นกคอทับทิม | คมชัดลึก

 

                     บ่อยครั้งอัญมณีถูกนำมาใช้เทียบเคียงกับลักษณะเด่นของนกเพื่อแสดงถึงสีสันที่สวยงาม นกประจำสัปดาห์นี้ก็เป็นนกตัวเล็กๆ สีน้ำตาลเรียบๆ แทบไม่มีจุดเด่นนอกจากสีแดงสดที่คอนกเพศผู้ดังชื่อ นกคอทับทิม (Siberian Rubythroat) จุดเด่นที่ว่านี้เอง ที่ทำให้นกอพยพทางไกลเสียงดีชนิดนี้เป็นที่หมายปองของนักถ่ายภาพ แม้ว่าจริงๆ แล้ว มันจะไม่ได้เป็นนกหายากอะไร ตรงกันข้าม มันมีปริมาณชุกชุมเกือบทั่วประเทศ ตั้งแต่ที่ราบไปจนถึงบนภูเขาสูง

 

                     ถึงกระนั้น การที่มีปริมาณค่อนข้างชุกชุมไม่ได้หมายความว่ามันจะเป็นนกที่หาตัวกันได้ง่ายๆ นกคอทับทิมเป็นนกที่มีอุปนิสัยขี้อายมาก ตามปกติมักหลบซ่อนอยู่ตามพุ่มไม้หรือกอหญ้า มีเพียงเสียงร้องที่บ่งบอกถึงการมีอยู่ของมัน จะออกมาเดินหากินแมลงตามพื้นดินโล่งๆ เฉพาะตอนเช้าตรู่และยามโพล้เพล้เท่านั้น พบได้บ่อยที่สุดทางภาคเหนือ ในแถบภาคกลางพบน้อยกว่า แต่ก็ยังคงถือว่ามีจำนวนค่อนข้างมากในแหล่งอาศัยที่เหมาะสม เช่น ตามพงหญ้ารกๆ ใกล้แหล่งน้ำ ส่วนทางภาคใต้ถือว่าเป็นเพียงนกอพยพพลัดหลง

 

                     นอกจากคอสีแดงเป็นเอกลักษณ์ ลักษณะเด่นอื่นๆ ของนกคอทับทิมเพศผู้ ได้แก่ แถบคิ้วและแถบเคราสีขาว ล้อมรอบด้วยขอบสีดำ บริเวณใบหน้าเป็นสีดำ หัวและอกสีน้ำตาลอมเทา บริเวณมุมปากมีสีอ่อนตัดกับจงอยปากสีดำ นกเพศเมียจะมีโคนปากล่างสีอ่อน มีแถบคิ้วและแถบเคราเช่นเดียวกัน แต่จางกว่ามาก บางตัวก็มีสีแดงอ่อนๆ ที่คอคล้ายเพศผู้ด้วย นกวัยเด็กมีสีสันโดยรวมจืดจางกว่าตัวเต็มวัย ช่วงที่เริ่มอพยพมาใหม่ๆ จะมีแต้มสีน้ำตาลอ่อนที่ขนคลุมปีกชั้นกลางและขนปีกชั้นใน หากเป็นเพศผู้ จะเริ่มมีสีแดงเรื่อๆ ที่คอเมื่อเข้าสู่ช่วงฤดูหนาวของขวบปีแรก

 

                     ในประเทศไทยนกคอทับทิมมีสถานภาพเป็นนกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์ แต่ก็มักซ้อมร้องเพลงจับคู่ที่บรรเลงยาวและมีท่วงทำนองสลับซับซ้อนให้ได้ยินก่อนเห็นตัวอยู่เสมอ การร้องเพลงน่าจะเป็นการประกาศอาณาเขตหากินช่วงฤดูหนาวด้วย เมื่อถึงช่วงฤดูร้อน จะเริ่มได้ยินเสียงเพลงของมันถี่ขึ้น ก่อนที่จะอพยพกลับไปจับคู่ทางตอนเหนือของเอเชีย 

 

                     นกคอทับทิมมักกระดกหางขึ้น-ลงเป็นจังหวะคล้ายนกกางเขน โดยเฉพาะยามเกาะกิ่งไม้เพื่อส่งเสียงร้อง ในอดีตเคยเป็นที่รู้จักกันในชื่อ Red-necked Nightingale ด้วย น่าจะเป็นเพราะมันมีเสียงร้องไพเราะคล้ายนกไนติงเกลของทวีปยุโรป รูปร่างหน้าตาและอุปนิสัยก็แลดูละม้ายคล้ายกันมากทีเดียว

 

 

นกคอทับทิม

 

ชื่ออังกฤษ Siberian Rubythroat, Red-necked Nightingale

ชื่อวิทยาศาสตร์ Calliope calliope (Pallas, 1776)

วงศ์ (Family) Muscicapidae (วงศ์นกเขนและนกจับแมลง)

อันดับ (Order) Passeriformes (อันดับนกเกาะคอน)

 

........................

 

(นกคอทับทิม : คอลัมน์นกป่าสัปดาห์ละตัว)