นวัตกรรม'เม็ดผักปลัง' แชมป์'ร.ร.เด็กฟันดี' | คมชัดลึก

 

                       การส่งเสริมสุขภาพอนามัย และสุขภาพฟันของนักเรียน เป็นส่วนหนึ่งของงานทันตอนามัยภายในโรงเรียน เพื่อให้เด็กนักเรียนมีสุขภาพช่องปากที่ดี มีพฤติกรรมการดูแลที่ถูกต้อง โรงเรียนใน อ.สวรรคโลก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา (สพป.) สุโขทัย เขต 2 จึงร่วมกันสร้าง "เครือข่ายเด็กไทยฟันดีศรีสวรรคโลก" เพื่อต้องการส่งเสริมทันตสุขภาพของนักเรียน ไม่ให้ส่งผลกระทบต่อร่างกายของเด็ก ที่ต้องเจริญเติบโตตามพัฒนาการอย่างสมวัย 

 

                       นายนิรุจน์ อรุณวิง ผอ.ร.ร.บ้านดงไทยวิทยา ในฐานะประธาน "เครือข่ายเด็กไทยฟันดีศรีสวรรคโลก" เล่าว่า “เครือข่ายได้เริ่มกิจกรรม “คู่หูโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ” เมื่อปี 2552 ภายใต้การสนับสนุนจากหน่วยงานสาธารณสุข และโรงพยาบาลในชุมชนท้องถิ่น ส่งบุคลากรทางการแพทย์มาให้ความรู้เกี่ยวกับทันตอนามัย การตรวจสุขภาพฟัน การรักษาฟัน พร้อมทั้งสนับสนุนสื่ออุปกรณ์ และงบประมาณอาหารกลางวัน ด้วยวิธีการอบรมพัฒนาให้ผู้บริหาร ครู นักเรียน รวมทั้งผู้ปกครอง ได้รู้และเข้าใจถึงปัญหาที่เกิดขึ้นกับสุขภาพและการดูแลรักษา โดยมีโรงเรียนใน อ.สวรรคโลก จ.สุโขทัย ได้แก่ ร.ร.มิตรภาพที่ 38 และ ร.ร.วัดคุ้งยาง เข้าร่วมเครือข่าย ดำเนินกิจกรรมจนได้รับรางวัลชนะเลิศกิจกรรม “คู่หูโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ” หมวดที่ 1 การส่งเสริมความรู้ด้านทันตสุขภาพ ระดับประเทศ เมื่อปี 2554” 

 

                       “จากกิจกรรมคู่หูโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ ที่ได้รับรางวัลระดับประเทศ จึงส่งผลให้มีการพัฒนารวมกลุ่มขยายเป็นเครือข่าย เมื่อปี 2554 ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ 5 ตำบลของ อ.สวรรคโลก ได้แก่ ต.ในเมือง ต.ป่ากุมเกาะ ต.คลองยาง และ ต.นาทุ่ง รวม 18 โรงเรียนมีบุคคลที่เกี่ยวข้องประกอบด้วย ผู้บริหารโรงเรียน 17 คน ครู 161 คน และนักเรียน 1,887 คน ภายใต้พันธสัญญาร่วมกันที่จะส่งเสริมทันตสุขภาพของนักเรียนโดยมีกิจกรรมพื้นฐานที่ทุกโรงเรียนในเครือข่ายต้องปฏิบัติเหมือนกันก็คือ กิจกรรมการเรียนรู้เรื่องทันตสุขภาพที่สอดคล้องกับหลักสูตรสถานศึกษา, กิจกรรมการควบคุมการบริโภคอาหาร ขนมที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ, กิจกรรมแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน ด้วยยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์, กระบวนการทำงานของเครือข่ายเด็กไทยฟันดีศรีสวรรคโลก เพื่อให้นักเรียนในเครือข่ายมีคุณภาพ เก่ง ดี มีสุข" 

 

                       โดยใช้กระบวนการ “วงจรเดมมิ่ง” (PDCA) กล่าวคือ มีการวางแผน (P=Plan) , ขั้นปฏิบัติอย่างเป็นระบบ (D=Do) , ขั้นตรวจสอบผลการดำเนินงาน (C=Check) และขั้นการปรับปรุงแก้ไขเพื่อนำมาใช้ (A=Action) และเครือข่ายยังได้ร่วมกันสร้างนวัตกรรมเพื่อเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ เช่น แผนจัดการเรียนรู้งานทันตอนามัย ในรูปแบบสื่อวิดีโอ, สื่อ Multipoint mouse, การทำน้ำยาบ้วนปากจากสมุนไพร, การทำน้ำดื่มสมุนไพร การทำขนมสมุนไพรสามสี เพื่อสุขภาพฟัน อีกด้วย

 

                       ด้าน ครูพรทิพย์ สุภกา ครู ร.ร.บ้านเขาทอง โรงเรียนในเครือข่าย เล่าว่า “ร.ร.บ้านเขาทอง ได้ดำเนินกิจกรรมแปรงฟันหลังอาคารกลางวันของนักเรียนทุกคน ดำเนินการมาเกือบ 10 ปีแล้ว โดยต่อยอดการใช้นวัตกรรมการตรวจสอบความสะอาดหลังการแปรงฟันด้วยเม็ดผักปลัง พืชสมุนไพร จาก ร.ร.บ้านบ่อแปดร้อย โดยการแนะนำของทันตแพทย์ ซึ่งหลังแปรงฟันให้เอาเม็ดผักปลังสุกบีบถูฟันให้ทั่ว หากยังมีเศษอาหาร หรือคาบสกปรกติดตามซอกฟัน คอฟัน จะปรากฏสีแดงเข้ม จะต้องแปรงฟันใหม่ 

 

                       ครูพรทิพย์ เล่าต่อว่า การตรวจสอบจะให้จับคู่หูเพื่อตรวจสอบกันและกัน เป็นนวัตกรรมโดยใช้พืชสมุนไพรท้องถิ่น ประหยัดงบประมาณ โดยได้รับความร่วมมือจากผู้บริหารโรงเรียน ครู ตลอดจนผู้ปกครองในการส่งเสริม สนับสนุนกิจกรรมเป็นอย่างดี และโรงเรียนงดจำหน่ายขนมประเภทขบเคี้ยว จะเน้นให้เด็กรับประทานผลไม้ หรือ ขนมไทยแทน และเชิญทันตแพทย์จากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจำตำบลเข้าตรวจฟันของนักเรียนอย่างน้อย เทอมละ 1 ครั้ง และได้เผยแพร่ไปยังโรงเรียนต่างๆ มีผู้สนใจเข้าศึกษาดูงานการจัดกิจกรรมบ่อยๆ จากผลการดำเนินกิจกรรมทำให้ลดปัญหาเรื่องฟันของเด็กนักเรียนได้เกือบ 100% ทำให้นักเรียนมีสุขนิสัยในการรักษาความสะอาดฟัน แปรงฟันที่ถูกวิธี ฝึกวินัยให้เด็กได้ปฏิบัติทั้งที่โรงเรียนและที่บ้าน เด็กมีสุขอนามัยช่องปากที่ดี

 

                       ด.ญ.ลัชชิดา แจ่มแจ้ง นักเรียนชั้น ป.6 ร.ร.บ้านเขาทอง เล่าว่า “หนูเข้าร่วมกิจกรรมตั้งแต่ ชั้น ป.1 ทำให้มีสุขภาพฟันที่แข็งแรง ไม่มีกลิ่นปาก โดยได้เป็นแกนนำในการคอยดูแล ช่วยเหลือน้องๆ ร่วมกับคุณครู ตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมยาสีฟัน จนจบขั้นตอนการล้างมืออย่างถูกวิธี การแปรงฟันให้ถูกวิธีตามขั้นตอน ที่โรงเรียนและที่บ้าน เป็นการสร้างนิสัยในการรักษาสุขภาพฟันที่ดีค่ะ”

 

                       จากการขับเคลื่อนและพัฒนา “เครือข่ายเด็กไทยฟันดีศรีสวรรคโลก” ทำให้ได้รับรางวัลชนะเลิศในการจัดกิจกรรมเด็กไทยฟันดี ระดับประเทศ ซึ่งเป็นตัวแทนของ จ.สุโขทัย เมื่อปี 2554 และในปี 2556 ได้รับโล่เกียรติยศ เครือข่ายโรงเรียนเด็กไทยฟันดี “ยอดเยี่ยมระดับประเทศ” ในโครงการพัฒนาเครือข่ายโรงเรียนเด็กไทยฟันดี ศูนย์อนามัยที่ 9 พิษณุโลก จากอธิบดีกรมอนามัย ณ โรงแรมเอเชียแอร์พอร์ท เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2557

 

                       เป็นความภาคภูมิใจของผู้บริหาร ครู นักเรียนและผู้ปกครอง “เครือข่ายเด็กไทยฟันดีศรีสวรรคโลก” สังกัด สพป.สุโขทัย เขต 2 ที่ได้รับความร่วมมือสนับสนุนจากหน่วยงานสาธารณสุขและโรงพยาบาลชุมชนท้องถิ่น ที่ต้องการให้เด็กนักเรียนมีสุขภาพฟันดี มีการเจริญเติบโตตามพัฒนาการอย่างสมวัย ส่งผลให้เด็กไทยมีสุขภาพแข็งแรง นำมาซึ่งการพัฒนาประเทศชาติให้เจริญรุ่งเรืองต่อไป 

 

 

 

 

 

.................................

 

(นวัตกรรม'เม็ดผักปลัง' แชมป์'ร.ร.เด็กฟันดี'ระดับชาติ2ปี : โดย...มณีวรรณ หอมชื่น นักประชาสัมพันธ์ สพป.สุโขทัย เขต 2 )