มธ.ลำปาง สร้างห้องสมุดดินเชื่อม'บวร'สร้างสังคมยั่งยืน | คมชัดลึก

                “บ้าน วัด โรงเรียน” บอกเล่าสภาพสังคมไทยในชนบทได้อย่างดี ในอดีตนั้นสถาบันแห่งนี้เชื่อมโยงกัน ขณะที่ปัจจุบันหลายที่ขาดจากกัน เพราะสังคมเมืองรุกล้ำ โครงการห้องสุมดสีน้ำตาล ของนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) วิทยาเขตจังหวัดลำปาง จึงไม่ใช่แค่กิจกรรมของนักศึกษาที่แค่ไปสร้างห้องสมุดให้ชาวบ้านเหมือนกับที่ผ่านๆ มา หากแต่ได้เริ่ม "สร้างโมเดล บ้าน วัดและโรงเรียน" ให้เกิดขึ้นด้วย ที่โรงเรียนวัดนางแล
สำหรับความเป็นมาของโครงการดีๆ ที่มุ่งส่งเสริมให้ 3 สถาบันนี้กลมเกลียวและเหนียวแน่นมากยิ่งขึ้นนั้น "น้องดั้ม" สันติสุข ยะมะโน นักศึกษาชั้นปีที่ 4 คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ วิทยาเขตลำปาง อธิบายให้ฟังว่า เริ่มจากไปสำรวจชุมชนรอบๆ มหาวิทยาลัย ชื่อชุมชนบ้านนางแล ต.ปงยางคก อ.ห้างฉัตร จ.ลำปาง ซึ่งมีโรงเรียนวิสิฐวิทยา ที่มีสามเณรและฆราวาสเรียนอยู่ด้วยกัน จึงคิดทำห้องเรียนสีน้ำตาลขึ้นมา โดยทำมาจากดินและวัตถุดิบในท้องถิ่นอย่างเช่น ฟางและแกลบที่ปกติชาวบ้านจะทิ้ง มาทำให้เกิดประโยชน์ แล้วชวนเด็กๆ ในโรงเรียนมาทำงานร่วมกัน เป็นลักษณะบวร คือบ้าน วัด และโรงเรียนโดยใช้พื้นที่หอฉันของวัดมาทำเป็นห้องสมุด

                โรงเรียนแห่งนี้เป็นสถานที่สามเณรมาเรียนวิชาสามัญร่วมกับนักเรียน ในเบื้องต้นของการสร้างห้องสมุดนั้น นักศึกษาได้ลงพื้นที่ทำประชาคมก่อนกับชาวบ้าน นำเสนอเรื่องการสร้างห้องสมุดจากดิน ซึ่งใช้วัตถุดิบที่มีอยู่ทองถิ่นอยู่แล้ว ส่วนภาคแรงงานนั้นก็ใช้คนภายในชุมชนเอง โดยใช้เวลา 3 เดือน ห้องสมุดดินก็สามารถใช้งานได้ ข้อดีของห้องสมุดสีน้ำตาล หน้าร้อนอากาศเย็น หน้าหนาวอบอุ่น ยิ่งอยู่นานยิ่งดี ส่วนปัญหาเรื่องมอดนั้น การจัดวางชั้นหนังสือจะต้องห่างจากผนังดิน จะป้องกันมอดและความชื้นจากเชื้อราได้

                การทำบ้านดินเพื่อทำเป็นห้องสมุดนี้ได้รับการสนับสนุนอย่างดีจากคนในชุมชนที่เป็นผู้ปกครองเด็กๆ ซึ่งได้นำข้าวปลาอาหารมาเลี้ยงในช่วงการก่อสร้าง และหลังจากนั้นทางทีมได้นำความรู้เรื่องเศรษฐกิจพอเพียงไปถ่ายทอดให้เด็กๆ ได้เรียนรู้และปฏิบัติจริง อย่างเช่น การปลูกผักไว้กินเอง ซึ่งแต่เดิมโรงเรียนต้องซื้อผักจากข้างนอกมาทำกับข้าวให้นักเรียนและสามเณร

                โครงการนี้ได้ทุนสนับสนุนจาก สสส. และธนาคารกรุงไทย นำเงินไปซื้อหนังสือและค่าใช้จ่ายระหว่างการดำเนินการ สื่ออาเซียนต่างๆ มาวางในห้องสมุด เพื่อเตรียมความพร้อมให้เด็กที่นี่ก่อนที่จะเปิดประชาคมอาเซียน ในฐานะที่เป็นกลุ่มนักศึกษาที่เรียนด้านกฎหมาย น้องๆ ได้ต่อยอดโครงการด้วยการเป็นครูอาสานำความรู้ด้านกฎหมายใกล้ตัวมาอบรมให้ความรู้แก่ชาวบ้านที่สนใจ จากนี้จะกลับไปทำโรงเพาะเห็ด และกิจกรรมรักการอ่าน กิจกรรมครูอาสา เพื่อความยั่งยืน ซึ่งต้องได้รับความร่วมมือจากชุมชนด้วย

                "น้องเจมส์" ณัฐกิตติ์ อัครปัญญาวงศ์ นักศึกษาชั้นปีที่ 4 คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ วิทยาเขตลำปาง หนึ่งในผู้ร่วมทำโครงการห้องสมุดสีน้ำตาล ย้ำถึงแนวคิดว่า การพัฒนาพื้นที่ใกล้ๆ แล้วขยายไปยังพื้นที่ไกลๆ โดยให้มหาวิทยาลัยช่วยแก้ปัญหาสังคมได้ ทั้งนี้ กิจกรรมห้องสมุดสีน้ำตาล สามารถคว้ารางวัลรองชนะเลิศอันดับที่ 2 กรุงไทยต้นกล้าสีขาว ประจำปี 2556 ในชื่อทีม Volunteer center จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้รับโล่และเงินรางวัลรวม 210,000 บาท พร้อมศึกษาดูงานต่างประเทศ

                นายวรวิทย์ จำปีรัตน์ ประธานกรรมการ ธนาคารกรุงไทย เปิดเผยว่า โครงการกรุงไทยต้นกล้าสีขาว เป็นโครงการเสริมสร้างทุนทางปัญญา ที่จัดต่อเนื่องมาเป็นปี ที่ 7 เปิดโอกาสให้นิสิตนักศึกษาระดับปริญญาตรี ทุกสาขา ทุกชั้นปี ทุกสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ ได้ร่วมสร้างประโยชน์ให้แก่สังคม เป็นการสร้างทุนปัญญาให้แก่นักศึกษาในระดับอุดมศึกษา ให้มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับแนวความคิดในการดำเนินธุรกิจอย่างมีจริยธรรม นำความรู้ที่ได้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงในการประกอบอาชีพ ตลอดจนได้ค้นพบศักยภาพของตนเอง แลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ระหว่างเพื่อนนิสิตนักศึกษาด้วยกัน สร้างสัมพันธภาพที่ดีต่อกัน และก่อให้เกิดความร่วมมือต่อไปในอนาคต อีกทั้งเป็นการเพิ่มความรู้ ความเข้าใจให้แก่คณาจารย์ทั่วประเทศเกี่ยวกับการเรียนการสอนด้านการดำเนินธุรกิจอย่างมีจริยธรรม ภายใต้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอีกด้วย