นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกจับแมลงหลังเขียว | คมชัดลึก

 

                           การปรากฏตัวของนกจับแมลงตะโพกเหลือง (Yellow-rumped Flycatcher) สีสันสวยสดทั่วทุกแห่งหนในประเทศไทยช่วงอพยพกลับขึ้นเหนือ เป็นสัญญาณบอกถึงการสิ้นสุดของฤดูหนาว เข้าสู่ฤดูร้อนที่หลายคนไม่พึงปรารถนา และเป็นช่วงเวลาเดียวกันนี้เองที่นักดูนกจะมีโอกาสพบญาติสนิทสองชนิดที่หายากกว่า ทั้งสามล้วนพะยี่ห้อนกอพยพผ่าน (passage migrant) ที่อาจจะโผล่มาที่ไหนก็ได้ ใครอยากเจอก็ต้องออกรอบกันหนักหน่อยในช่วงนี้ เพราะพวกมันมักจะแวะหากินเพียงไม่กี่วันเท่านั้น

 

                           อีกสองชนิดที่ว่าก็คือนกจับแมลงคิ้วเหลือง (Narcissus Flycatcher) และนกจับแมลงหลังเขียว (Green-backed Flycatcher) ซึ่งเคยถูกจัดเป็นชนิดเดียวกันมาก่อน ถึงกระนั้นหน้าตาพวกมันก็ต่างกันมากทีเดียว ในขณะที่นกจับแมลงคิ้วเหลืองเพศผู้มีคิ้วและอกสีเหลืองอมส้มตัดกับลำตัวสีดำ เจ้านกจับแมลงหลังเขียวเพศผู้กลับมีลำตัวสีออกเขียวไพล แม้โดยรวมเพศผู้จะมีสีเข้มสดกว่าเพศเมียพอที่จะสังเกตได้ แต่ถ้าเทียบกับอีกสองชนิด ก็ถือว่านกจับแมลงหลังเขียวทั้งสองเพศสีสันไม่ต่างกันเท่าไหร่ จุดอื่นๆ ที่ใช้แยกเพศ ได้แก่ แถบปีก ซึ่งจะเป็นสีขาวโพลนและหนามากในเพศผู้ ส่วนเพศเมียจะมีสองแถบบางๆ แถบสีเหลืองคาดตะโพกนั้นพบในเพศผู้เท่านั้น หากพบนกที่คล้ายจับแมลงตะโพกเหลืองเพศเมีย แต่ตะโพกไม่เหลือง ก็ดีใจได้เลยครับว่าเจอของแพงเข้าให้แล้ว!

 

                           คู่มือนกในคาบสมุทรมลายู (The Birds of the Thai-Malay Peninsula) โดย David Wells จัดนกจับแมลงหลังเขียวเป็นชนิดเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ (Vulberable) เพราะป่าดิบระดับต่ำที่มันใช้เป็นถิ่นอาศัยช่วงฤดูหนาวยังคงถูกเปลี่ยนให้เป็นสวนปาล์มน้ำมันและสวนยางพาราตลอดเวลา มันเป็นนกจับแมลงอพยพในเอเชียตะวันออกที่มีขอบเขตการกระจายพันธุ์แคบที่สุดชนิดหนึ่ง ทำรังวางไข่ในป่าทางตะวันออกเฉียงเหนือของจีน และอพยพลงมาอยู่ทางภาคใต้ของไทยและมาเลเซีย การกระจายพันธุ์เช่นนี้บอกเป็นนัยว่านกจับแมลงหลังเขียวทุกตัวอาจต้องอพยพผ่านไทย ทำให้เราพบเห็นมันได้บ่อยกว่านกจับแมลงคิ้วเหลืองซึ่งใช้เส้นอพยพข้ามน้ำข้ามทะเลเป็นหลัก เจ้าคิ้วเหลืองนี้ส่วนใหญ่ทำรังในญี่ปุ่น และอพยพลงไปยังเกาะบอร์เนียวในฤดูหนาว

 

                           สุดสัปดาห์ที่ 3-4 พฤษภาคมที่จะถึงนี้ สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย (BCST) จะมีกิจกรรม Bird walk ที่สวนรถไฟ และสวนหลวง ร.9 ใครอยากเจอนกจับแมลงหลังเขียวน่าจะลองมาลุ้นดูครับ ปีที่แล้วก็มีรายงานนกชนิดนี้จากสวนรถไฟด้วยครับ

 

 

-----------------------

 

นกจับแมลงหลังเขียว

 

 

ชื่ออังกฤษ Green-backed Flycatcher, Chinese Flycatcher

 

ชื่อวิทยาศาสตร์ Ficedula elisae (Weigold, 1922)

 

วงศ์ (Family) Muscicapidae (วงศ์นกเขนและนกจับแมลง)

 

อันดับ (Order) Passeriformes (อันดับนกเกาะคอน)

 

 

-----------------------