป็นหน่วยงานภาครัฐที่ตรวจสอบและรับรองมาตรฐานข้าวจีเอ็มพี ของประเทศไทย และได้มีการพัฒนาระบบการตรวจรับรองตามมาตรฐานไอเอสโอ (ISO) 17065 ซึ่งเป็นระบบสากลให้การยอมรับว่าระบบที่นํามาตรวจเป็นมาตรฐานเดียวกับนานาชาติ ทั้งนี้ ในปี 2557 กรมการข้าว ได้วางเป้าหมายการดําเนินการตรวจสอบและรับรองแปลง จํานวน 53,000 แปลง

 

                        ขณะที่ เจริญฤทธิไชย ไชยรินทร์ ผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรเชียงแสน จํากัด ย้ำว่า สหกรณ์ได้ดําเนินการปรับปรุงโรงสีข้าวของสหกรณ์เพื่อให้ได้มาตรฐานจีเอ็มพี และได้ดําเนินการขอตรวจรับรองแล้ว โดยปัจจัยหลักที่ทําให้โรงสีข้าวสหกรณ์ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน เพราะมีทําเลที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ที่ไม่ก่อให้เกิดความเดือดร้อนแก่ชุมชน หรืออยู่ในบริเวณที่ทําให้ข้าวเกิดการปนเปื้อนได้ง่าย ทำให้ กระบวนการแปรรูปมีการรับซื้อข้าวเปลือกจากแปลงที่ได้รับการรับรองจีเอพี มีการตรวจวัดความชื้นตามเกณฑ์ คือไม่สูงกว่า 15% 

 

                        “โกดังเก็บข้าวเปลือกของเรามีโครงสร้างที่แข็งแรง อากาศถ่ายเท สะอาด ส่วนการบรรจุผลิตภัณฑ์ข้าว ใช้เครื่องชั่งที่ได้มาตรฐานเที่ยงตรง ภาชนะบรรจุข้าวสารสะอาด ไม่มีสิ่งปนเปื้อน และมีการจัดเก็บผลิตภัณฑ์ที่บรรจุเรียบร้อยแล้วอย่างเป็นระเบียบ” ผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรเชียงแสน จํากัด กล่าวและย้ำว่า

 

                        กระบวนการผลิตข้าวตั้งแต่ระดับต้นน้ำ ผ่านการรับรองมาตรฐานจีเอพี ระดับกลางน้ำได้มาตรฐานจีเอ็มพี และระดับปลายน้ำ ได้รับเครื่องหมาย Q จะเป็นการสร้างความเชื่อมั่นให้ผู้บริโภคได้รับผลิตภัณฑ์ข้าวที่มีคุณภาพ ปลอดภัยและได้มาตรฐานอย่างแน่นอน

 

                        นับเป็นอีกก้าวของกรมการข้าวในการปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิตตั้งแต่ต้นน้ำยันปลายน้ำเพื่อให้ได้ผลผลิตข้าวที่มีคุณภาพและได้มาตรฐานในรองรับการแข่งขันในตลาดการค้าเสรีที่ผู้บริโภคมีทางเลือกมากขึ้นนั่นเอง

 

 

 

 

-----------------------

 

(ทำมาหากิน : ยก 'เชียงราย' ต้นแบบผลิตข้าวปลอดภัย มุ่งสร้าง"เครือข่ายชุมชน”ร่วมตรวจสอบ : โดย...สุรัตน์ อัตตะ)