ศาสตร์ใหม่ผสมศาสตร์ข้ามสายพันธุ์ | คมชัดลึก

 

 

          องค์ความรู้ทุกแขนงในอดีตส่วนใหญ่เป็นระบบแท่งมีการเติบโตขยายทางลึกและสูงสายพันธุ์เดียว มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางอย่างใดอย่างหนึ่ง ซึ่งข้อดีคือเกิดการลงลึกในศาสตร์อย่างมาก แต่เมื่อเลยจุดนี้ไปสักระยะสังคมจะต้องการความเปลี่ยนแปลง ศาสตร์ที่ลงลึกจะมีการบูรณาการณ์เกิดขึ้นเพื่อเกิดศาสตร์ใหม่ที่มีความลึกและมีความกว้างผูกพันธ์กับศาสตร์อื่นจนเกิดสายพันธุ์ใหม่

 

          โดยเฉพาะอย่างยิ่งแวดวงการออกแบบสร้างสรรค์ที่จะต้องนำทิศทางสังคมก่อน เป็นผู้กำหนดกระแสทางสังคมก่อน เป็นผู้กำหนดกระแสทางสังคมนักคิดนอกกรอบในสายอาชีพนี้ก็มีมากและมีแนวโน้ม ทรงพลัง เป็นผู้นำแห่งการเปลี่ยนแปลง เพราะสัญชาตญาณนักคิด ปฏิรูป ปฏิวัติของนักออกแบบมีผลต่อสภาพแวดล้อมรอบตัวของมนุษย์ชาติ นักออกแบบคือผู้กำหนดชะตากรรมของสังคม เพราะผลิตภัณฑ์ที่เกิดขึ้นรอบตัวจะต้องผ่านการออกแบบอย่างดีก่อนและมีอิทธิพลต่อในชีวิตประจำวัน

 

          ศาสตร์ที่เกิดขึ้นใหม่คือศาสตร์แห่งการผสมผสานข้อดีของแต่ละศาสตร์ บ่มเพาะเป็นศาสตร์เดียวกันที่มีจุดแข็งจากหลายศาสตร์ร่วมกัน เป็นการนำจุดเด่นในแต่ละเรื่องมาเสริมให้เกิดองค์ความรู้ใหม่ เป็นแนวทางแห่งการปฏิวัติ ปฏิรูป วิชาการ และวิชาชีพ ผู้ใด สังคมใดเป็นยอดคลื่นเป็นผู้นำแห่งการผสมศาสตร์ ก็จะเกิดนวัตกรรมทางปัญญามากมายมหาศาล มีผลต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืนต่อไป

 

          การผสมผสานแห่งมัณฑนศิลป์ที่กำลังจะเกิดขึ้นต่อจากนี้มีความน่าสนใจอย่างมาก ถือเป็นแนวโน้มแห่งการพัฒนาทั้งระบบการศึกษาด้านศิลปะและการออกแบบ และแวดวงวิชาชีพ ตัวอย่างการผสมศาสตร์ สามารถเกิดเป็นองค์ความรู้ใหม่และไอเดียใหม่ เช่น การออกแบบภายใน บูรณาการกับกราฟิกดีไซน์ ก่อเกิดเป็นผลงาน บรรยากาศภายในที่มีการออกแบบ 2 มิติ ลงบนพื้นผิวควบคู่ไปกับการสร้างบรรยากาศ ปรากฏอยู่ในงานแพทเทิล ลวดลายผ้า วอลเปเปอร์ องค์ประกอบของเครื่องเรือน สีสัน การออกแบบป้ายสัญลักษณ์ต่างๆ โดย ผสมผสานเป็นหนึ่งเดียวแต่ซึ่งจากเดิมก็มีงานกราฟฟิคอยู่แล้วแต่เมื่อผสมศาสตร์อย่างเป็นทางการก็สามารถทำให้ ผลงานมีความลึกใน 2 ศาสตร์ เช่น การนำเรื่องราวของกราฟิกดีไซน์และมิติเห่งองค์ประกอบศิลป์ บางเรื่องถ่ายทอดสร้างสรรค์ให้ปรากฏออกมาเป็น 3 มิติ โดยมีโครงสีโครงเส้น จากกราฟฟิกต้นแบบ โดยหาค่ากลางของโครงการแล้วเชื่อมโยงทั้งหมดภายใต้รหัสเดียวกัน

 

          ความสามารถของนักออกแบบกราฟิกมีความแม่นยำเรื่ององค์ประกอบศิลป์ โดยเฉพาะแพทเทิ้ล ลวดลายสีสันของพื้นผิววัสดุต่างๆ สามารถนำมาให้เกิดพลังในงานออกแบบภายในได้ด้วย

 

          การออกแบบในพื้นที่ภายในอาคาร เช่น การสร้างรูปแบบผนังและเพดาน โดยใช้เทคโนโลยีการพริ้นบนผิววัสดุเพื่อนำไปเป็นองค์ประกอบของการตกแต่ง ซึ่งสามารถสร้างปรากฏการณ์ในประสบการณ์ใหม่ให้กับโครงการ ตัวงานประเภทนี้เห็นได้ชัด คือการออกแบบของคาริมราชิด นักออกแบบเชื้อสายอียิปต์ที่โด่งดังอยู่ในยุโรป ศาสตร์สถาปัตยกรรม กับจิตรกรรม ประติมากรรม และวิศวกรรม ผสมผสานบูรณาการ 3-4 ศาสตร์ ผลดีจะเกิดขึ้นอย่างมากมาย เช่น จะเกิดสถาปัตยกรรมที่มีรูปลักษณ์ของประติมากรรมที่น่าสนใจใหม่ๆ โดยศิลปะ จะเป็นพลังสำคัญให้สถาปัตยกรรมมีความงดงามและมีความพิเศษ กว่าอาคารทั่วไป โดยใช้หลักคิดและองค์ประกอบทางศิลปะชั้นสูง โดยงานวิศวกรรมที่มีศิลปะอยู่ในองค์ประกอบก็สามารถทำให้วิศวกรรมมีเสน่ห์มีกระบวนการที่มีความงามเข้าไปสู่ระบบโครงสร้างได้ด้วยผลงานเหล่านี้ก็จะมีความพิเศษ และแตกต่างจากทั่วไป ซึ่งความแตกต่างนี้สามารถนำไปสร้างปรากฏการณ์ในการรับรู้ใหม่ให้กับสังคม มีผลต่อการตลาดและนวัตกรรมของโครงการ

 

          ศาสตร์เซรามิก ผสมศาสตร์ประยุกต์ศิลป์ อาจจะเป็นศาสตร์ที่นำเทคนิคการปั้น การเผา การเคลือบในกระบวนการเซรามิกแล้วถ่ายทอดออกเป็นผลงานประยุกต์ศิลป์ อาจเกิดนวัตกรรมในการออกแบบงานตกแต่งผนังแนวใหม่ หรือการนำงานทอผ้ามาร้อยเรียงผสมงานเซรามิก หรืออาจมีระบบการเคลือบผิววัสดุที่นำเทคนิคจากการทอผ้าเข้าไป ผสมจนเกิดศาสตร์ใหม่ก็เป็นได้

 

          การออกแบบนิเทศศิลป์ในงานสื่อใหม่ (New Media) สามารถเข้าไปบูรณาการกับแฟชั่นการออกแบบเครื่องแต่งกาย โดยอาจนำกระบวนการออกแบบและการนำเสนอผลงานเดินแฟชั่นเข้าสู่การนำเสนอรูปแบบใหม่ให้วงการแฟชั่นมีความน่าสนใจมากขึ้น

 

          ทั้งหมดเป็นตัวอย่างหนึ่งที่ถือเป็นศิลป์ผสานศาสตร์บูรณาการจนเกิดองค์ความรู้ใหม่ แต่หัวใจสำคัญอยู่ที่หลักคิดก่อนเทคนิควิธีการ ซึ่งถ้าสามารถรวมศาสตร์ต่างๆ กันได้ นั่นก็หมายถึงโลกจะได้เห็นนวัตกรรมใหม่ๆ ที่จะเกิดขึ้นจากส่วนผสมต่างๆ ต่อจากนี้ แล้วใครล่ะที่จะค้นพบได้ก่อนที่จะยอมผสานไม่ใช่ยึดถือแต่ศาสตร์เดิมหรือจะปลดล๊อคปมสู่การบูรณาการได้ทันที

 

.......................................

(หมายเหตุ ศาสตร์ใหม่ผสมศาสตร์ข้ามสายพันธุ์ : คอลัมน์ แต่งร้านให้ได้ล้าน โดย... ผศ.เอกพงษ์ ตรีตรง)