ท่องอีสานดูวิธีการจัดระบบ'น้ำแล้ง'ปี57 | คมชัดลึก

 

                          จะเห็นว่าเมื่อย่างเข้าสู่ฤดูแล้งของทุกปี พื้นที่ภาคเกษตรมักประสบปัญหาเรื่องการใช้น้ำ โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคอีสาน หน่วยงานรับผิดชอบหลักอย่างกรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ก็ไม่ได้นิ่งนอนใจได้มีการวางแผนบริหารจัดการน้ำในอ่างเก็บน้ำต่างๆ เพื่อนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

 

                          “ท่องโลกเกษตร” อาทิตย์ตามคณะผู้บริหารกรมชลประทานนำโดยรองอธิบดี "ว่าที่ ร.ต.ไพเจน มากสุวรรณ" ลงพื้นที่ติดตามความคืบหน้าในการบริหารจัดการน้ำเพื่อรับมือภัยแล้งที่กำลังจะมาเยือนในพื้นที่ภาคอีสาน 5 จังหวัดที่อยู่ในความรับผิดชอบของสำนักชลประทานที่ 7 ซึ่งประกอบด้วย จ.อุบลราชธานี อำนาจเจริญ ยโสธร นครพนมและมุกดาหาร

 

                          จากนั้นเข้ารับฟังบรรยายสรุปถึงสถานการณ์ปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำต่างๆ ในพื้นที่ภาคอีสานและผลสำเร็จจากการใช้ประโยชน์น้ำของเกษตรกรในพื้นที่ในเขตชลประทาน จากนายนิรันดร์ นาคทับทิม ผู้อำนวยการสำนักชลประทานที่ 7 และหัวหน้าส่วนราชการที่รับผิดชอบ ก่อนทั้งหมดจะลงพื้นที่ดูงานในโครงการพื้นที่ลุ่มน้ำห้วยบางทรายตอนบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริที่บ้านสานแว้ ต.กกตูม อ.ดงหลวง จ.มุกดาหาร

 

                          เราใช้เวลาเดินทางประมาณ 2 ชั่วโมงเศษจากสำนักชลประทานที่ 7 สู่ที่หมาย โดยใช้เส้นทาง จ.ยโสธร ผ่าน อ.กุฉินารายณ์ อ.เขาวังเข้าสู่ อ.ดงหลวง จ.มุกดาหาร ระหว่างทางจะสังเกตเห็นสภาพพื้นที่สองข้างทางเริ่มแห้งแล้ง สภาพดินพื้นที่นาเริ่มแตกระแหงและอากาศเริ่มร้อนระอุ

 

                          สำหรับโครงการพื้นที่ลุ่มน้ำห้วยบางทรายตอนบน อันเนื่องมาจากพระราชดำรินั้น กรมชลประทานได้ใช้เป็นต้นแบบในการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการน้ำเพื่อใช้ประโยชน์ในภาคการเกษตรตามพระราชประสงค์ที่พระองค์ได้ให้แนวทางไว้

 

                          โดยมีอ่างเก็บน้ำในพื้นที่อีก 9 แห่งช่วยในการกระจายไปพื้นที่ของเกษตรกร ซึ่งประกอบด้วย 1.อ่างเก็บน้ำห้วยไผ่ ตั้งอยู่ที่บ้านศรีถาวรพนา ต.กกตูม อ.ดงหลวง ครอบคลุมพื้นที่ 1,600 ไร่ 2.อ่างเก็บน้ำห้วยพุง บ้านนาใต้ถุง ต.โคกตูม อ.ดงหลวง ครอบคลุมพื้นที่ 1,200 ไร่ 3.อ่างเก็บน้ำห้วยพุที่บ้านนาหินกอง ต.กกตูม ครอบคลุมพื้นที่ 2,700 ไร่ 

 

                          4.อ่างเก็บน้ำห้วยขา บ้านแก่งนาง ต.กกตูม ครอบคลุมพื้นที่ 1,200 ไร่ 5.อ่างเก็บน้ำสานแว้ แห่งบ้านสานแว้ ต.กกตูม อ.ดงหลวง ครอบคลุมพื้นที่ 500 ไร่ 6.อ่างเก็บน้ำห้วยหอย บ้านปากช่อง ต.กกตูม ครอบคลุมพื้นที่ 1,300 ไร่ 7.อ่างเก็บน้ำตะได บ้านคำผักกูด ต.กกตูม ครอบคลุมพื้นที่ 400 ไร่ 8.อ่างเก็บน้ำห้วยหินลับ บ้านหนองแคน ต.หนองแคน ครอบคลุมพื้นที่ 1,700 ไร่ และ 9.อ่างเก็บน้ำห้วยไร่ บ้านโพนไฮ ต.หนองแคน ครอบคลุมพื้นที่ 1,500 ไร่ และจากการรวมกลุ่มของชาวบ้านในการบริหารจัดการน้ำในอ่างเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด จึงทำให้ปริมาณน้ำในแต่ละอ่างเก็บน้ำในช่วงหน้าแล้งทุกๆ ปีที่ผ่านมา สามารถนำมาใช้ในพื้นที่ภาคเกษตรอย่างเพียงพอ

 

                          ทำนอง ชาวเขา เผ่าภูไท วัย 48 ปี เกษตรกรเจ้าของสวนเกษตรผสมผสาน แห่งบ้านแก่งนาง ต.กกตูม อ.ดงหลวง หนึ่งในเกษตรกรที่ได้รับอานิสงส์จากอ่างเก็บน้ำห้วยไผ่ บอกว่า แต่ก่อนพื้นที่บริเวณนี้แห้งแล้งกันดารมาก ไม่มีแหล่งน้ำเพื่อการเกษตร ต้องอาศัยน้ำฝนอย่างเดียว ทำให้มีปัญหาเรื่องน้ำที่จะนำมาใช้ในการปลูกพืช

 

                          “เมื่อก่อนปลูกมันสำปะหลังและทำไร่เลื่อนลอย เพราะไม่มีทางเลือกอื่น ปลูกพืชอะไรไม่ได้เพราะไม่มีน้ำ โดยเฉพาะช่วงหน้าแล้ง น้ำดื่มแทบจะไม่มี แต่พอมีอ่างห้วยไผ่ ทำให้ชีวิตดีขึ้นจากหน้ามือเป็นหลังมือ อยากทำอะไรได้หมด”

 

                          ทำนองเผยความรู้สึกหลังมีอ่างห้วยไผ่ ทำให้เขามีชีวิตความเป็นอยู่ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด จากการปลูกมันสำปะหลังเต็มพื้นที่กว่า 20ไร่ ปัจจุบันได้มีการปรับเปลี่ยนพื้นที่มาเป็นสวนเกษตรผสมผสาน โดยยึดหลักทฤษฎีใหม่ตามแนวพระราชดำริ แบ่งเป็นพื้นที่ปลูกปาล์มน้ำมัน 7 ไร่ ปลูกข้าว 5 ไร่ พืชผักสมุนไพร 5 ไร่ 

 

                          ส่วนพื้นที่เหลือขุดบ่อเลี้ยงปลาและเป็นที่อยู่อาศัย โดยมีไม้ผลปลูกไว้รอบๆ คันบ่อ ไม่ว่าจะเป็นมะม่วง ฝรั่ง กล้วย มะละกอ ฯลฯ ส่วนแนวรั้วรอบๆ จะปลูกไผ่ไว้เป็นกันชน ทำให้ทุกวันนี้ทำนองมีรายได้จากการเก็บผลิตพืชผักสมุนไพรและไม้ผลตามฤดูกาลได้ไม่ต่ำกว่า 500-1,000 บาทต่อวัน

 

                          “ผมมีรายได้ทุกวัน วันละ 400-500 เก็บพืชผักสมุนไพรขาย บางวันก็เป็นพัน ถ้ามีผลไม้ร่วมด้วย ส่วนรายได้หลักตอนนี้ก็มาจากปาล์มน้ำมันจะตัดส่งโรงงานทุกๆ 15 วัน ครั้งละประมาณ 2 ตัน ราคาส่งโรงงานขณะนี้อยู่ที่โลละ 4 บาท” เกษตรกรคนเก่งเผยระหว่างรองอธิบดีกรมชลประทานนำคณะลงพื้นที่เยี่ยมชมผลงานแห่งความสำเร็จ 

 

                          นับเป็นอีกตัวอย่างของความสำเร็จ ซึ่งเป็นผลอานิสงส์จากการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำห้วยบางทรายตอนบน อันเนื่องมาจากพระราชดำรินั่นเอง

 

 

 

 

----------------------

 

(ท่องโลกเกษตร : ท่องอีสานดูวิธีการจัดระบบ 'น้ำแล้ง' ปี 57 แวะสวนเกษตรทำเงิน 'ทำนอง ชาวเขา' : โดย...สุรัตน์ อัตตะ)