นกกะเต็นอกขาว | คมชัดลึก

 

                     สัปดาห์ที่ผ่านมา ผู้เขียนได้มีโอกาสไปเข้าร่วมเทศกาลดูนกฟิลิปปินส์ ครั้งที่ 9 (9th Philippine Bird Festival) ซึ่งจัดไปเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ และ 1 มีนาคม ในฐานะตัวแทนของสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย (Bird Conservation Society of Thailand) ความพิเศษของประเทศฟิลิปปินส์ที่ทุกคนทราบดีคือลักษณะทางภูมิศาสตร์ ซึ่งเป็นหมู่เกาะประกอบไปด้วยเกาะทั้งใหญ่และเล็กกว่า 7 พันเกาะ เมื่อระบบนิเวศบนเกาะถูกตัดขาดจากโลกภายนอกเป็นระยะเวลานาน พืชและสัตว์ก็วิวัฒนาการให้มีลักษณะต่างออกไปจากแผ่นดินใหญ่ ลำพังเพียงนกเฉพาะถิ่น (endemic species) ที่เจอได้เฉพาะในประเทศ ก็มีไม่ต่ำกว่า 200 ชนิดแล้ว สำหรับเมืองไทย หากอิงตามรายชื่อนกไทยโดยคณะกรรมการพิจารณาข้อมูลนก ไม่นับชนิดที่น่าจะสูญพันธุ์แล้วกับชนิดที่สถานภาพไม่ชัดเจน ประเทศไทยจะไม่มีนกเฉพาะถิ่นแม้แต่ชนิดเดียว!

 

                     สำหรับชนิดที่พบได้เหมือนบ้านเรา ก็มักเป็นชนิดย่อยเฉพาะถิ่น (endemic subspecies) ที่มีลักษณะแตกต่างกัน นกบ้านๆ แต่สีสันไม่ธรรมดาอย่างนกกะเต็นอกขาว (White-throated Kingfisher) เป็นตัวอย่างที่ชัดเจน เพราะที่ฟิลิปปินส์ไม่ได้มีอกสีขาวเหมือนที่อื่น แต่มีสีขาวจำกัดอยู่ที่ใต้คอเท่านั้น บริเวณอกเป็นสีน้ำตาลเหมือนกับสีสันของลำตัว บางครั้งจึงถูกจัดเป็นคนละชนิด ในกรณีดังกล่าว นกที่เจอในฟิลิปปินส์จะได้ชื่อว่า Brown-breasted Kingfisher ส่วนประชากรที่อื่น (รวมทั้งเมืองไทย) จะถูกกลับไปใช้ชื่อ White-breasted Kingfisher อันเป็นที่มาของชื่อไทย

 

                     นอกจากสีอก ลักษณะอื่นๆ และอุปนิสัยของนกกะเต็นที่ฟิลิปปินส์แทบไม่มีความแตกต่างกับของไทยเลย ต่างก็มีจงอยปากสีแดง เช่นเดียวกับหนังเปลือยบริเวณอื่นอย่างสีขาและวงรอบตา บนปีกและหางสีฟ้าสด จะมีต่างกันก็ที่บริเวณหัวปีก เหนือแถบคาดปีกสีดำ นกในเมืองไทยมีหัวปีกสีน้ำตาล ในขณะที่ของฟิลิปปินส์จะเป็นสีดำ

 

                     นกกะเต็นอกขาวเป็นนกประจำถิ่นที่พบได้บ่อยในถิ่นอาศัยหลายหลากหลายแบบ ไม่จำเป็นต้องใกล้แหล่งน้ำเสมอไป ดังจะเห็นได้ว่าบ่อยครั้งมันจับสัตว์บกขนาดเล็กกินเป็นอาหาร มีแม้กระทั่งรายงานว่ามันจับกินนกชนิดอื่นด้วย ตามปกติมันจะเกาะกิ่งไม้โล่งๆ มองเห็นตัวได้ง่าย ในประเทศไทยพบได้ทั่วทุกภาค ด้วยขนาดตัวที่ค่อนข้างใหญ่และมีสีสันสวยงามสะดุดตา ภาพนกกะเต็นอกขาวเกาะสายไฟฟ้าข้างถนนที่เห็นระหว่างนั่งรถน่าจะเป็นภาพที่คุ้นชินตามากๆ สำหรับหลายคน ใครเดินทางบ่อยๆ ก็ลองสังเกตตามสายไฟฟ้าดูครับ รับรองว่าไม่พลาดแน่นอน

 

 

นกกะเต็นอกขาว

 

ชื่ออังกฤษ White-throated Kingfisher

ชื่อวิทยาศาสตร์ Halcyon smyrnensis (Linnaeus, 1758)

วงศ์ (Family) Alcedinidae (วงศ์นกกะเต็น)

อันดับ (Order) Coraciiformes (อันดับนกตะขาบ นกกะเต็น และนกจาบคา)

 

..................

 

(นกกะเต็นอกขาว : คอลัมน์นกป่าสัปดาห์ละตัว  )