นกแอ่นทุ่งขอบปีกขาว | คมชัดลึก

 

                          ในฤดูกาลอพยพที่เพิ่งผ่านพ้นไปนั้น รายชื่อนกไทยได้สมาชิกใหม่เพิ่มขึ้นมาหลายชนิด นกประจำสัปดาห์นี้ก็เป็นหนึ่งในนกอพยพพลัดหลงที่เพิ่งถูกพบในเมืองไทยปีนี้เอง เนื่องด้วยวันที่ 29 พฤษภาคม มีการประชุมหารือกันของคณะกรรมการพิจารณาข้อมูลนก (BCST Records Committee) ที่สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย ชื่อไทยของบรรดานกใหม่ทั้งหลายจึงได้ข้อสรุปอย่างเป็นทางการแล้วครับ

 

                          อย่างที่เกริ่นไปว่า ฤดูกาลอพยพเพิ่งผ่านไป นกใหม่เหล่านั้นบัดนี้จึงอพยพกลับแหล่งทำรังวางไข่ของพวกมันหมดแล้ว สำหรับ Collared Pratincole ที่ได้ชื่อไทยว่า “นกแอ่นทุ่งขอบปีกขาว” นั้น ใครพลาดเห็นมันในไทยเห็นทีต้องบินไปหาดูในเอเชียกลาง แอฟริกา หรือตอนใต้ของยุโรปโน่นเลยครับ

 

                          ชื่อไทยนี้มีที่มาจากหนึ่งในลักษณะภายนอกที่ใช้จำแนกมันจาก นกแอ่นทุ่งใหญ่ (Oriental Pratincole) ที่มีหน้าตาคล้ายกันมาก ก็ตามชื่อเลยครับ นกประจำสัปดาห์ของเรามีขอบสีขาวที่ด้านท้ายของปีก เรียกว่าถ้าใครหมั่นสังเกตนกแอ่นทุ่งใหญ่บ่อยๆ แล้วเห็นขอบปีกสีขาวนี้ เตรียมดีใจได้เลย เพราะนกตัวนั้นไม่ใช่นกหาง่ายอย่างแอ่นทุ่งใหญ่แน่นอน ทว่า เราสามารถเห็นขอบสีขาวเฉพาะยามที่นกบินเท่านั้น

 

                          แล้วลักษณะอย่างอื่นที่ใช้จำแนกได้อีกล่ะ? ถ้าเป็นชุดขนฤดูผสมพันธุ์ นกแอ่นทุ่งขอบปีกขาวจะมีหางยาวกว่าอย่างเห็นได้ชัด แต่นกที่มาปรากฏตัวในเมืองไทยนี้ ยังอยู่ในชุดขนนอกฤดูผสมพันธุ์ ซึ่งมีหางสั้น การจำแนกด้วยความยาวหางจึงใช้ไม่ได้สำหรับกรณีนี้ โดยเฉลี่ยแล้วสีขาวที่ท้องมันจะเลยขึ้นไปถึงอกมากกว่าแอ่นทุ่งใหญ่ แต่สีอกก็ใช้ฟันธงลำบาก เอาเป็นว่า หากนกไม่บินให้เห็นขอบปีกสีขาว อีกจุดที่ใช้แยกได้ชัดเจนคือ “รูจมูก”

 

                          ใช่แล้วครับ อ่านไม่ผิดหรอก รูจมูกของนกแอ่นทุ่งใหญ่จะมีลักษณะเป็นรูกลมๆ ในขณะที่ของนกแอ่นทุ่งขอบปีกขาวรูจมูกจะเป็นขีดยาวๆ ส่วนชื่อสามัญ Collared Pratincole นั้น ไม่ได้สื่อความหมายอะไรเท่าไหร่ เพราะนกแอ่นทุ่งหลายชนิดก็มี “สร้อย” สีดำลากยาวจากใต้ตาลงมาเป็นวงใต้คอเหมือนๆ กัน

 

                          นกแอ่นทุ่งขอบปีกขาวรายงานแรกของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้นี้ พบตั้งแต่วันที่ 22 มกราคม โดยคณะของคุณ R. Thorpe ที่ทุ่งโล่งข้างวัดโคมนาราม จ.เพชรบุรี ประชากรทำรังใกล้แถบนี้ที่สุดอยู่ตอนกลางของเอเชีย ส่วนใหญ่จะอพยพไปแอฟริกาในฤดูหนาว แต่ก็มีประชากรกลุ่มเล็กๆ อพยพมายังตอนใต้ของอินเดียและศรีลังกาเป็นประจำ

 

 

-------------------------

 

นกแอ่นทุ่งขอบปีกขาว

 

 

ชื่ออังกฤษ Collared Pratincole, Common Pratincole, Swallow-plover

 

ชื่อวิทยาศาสตร์ Glareola pratincola (Linnaeus, 1766)

 

วงศ์ (Family) Glareolidae (วงศ์นกแอ่นทุ่ง)

 

อันดับ (Order) Charadriiformes (อันดับนกชายเลนและนกนางนวล)

 

-------------------------