โรงสีข้าวพระราชทาน'ท่าวังผา'ศูนย์ชุมชนเพื่อความพอเพียง | คมชัดลึก

 

                          ศูนย์เรียนรู้ชุมชนโรงสีข้าวพระราชทานที่ อ.ท่าวังผา จ.น่าน ภายใต้โครงการภูฟ้าพัฒนาตามโครงการพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ถือเป็นโครงการต้นแบบที่จัดตั้งขึ้นเพื่อพัฒนาอาชีพและสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรในถิ่นทุรกันดาร ด้วยการทำการเกษตรแบบผสมผสาน สอดแทรกความรู้เกี่ยวกับสหกรณ์และส่งเสริมให้ชาวบ้านและนักเรียนได้นำวิธีการสหกรณ์ไปใช้พัฒนาอาชีพและคุณภาพชีวิตให้ดียิ่งขึ้น

 

                          "โรงสีข้าวพระราชทานเป็นอีกหนึ่งโครงการที่พระองค์ท่านได้พระราชทานแนวทางความช่วยเหลือให้แก่ราษฎรในพื้นที่ สืบเนื่องจากเหตุการณ์อุทกภัยเมื่อปี 2549 เกิดพายุพัดกระหน่ำทางตอนเหนือของ จ.น่าน ส่งผลให้ปริมาณน้ำท่วมบ้านเรือนและพื้นที่การเกษตรได้รับความเสียหาย ไม่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้และขาดแคลนข้าวเพื่อการบริโภค ชาวบ้านประสบปัญหาและได้รับความเดือดร้อนอย่างหนัก"

 

                          ดร.จุมพล สงวนสิน อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ย้อนที่มาของโครงการ หลังทรงมีพระราชดำริจัดตั้งโครงการกองทุนข้าวพระราชทานเพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนข้าวและเป็นกองทุนข้าวสำรองสำหรับเกษตรกรที่ยากจนและผู้ประสบภัยพิบัติในอนาคต จากนั้นจึงพระราชทานเครื่องจักรโรงสีข้าวชุมชน เครื่อง CP-R 1000 สำหรับจัดตั้งโรงสีข้าวพระราชทาน บริหารงานในรูปแบบของวิสาหกิจชุมชน และใช้วิธีการสหกรณ์มาเป็นแนวทางในการบริหารจัดการ โดยโรงสีได้ดำเนินธุรกิจรวบรวมข้าวเปลือกจากสมาชิกมาแปรรูป สีเป็นข้าวสารจำหน่ายและบริการสีข้าวให้สมาชิกและชาวบ้านในพื้นที่ชุมชนใกล้เคียงด้วย 

 

                          "ทุกครั้งที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจใน จ.น่าน จะทรงติดตามความก้าวหน้าในการดำเนินงานของโรงสีข้าวพระราชทานที่ อ.ท่าวังผา เป็นประจำทุกปี ล่าสุดเมื่อวันที่ 12 มีนาคมที่ผ่านมา พระองค์ได้เสด็จฯ ไปยังศูนย์เรียนรู้ชุมชนโรงสีข้าวพระราชทานที่ อ.ท่าวังผาและทรงทอดพระเนตรกิจกรรมของเกษตรกรในพื้นที่และผลการดำเนินงานของโรงสีข้าวพระราชทานด้วยความสนพระทัย"

 

                          อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์เผยต่อว่า สำหรับผลการส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพการบริหารจัดการกลุ่มโรงสีข้าวพระราชทาน เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งด้านการจัดการองค์กร และนำระบบสหกรณ์เข้าพัฒนาการบริหารจัดการโรงสีข้าวพระราชทานนั้น จะมุ่งเน้นเรื่องการพัฒนาตลอดห่วงโซ่อุปทานการผลิตข้าว เริ่มพัฒนาตั้งแต่ระดับต้นน้ำ ให้สมาชิก คณะกรรมการและฝ่ายเจ้าหน้าที่โรงสี มีส่วนร่วมวางแผนการดำเนินงาน ควบคู่กับการส่งเสริมเกษตรกรในพื้นที่ผลิตข้าวเพื่อป้อนให้โรงสี 

 

                          "ในปีนี้สมาชิกกลุ่มโรงสีข้าวมีการพัฒนารวมกลุ่มผู้ผลิต แบ่งเป็นกลุ่มผู้ผลิตข้าวปลอดภัยจำนวน 50 ราย พื้นที่ 231 ไร่ ผลิตข้าวปลอดภัยเพื่อขายข้าวเปลือกให้โรงสีข้าวพระราชทาน โดยกรมการข้าวได้ให้การรับรองแปลง (จีเอพี) ยังมีกลุ่มผู้ผลิตข้าวจ้าวปลอดภัยบ้านคัวะ จำนวน 10 ราย พื้นที่ 30 ไร่และส่งเสริมให้สมาชิกทดลองปลูกข้าวจ้าวหอมมะลิพันธุ์ 108 เพื่อจำหน่ายให้โรงสีข้าวพระราชทาน และกลุ่มผู้ผลิตข้าวฤดูนาปรัง จำนวน 6 ราย พื้นที่ 16 ไร่ ทดลองปลูกข้าวหอมนิล ข้าวพันธุ์ กข.49 ข้าวพันธุ์พิษณุโลก 2 หลังฤดูการทำนาปี โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มรายได้และต้องการขายข้าวเปลือกให้โรงสีข้าวพระราชทาน" 

 

                          ดร.จุมพล ย้ำด้วยว่า นอกจากนี้ยังได้สนองแนวพระราชดำริเรื่องการเตรียมคนที่จะเข้ามาดูแลและบริหารโรงสีในอนาคต ด้วยการถ่ายทอดความรู้ให้แก่เยาวชนในท้องถิ่น  โดยประสานกับโรงเรียนบ้านปง นำนักเรียนเข้ามาเรียนรู้กระบวนการในโรงสีข้าว และจัดทำโครงงานสอนการทำนาให้แก่นักเรียนช่วงชั้นประถมปีที่ 1-6 โดยมีครูเกษตรและนักวิชาการเกษตรจากศูนย์วิจัยข้าวแพร่และสำนักงานเกษตรอำเภอท่าวังผา เป็นวิทยากรถ่ายทอดความรู้ให้นักเรียน

 

                          ศูนย์เรียนรู้ชุมชนโรงสีข้าวพระราชทาน อ.ท่าวังผา จ.น่าน นับเป็นโรงสีข้าวต้นแบบที่บริหารงานเองโดยชาวบ้านในชุมชน และเป็นตัวอย่างของการบริหารจัดการโรงสีข้าว ทุกขั้นตอนและกระบวนการมุ่งหวังให้เกษตรกรชาวนาได้ประโยชน์อย่างแท้จริงและมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นในอนาคต 

 

 

 

-------------------------

 

(ทำมาหากิน : โรงสีข้าวพระราชทาน 'ท่าวังผา' ศูนย์ชุมชนเพื่อความพอเพียง : โดย...สุรัตน์ อัตตะ)