แด่คุณครู(รัชนี)...ด้วยดวงใจ | คมชัดลึก

                วันที่ 15 พฤษภาคม 2557 นี้ ก็จะครบ 1 เดือน ที่คุณครูในดวงใจของศิษย์...อาจารย์รัชนี ศรีไพรวรรณ...ท่านไปเป็นอาจารย์ใหญ่ที่คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล...ท่ามกลางความอาลัยรัก แต่ทุกคนในครอบครัว ญาติ มิตร และศิษย์ของอาจารย์ต่างภูมิใจที่ช่วงหนึ่งในชีวิตได้รู้จัก ร่วมงานและทำกิจกรรมต่างๆ กับอาจารย์โดยใช้ภาษาไทยเป็นสื่อ ไม่เพียงเฉพาะตำราเรียนภาษาไทยชุดมานี มานะและผองเพื่อน ที่ตราตรึงในหัวใจคนไทยนับล้านๆ คน และคนที่อยู่ในออสเตรเลียขณะนี้เท่านั้น

                แต่ผลงานของอาจารย์ ทั้ง “ลูกกบดื้อ” “กระต่ายน้อยและฝนหลวง” “ทางช้างเผือก” “เรื่องชื่นใจ” (พิมพ์ 16 ครั้ง) “น้ำทิพย์” บทความในนิตยสารต่างๆ บทเรียน วปณ. ที่ท่านเดินทางไปอบรมถึงเคนยา เพื่อกลับมาเขียนสอนนักศึกษาผู้ใหญ่ ของ กศน. เป็นคณะกรรมการจัดทำนคณะกรรบทเรียนวิทยุ-โรงเรียน ของศูนย์เทคโนโลยีทาง-การศึกษา ทั้งนิทาน สารคดี อีกนับร้อยๆ รายการ ท่านเป็นวิทยากรในรายการของสถานีวิทยุศึกษา สำนักงาน กศน. กระทรวงศึกษาธิการ เขียนตำราเรียนของ มสธ. 

                ผลงานของท่านมีต่อเนื่องและทรงคุณค่าตราบจนท่านอายุ 80 ปี ได้รับรางวัลนราธิป จากสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย โล่รางวัลผู้มีคุณูปการต่อการศึกษาของชาติ ปี 2556 จากคุรุสภา ทุกคนที่ได้รับโอกาสเป็นคณะทำงาน กรรมการตัดสินการประกวดใดๆ กับท่าน เช่น สรรหาครูภาษาไทย ของมูลนิธิสมาน-คุณหญิงเบญจา แสงมลิ ต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า นับเป็นโชคดีที่ได้ทำงานกับท่าน เพราะนอกจากงานที่สำเร็จอย่างสมบูรณ์แล้ว พวกเรายังได้บทเรียนนอกตำราที่เรียนไปทำงานไปอย่างมีความสุขจากท่านอีกมากมายนัก

                อาจารย์ประภา สุขีนัย อดีตศึกษานิเทศก์ กรมสามัญศึกษา ที่ทำงานเคียงคู่กับอาจารย์ตราบจนวาระสุดท้ายของอาจารย์รัชนี กล่าวว่า “ตลอดเวลาที่ร่วมรับราชการเป็นศึกษานิเทศก์ อาจารย์รัชนีเป็นเพื่อนที่ดีมาก ทำงานตั้งใจจริงๆ รู้จริง ทำจริง เป็นผู้ให้แสงสว่างในทางความคิดด้านภาษาไทย เช่น เขียนหนังสือสอนภาษาไทยชุด ฟาติมะ ให้คนปักษ์ใต้ที่พูดแต่ภาษายาวี เป็นผู้จุดประกายความคิดในทางภาษาให้สอดคล้องกับจุดประสงค์ของเจ้าของเรื่อง เช่น เมื่อกรมวิชาการจะสอนคนถิ่นอีสานให้พูดภาษาไทย อาจารย์เด็ดขาดมากในการทำอะไรให้งานสำเร็จให้ดีที่สุด...เสียดายมากโดยที่คิดไม่ถึง...เพราะยังนัดจะทำงานเรื่องประวัติครู ของคุรุสภากันอยู่...

                อาจารย์โสฬส กาญจนาภา อดีตผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านเผยแพร่ทางการศึกษา ศูนย์เทคโนโลยีทางการศึกษาสำนักงาน กศน.กล่าวว่า “ดิฉันโชคดีที่มีโอกาสทำงานร่วมกับอาจารย์รัชนี ทางด้านจัดทำบทเรียนภาษาไทยทางวิทยุ (วิทยุโรงเรียน) และจัดทำบทเรียนทางวิทยุเพื่อสอนพูดภาษาไทยให้แก่ชาวไทยมุสลิมในจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ยังไม่นิยมพูดภาษาไทยในชีวิตประจำวัน มาตั้งแต่ พ.ศ.2520 ตลอดเวลาที่ทำงานร่วมกันมา ท่านได้ถ่ายทอดความรู้ คำแนะนำด้านภาษาไทยและด้านอื่นๆ ให้แก่ดิฉันและผู้ร่วมงานทุกคนด้วยดีเสมอ พวกเราจะพบแต่รอยยิ้ม ความรักและความเมตตาจากท่านมาโดยตลอด เป็นที่ประทับใจของทุกๆ คนเป็นอย่างยิ่ง

                อาจารย์นิตยา จรูญผลฐิติ อดีตศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญของ สพฐ. หนึ่งในคณะทำงานชุดมานะ มานี กล่าวถึงอาจารย์ว่า “อาจารย์รัชนีเป็นศึกษานิเทศก์ผู้มีฝีมือยอดเยี่ยมในด้านภาษาไทย มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ เน้นคุณภาพทุกงาน มีน้ำใจไมตรีและเมตตาต่อทุกคน การได้ร่วมงานกับท่านในโอกาสต่างๆ อยู่เสมอ ทำให้ผูกพัน ศรัทธา รักและเคารพท่านดุจดังศิษย์ที่รักและเคารพครู”

                อาจารย์พูนศรี อิ่มประไพ ข้าราชการบำนาญ นักวิชาการศึกษา ศูนย์พัฒนาหลักสูตร กรมวิชาการ ผู้ทำงานใกล้ชิดกับอาจารย์ แสดงความรู้สึกว่า “อาจารย์รัชนี เป็นคนดีที่สุดที่เคยพบมา เป็นโชคดีที่สุดในชีวิตที่ได้ใกล้ชิดอาจารย์ ความดีของอาจารย์มากและลึกซึ้งเกินกว่าที่ใครจะคาดคิด อาจารย์ไม่เคยโอ้อวด ต้องรู้จักจึงจะรับรู้ได้”
 
                ผู้เขียนได้สัมภาษณ์ท่านเพื่อขอคำแนะนำในการสร้างนิสัยรักการอ่าน ในรายการชั่วโมงนักอ่าน สถานีวิทยุศึกษา ท่านกรุณาให้สัมภาษณ์ด้วยน้ำเสียงแจ่มใส มีเมตตา และหัวเราะอย่างมีความสุขว่า “การอ่านเป็นการเปิดโลกให้เห็นกว้างอย่างไม่เคยเห็น ทำให้ฉลาด ประสบความสำเร็จ เพราะฉะนั้นจงอ่านเถิด ทีแรกจะอ่านที่ชอบ ต่อไปก็จะอ่านเรื่องที่ควรอ่าน อย่างตัวท่านเอง คุณพ่อ (ราชบุรุษ ขุนอัมพานนท์ ศึกษากร) กับ คุณแม่สุทิพา ท่านไม่ห้ามเลย อ่านอะไรก็ได้ เล็กๆ ท่านชอบอ่าน พล นิกร กิมหงวน พอเอาไปอ่านที่โรงเรียนถูกคุณครูว่าอ่านอะไรแบบนี้ ไม่ให้อ่าน แล้วก็ริบของท่านไปหมด แต่ท่านบอกว่า เพราะอ่านเรื่องนี้แหละทำให้ท่านมีความคิดสร้างสรรค์มาถึงมานะ มานี และเรื่องอื่นๆ” และเมื่อผู้เขียนขอให้ท่านฝากกลวิธีการสอนภาษาไทยให้เด็กเรียนได้ดีและมีความสุข ท่านตอบทันทีว่า “ผู้สอนต้องรักภาษาไทยและแตกฉานก่อน จึงจะทำให้คนอื่นรักและสนใจภาษาไทย แล้วก็ต้องฝากคุณพ่อคุณแม่ทุกคนด้วย”

                ภาพคุณยายรัชนีกับตัวละครชุดอมตะนี้ เป็นผลงานของ จุงซากุระ ผู้กำลังพยายามทุกอย่างที่จะให้ถึงวันที่สัญญากับอาจารย์หลังจากได้อ่านจดหมายถึงตัวละครทุกฉบับที่คุณยายต้องตอบแทนทุกคนให้หนังสือการ์ตูนและภาพยนตร์แอนิเมชั่น ชุดมานี มานะ ได้มีชีวิตโลดเล่นกับเพื่อนอีกวาระหนึ่ง

แม้วันนี้ร่างกายท่านไม่อยู่   เราต่างรู้และอบอุ่นในคุณค่า

รัชนีเคียงรัชนีบนฟากฟ้า   คืออาภาทิพย์ทองส่องฤทัย

ทั้งครอบครัวน้องพี่และลูกศิษย์  มั่นมุ่งจิตสืบสานมิหวั่นไหว

แม้พลังสังคมจะอย่างไร   จะเพียรใช้ภาษาไทยสื่อไทยเรา

.....................................

(หมายเหตุ : แด่คุณครู(รัชนี)...ด้วยดวงใจ : พนอ ธรรมเนียมอินทร์...เรื่อง ครอบครัวศรีไพรวรรณ และ จุงซากุระ ภาพ)