ชวนพ่อแม่-คุยเรื่องเพศ กับลูกหลานวัยรุ่น | คมชัดลึก

 

                   จากรายงานของกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข อายุเฉลี่ยเมื่อมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรกของวัยรุ่นลดลงจาก 18-19 ปี ในปี 2539 เป็น 15-16 ปี ในปี 2552 ส่วนข้อมูลของสำนักระบาดวิทยาในปี 2554 พบว่า อัตราการใช้ถุงยางอนามัยเมื่อมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรกในภาพรวมนั้นมีเพียงร้อยละ 50 ด้านข้อมูลของสำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2547-2554 พบว่าการคลอดบุตรจากแม่ที่มีอายุน้อยมีแนวโน้มสูงขึ้น

 

                   โดยในปี 2554 แม่คลอดบุตรที่มีอายุระหว่าง 10-19 ปี คิดเป็นร้อยละ 16.5 ผลสำรวจพบว่าคนที่เด็กและวัยรุ่นปรึกษาเวลามีคำถามเรื่องเพศ อันดับ 1 คือ เพื่อนสนิท สูงสุดถึงร้อยละ 51 ตามมาด้วยพ่อแม่ ร้อยละ 14 และแฟน/คู่รัก ร้อยละ 10 โดยพ่อแม่เป็นบุคคลที่เยาวชนคาดหวังว่าควรมีบทบาทในการให้ความรู้ความเข้าใจในเรื่องเพศมากที่สุดถึงร้อยละ 60 และยังเป็นบุคคลที่เยาวชนต้องการจะไปปรึกษาด้วยมากที่สุด

 

                   มูลนิธิแพธทูเฮลท์ (path2health) ร่วมกับบริษัท เชฟรอนประเทศไทยสำรวจและผลิต จำกัด จัดทำโครงการ “คุยกับลูกหลานเรื่องเพศ” ตั้งแต่ปี 2555 เพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจระหว่างคนในครอบครัวในเรื่องเพศ สร้างทัศนคติที่ดี ทั้งในตัวผู้ปกครองและลูกหลานวัยรุ่นเรื่องเพศแบบเปิดใจ และเสริมทักษะการสื่อสารระหว่างกันในครอบครัวอย่างสร้างสรรค์ เพราะพ่อแม่ผู้ปกครองคือช่องทางสำคัญในการช่วยส่งเสริมสนับสนุนการแก้ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นกับเยาวชน ดาวน์โหลดได้ที่ www.teenpath.net 

 

                   สำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่ไม่มั่นใจในการคุยแบบเปิดใจ สามารถเริ่มได้โดยเตรียมพร้อมตนเองด้วยเทคนิคง่ายๆ ดังนี้

 

                   1.เตรียมตัวเองให้พร้อมก่อนโดย

 

                   o ปรับทัศนคติของตนเองก่อน ว่าเรื่องเพศ เป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตตั้งแต่เกิดจนตาย และมีพัฒนาการตามธรรมชาติของแต่ละช่วงวัย และไม่ใช่เรื่องน่าอายแต่อย่างใด พ่อแม่ควรตระหนักว่า “เรื่องเพศ” ไม่ใช่เรื่องของการ “ร่วมเพศ” เสมอไป แต่ครอบคลุมถึงเรื่องอื่นๆ ที่วัยรุ่นสงสัยหรือสนใจ เช่น ความรู้สึกรัก อยากใกล้ชิด การมีประจำเดือน ความกังวลเรื่องรูปร่างหน้าตาและสัดส่วน เรื่องเพศจึงเป็นเรื่องที่จำเป็นต้องเรียนรู้ เพื่อให้บุตรหลานรู้จักดูแลตนเองและอยู่ร่วมกับคนอื่นในสังคมได้

 

                   o พร้อมที่จะเปิดใจรับฟัง และตระหนักว่าคนแต่ละคน แต่ละรุ่น แต่ละอายุ อาจมีความเชื่อและให้คุณค่าในเรื่องเพศที่แตกต่างกัน ดังนั้นการเปิดใจเรียนรู้ และรับฟังความคิดเห็นที่แตกต่างโดยไม่ด่วนตัดสิน จะช่วยให้พ่อแม่เข้าใจลูกมากขึ้น และเป็นผลดีต่อการพูดคุยสื่อสาร เพื่อหาวิธีป้องกัน

 

 

                   2.เรื่องเพศเป็นเรื่องยากที่วัยรุ่นจะมาพูดคุยกับพ่อแม่ พ่อแม่จึงควรเป็นฝ่ายเริ่มต้น และแสดงให้เห็นว่าพ่อแม่พร้อมรับฟังและพูดคุยด้วย 

 

                   3.ในระหว่างการพูดคุย ไม่ควรหลีกเลี่ยง บ่ายเบี่ยง หรือเปลี่ยนเรื่องคุย เมื่อลูกถามในเรื่องที่ไม่สะดวกใจจะตอบ เช่น “ไปถามพ่อแกสิ” แต่ควรตั้งใจฟังและให้ความเห็นในเชิงสร้างสรรค์ 

 

                   4.ไม่ควรหัวเราะล้อเลียน หรือแสดงอาการว่าคำถามของลูกเป็นเรื่องตลก และไม่ใช้น้ำเสียงตำหนิ ห้ามปราม แต่ควรเปิดใจรับฟัง พยายามเอาใจเขามาใส่ใจเรา และควรคอยเตือนตัวเองว่า “ฟังลูกก่อนสิ” 

 

                   5.ความหวังดีและห่วงใย เป็นความรู้สึกที่ดีของพ่อแม่ ดังนั้นพ่อแม่จึงควรพยายามสื่อสารความรู้สึกนั้นด้วยประโยคในทางบวก อย่าให้ความตกใจหรือความกลัวมาบดบังให้เราสื่อสารออกไปในทางลบ เช่น “ทำแบบนี้ได้ยังไง” “อย่าให้รู้เชียว...” พ่อแม่จะต้องไม่เริ่มจากการตำหนิ แต่บอกความรู้สึกห่วงใย พร้อมกับบอกสิ่งที่เราอยากให้ทำ เสนอทางเลือก และชี้ให้เห็นประโยชน์ พร้อมทั้งถามกลับเพื่อเปิดโอกาสให้ลูกแสดงความคิดเห็นและอธิบาย เช่น“พ่อไม่สบายใจเลยที่ลูกกลับดึก”“คราวหลังจะกลับดึกโทรมาก่อนนะ พ่อจะได้ไม่ต้องเป็นห่วง” 

 

                   ศรินทร์ทิพย์ จานศิลา ผู้ประสานงานโครงการ “คุยกับลูกหลานเรื่องเพศ” มูลนิธิแพธทูเฮลท์ ชี้ว่า วิธีการสื่อสารเรื่องเพศระหว่างพ่อแม่กับลูกวัยรุ่น ส่งผลต่อพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศของวัยรุ่น เพราะการวิจัยพบว่า แม้จะมีการพูดคุยกันบ่อยในครอบครัว แต่รูปแบบการพูดคุยของครอบครัวที่ลูกวัยรุ่นต้องจำยอมเห็นด้วยกับพ่อแม่ทุกเรื่องในระหว่างการพูดคุย วัยรุ่นกลุ่มนี้มีแนวโน้มที่จะเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับเรื่องเพศสูงกว่าครอบครัวที่พ่อแม่เปิดโอกาสให้ลูกแสดงออกว่าไม่เห็นด้วยในบางเรื่อง

 

                   ด้าน หทัยรัตน์ อติชาติ ผู้จัดการฝ่ายนโยบายด้านรัฐกิจและกิจการสัมพันธ์ เชฟรอนประเทศไทย บอกว่า หากชุมชน โรงเรียน สถานประกอบการ ผู้ปกครอง สนใจขอรับหนังสือ (ฟรี) “ผู้ใหญ่เปิดใจ ลูกหลาน (รัก) ปลอดภัย” ที่จะช่วยแนะนำพ่อแม่และผู้ใหญ่ ในการสื่อสารเรื่องเพศอย่างสร้างสรรค์กับลูกหลานที่กำลังเติบโตเป็นวัยรุ่น หรือขอรับการอบรมหลักสูตร “คุยกับลูกหลานเรื่องเพศ” (โดยรวมกลุ่มผู้ปกครองที่มีลูกหลานวัยรุ่นจำนวน 30 คน โครงการจะมีวิทยากรไปพัฒนาทักษะการสื่อสารเรื่องเพศในครอบครัวให้ฟรี) ติดต่อได้ที่ มูลนิธิแพธทูเฮลท์ โทร.0-2611-3001-5 เข้าชมได้ที่ www.teenpath.net และ www.lovecarestation.com 

 

 

 

......................

 

(ชวนพ่อแม่-คุยเรื่องเพศ กับลูกหลานวัยรุ่น : โดย...ทีมข่าวสาธารณสุข )