
คิดจากภายใน
จุดเริ่มต้นของสรรพสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นมีที่มาที่ไป วัตถุใดๆ ในโลกนี้ไม่ได้เกิดขึ้นด้วยความบังเอิญ แต่เกิดขึ้นจากการสร้างสรรค์ทั้งสิ้นแม้ธรรมชาติรอบตัว
ความเชื่อของคริสเตียนในพระคัมภีร์ปฐมการณ์ บอกว่า ทุกสรรพสิ่งเกิดขึ้นจากการทรงสร้างของพระเจ้าทั้งสิ้น โดยความคิดสร้างสรรค์ของพระเจ้านักออกแบบบุคคลแรกของจักรวาล
การออกแบบสร้างสรรค์ของมนุษย์จึงสะท้อนความคล้าย การสร้างของพระเจ้ามนุษย์มีความคิดสร้างสรรค์ประดิษฐ์คิดค้น สิ่งใหม่ให้โลกเสมอมา ความคิดของมนุษย์จึงไม่มีขอบเขตจำกัดและเป็นความน่าทึ่งของจักรวาลนี้
การออกแบบที่ดีมักจะเกิดขึ้นจากสิ่งเล็กน้อยภายในก่อนเสมอ ต้นไม้เกิดจากเมล็ดพันธุ์ในผลที่สุกงอม สัตว์ต่างๆและสิ่งมีชีวิตทั่วไปเกิดจากการปฏิสนธิภายในแทบทั้งสิ้น ภาพเขียนและผลงานจิตรกรรมทุกอย่างเริ่มจากจุดเล็กๆ บนกระดาษแล้วแตกแขนงไป ภาพศิลปะอันงดงาม ประติมากร ผู้สร้างสรรค์ประติมากรรมเริ่มต้นขึ้นจากดิน 1 ก้อนที่ประกอบด้วยเม็ดทรายเม็ดดินล้านๆ เม็ด โดยมีโครงสร้างเหล็กลวดเพื่อสร้างความแข็งแรงภายในและค่อยบรรจงแต่งเสริมหน้าตาภายนอกออกมาอย่างสวยงาม
อาคารสถานที่บ้านและพักอาศัยที่มีคุณภาพจะต้องเกิดจากการวางระบบภายในอย่างลงตัว จากการใช้สอยที่ดีเลิศแล้วนำสู่การออกแบบพื้นที่สู่การวางผังและลักษณะตัวอาคารต่อไปให้สมบูรณ์ ประเด็นสำคัญของตรงนี้จึงเป็นที่มาของการรวบรวมแนวความคิดสำหรับการสร้างสรรค์อาคารทุกประเภทที่ต้องเริ่มต้นจากภายในและ “คิดจากภายใน” นั่นเอง
บทสะท้อนของการทำงานหนักของผม ในฐานะนักออกแบบที่มักจะมองจุดเริ่มต้นจากความละเอียดถี่ถ้วนของทุกสรรพสิ่ง ก่อร่างองค์ประกอบด้วยความคิดจากสิ่งที่เล็กที่สุดภายในอาคาร ออกสู่ภายนอกอาคาร รับผิดชอบทุกรายละเอียดโดยมุมมองจากภายใน ผมมีความเชื่อส่วนตัวว่าการออกแบบที่ดีจะต้องเริ่มจากภายใน โดยมีเหตุและผลสนับสนุนดังนี้ครับ
1.มนุษย์อยู่อาศัยภายในมากกว่าภายนอกอาคาร ลองนับเวลาตลอด 24 ชั่วโมงของคนเราดูนะครับว่าชีวิตประจำวันเราอยู่ที่ไหน ใช้ชีวิตอย่างไร หลังจากตื่นอยู่ในบ้าน ในช่วงเช้า 3 ชั่วโมง (ภายใน) ออกจากบ้านนั่งรถ (ภายในรถ)ไปทำงานอีก 2 ชั่วโมง เข้าทำงานหรือเรียนหนังสือในห้องในอาคาร 8 ชั่วโมง (ภายใน) กลับบ้านนั่งรถ 2 ชั่วโมง (ภายในรถ) กลับบ้านและนอนหลับอีก 8 ชั่วโมง รวมกัน 23 ชั่วโมง คือ อยู่ “ภายใน” ทั้งสิ้น แบ่งเป็นภายในอาคาร 19 ชั่วโมง ภายในรถ 4 ชั่วโมงที่เหลือ 1 ชั่วโมงอยู่ภายนอก แต่อาจจะมีบางครั้งเล่นกีฬากลางแจ้ง เดินถนน นั่งในสวน อย่างมากต่อวันก็ไม่เกิน 4 ชั่วโมง (โดยเฉลี่ย) นั่นแปลว่ามนุษย์อยู่ภายในมากที่สุด
มนุษย์มีเวลาในการใช้ชีวิตอยู่ข้างในมากที่สุด จึงเป็นเหตุให้เราต้องกลับมาทบทวนวิธีคิดโดยเฉพาะวิธีออกแบบที่ควรให้ความสำคัญกับข้างในมากกว่าข้างนอกที่ถึงแม้ปัจจัยภายนอกจะมีผลกระทบมากกว่าเช่นกัน เช่นจากดิน ฟ้า อากาศ สภาพแวดล้อมและสิ่งแวดล้อม แต่จุดกำเนิดการออกแบบที่ดีที่สุดน่าจะเริ่มคิดจากภายใน
2.ทำให้ผลงานออกแบบมีความละเอียดมากที่สุด เพราะเริ่มจากสิ่งเล็กน้อยภายใน ยกตัวอย่างห้องนอนที่เริ่มจากการลืมตาแล้วมองเห็นทุกอย่างรอบตัวสมบูรณ์จากการออกแบบ ระยะการเอื้อมหยิบของในชั้นวาง ระยะความลึกของตู้เสื้อผ้าก่อให้เกิดเป็นระยะการเซตผนังอาคารที่ถูกต้องแม่นยำ การออกแบบรายละเอียดจากเล็กไปหามาก เช่น จากระยะขวดน้ำปลาสู่ความลึกของชั้นวางสู่ขนาดของตู้สู่ขนาดของห้อง สู่ตำแหน่งของห้องที่เหมาะสมสู่ขนาดกว้างยาวของอาคาร สู่สัดส่วนของบ้านที่เหมาะสมของพื้นที่ดิน สู่ระยะต่างๆ ของอาคารต่อที่ดินและการจัดสวน ไปจนถึงความลงตัวอย่างเป็นเอกภาพของอาคารนี่แค่ส่วนเดียว และอาคารลักษณะเดียวแล้วถ้าเป็นอาคารลักษณะอื่นๆ เช่น ร้านอาหาร โรงภาพยนตร์ จะลงตัวขนาดไหน
3.ทำให้การใช้สอยดีเลิศ แน่นอนที่สุดถ้าเริ่มต้นจากสิ่งที่ละเอียดและเล็กที่สุด ข้อผิดพลาดจะน้อยลง การออกแบบละเอียดรอบคอบขึ้น นักออกแบบก็จะเป็นมืออาชีพขึ้นเช่นกัน หลักคิดจากภายในจึงสามารถทำให้เกิดมาตรการกลั่นกรองงานเสมือนการคั้นกะทิ ออกมาจนเป็นแก่นที่สุด เช่น ภัตตาคาร ที่มีการออกแบบจากภายในทำให้ทุกที่นั่งใช้สอยได้ดี มีความเข้าใจเรื่องการเสิร์ฟอาหาร มีระยะทางสัญจรที่ถูกต้อง เล็กลงไปอีกคือตั้งแต่บนโต๊ะอาหารที่เริ่มจากขนาดของภาชนะ จาน ชาม แก้ว กับเมนูอาหารและลักษณะอาหารทำให้เกิดเป็นโต๊ะอาหารที่มีขนาดเฉพาะเรียบร้อยต่อกันให้สมบูรณ์ตามผังการใช้สอยและแนวความคิดออกมาเป็นรูปห้อง ขนาดสัดส่วนของห้องออกมาเป็นลักษณะเฉพาะของร้านอาหาร ที่ออกแบบเอาไว้เพื่อภัตตาคารนี้โดยเฉพาะ
การคิดจากภายในรวมไปถึงเมนูอาหาร รูปแบบเสื้อผ้าพนักงาน ลายกราฟฟิกบนภาชนะ และทุกสิ่งให้กลมกลืนเหมาะสมกัน ไปจนถึงความสอดคล้องกันกับธุรกิจและการบริหารจัดการภายในองค์กรที่สัมพันธ์สู่การออกแบบทั้งหมด
4.เกิดมุมมองระยะสายตาที่สวยงามและเหมาะสม จุดเริ่มต้นของการกำหนดผังสิ่งหนึ่งที่ควรทำและกำหนดก่อนคือ จะเห็นอะไร จะมองอะไร สวยงามหรือไม่ ได้องค์ประกอบทางศิลปะหรือไม่อย่างไร การเริ่มต้นออกแบบลักษณะนี้จะทำให้ทุกจุดที่มีการใช้สอยทุกตำแหน่งที่มีการจัดวางเครื่องเรือนและทางสัญจรทั้งอาคารมีความลงตัว ได้มุมมองที่สวยงามให้ความสุนทรีย์ในการอยู่อาศัย มีการลำดับการมองให้สัมพันธ์กันทั้งอาคาร สามารถทำให้มุมมองทุกจุดที่มองจากภายในออกสู่ภายนอก งดงามทุกมุมมองและสามารถตอกย้ำแนวความคิดในการออกแบบได้เป็นอย่างดี
5.งานออกแบบในปัจจุบัน ข้อจำกัดทางวิศวกรรมน้อยลง ฉะนั้นการออกแบบสามารถสร้างได้ทุกจินตนาการ เนื่องจากในปัจจุบันไปจนถึงอนาคต รูปแบบหน้าตาและเทคโนโลยีการก่อสร้างมีการพัฒนาขึ้นไปมากจากเดิมที่ทุกการวางผังต้องอิงหลักโครงสร้างพื้นฐาน ทำให้เกิดข้อจำกัดในการออกแบบซึ่งในปัจจุบันระบบวิศวกรรมและเทคโนโลยีทำได้ทุกอย่าง แม้โครงสร้างบางประเภทจะท้าทายหวือหวาเพียงใดก็ตาม จินตนาการที่มองและคิดจากภายในจะไม่มีข้อจำกัดอีกต่อไป
ผมและทีมงานได้รวบรวมแนวคิดและเนื้อหาสาระด้านการออกแบบในแนวทาง “คิดจากภายใน” เป็นหนังสือสี่สีในอยู่สบายฉบับที่ 3 ซึ่งจะเปิดตัวในวันเสาร์ที่ 12 กันยายน ในงาน Interior in Trend 2009 ณ ห้อง Muti Purpose รอยัล พารากอน ฮอลล์ ชั้น 5 สยามพารากอน
ในโอกาสครบรอบ 8 ปี รายการอยู่สบายรายการสำหรับคนรักบ้าน โดยภายในงานมีการสัมมนา “พลิกวิกฤติให้เป็นโอกาสด้วยการออกแบบ” ตอน โรงแรมและรีสอร์ทขนาดเล็กแนวใหม่ ในวันที่ 12-13 กันยายน เวลา 13.00-18.00 น. ราคาบัตร 1,888 บาท โดยจะได้รับหนังสือฉบับพิเศษนี้พร้อมรับ VCD “HOTEL DESIGN” สำหรับทุกคนที่ลงทะเบียนฟังสัมมนานี้นะครับ สามารถโทรสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ 0-2984-0091-2 มีจำนวนจำกัดนะครับ
อ.เอกพงษ์ ตรีตรง
www.ideal1group.com



