
โครงการอนุรักษ์พันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารีตามพระราชดำริ
02 ก.พ. 2557
โครงการอนุรักษ์พันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารีตามพระราชดำริ (ดอยอินทนนท์) : คอลัมน์ถิ่นไทยงาม
ในห้วงยามที่ถนนภาคเหนือ โดยเฉพาะดอยอินทนนท์ คลาคล่ำไปด้วยนักท่องเที่ยวที่เดินทางไปดูดอกนางพญาเสือโคร่ง โดยเฉพาะในเส้นทางบ้านขุนวาง เลยเข้าไปถึงสถานีวิจัยเกษตรหลวงเชียงใหม่ บ้านขุนวาง ที่อยู่ลึกเข้าไปถึง 16 กม. จากปากทางแยกน้ำตกสิริภูมิ บนดอยอินทนนท์
จากปากทางแยกเข้าไปราว 8 กม. โค้งถนนสวยๆ ที่กวักมือเรียกใครต่อใครให้แวะ เป็นที่ตั้งของ "โครงการอนุรักษ์พันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารี ตามพระราชดำริในพื้นที่ภาคเหนือ (ดอยอินทนนท์)" ที่นี่แม้จะมีต้นนางพญาเสือโคร่งที่ออกดอกสะพรั่ง และเป็นที่หมายตาของนักท่องเที่ยวเช่นกัน แต่ที่เด็ดกว่านั้น คือ เป็นแหล่งอนุรักษ์กล้วยไม้รองเท้านารี หลากหลายสายพันธุ์ ซึ่งเริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2547 ตามพระราชดำริของสมเด็จพระบรมราชินี
"ที่นี่เรามีกล้วยไม้รองเท้านารีถึง 10 ชนิด จากทั้งหมด 17 ชนิด พวกที่เราไม่สามารถเพาะเลี้ยงได้ก็จะเป็นพวกกล้วยไม้รองเท้านารีตามเกาะ หรือถิ่นใต้เช่น รองเท้านารีเกาะช้าง หรือ รองเท้านารีขาวสตูล ที่ชอบอากาศคนละแบบ" ทศพร ธนามี หัวหน้าศูนย์อนุรักษ์แห่งนี้ บอกเล่าใฟ้ฟัง ทั้งยังพาดูกล้วยไม้ที่ทางศูนย์เพาะเลี้ยงไว้ด้วย
นอกเหนือจากนางพญาเสือโคร่ง ต้นใหญ่ รายรอบอ่างเก็บน้ำขนาดย่อมๆ ในยามที่นางพญาเสือโคร่งออกดอก จัดว่าเป็นมุมที่สวยงามที่สุดแห่งหนึ่งเลยทีเดียว ตามมุมต่างๆ แต่งแต้มก้อนหินใหญ่ๆ ด้วยปูนปั้นเป็นรูปรองเท้านารีสายพันธุ์ต่างๆ ด้านในสุดยังมี เรือนกึ่งไม้กึ่งปูน เป็นที่ทำการ แล้วยังเป็นสถานที่รับเสด็จ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในโอกาสที่เสด็จฯ เยือนพื้นที่ด้วย มุมนี้จะมองเห็นไปไกลถึงยอดดอยหัวเสือ และขุนเขาสลับซับซ้อน และเป็นจุดชมอาทิตย์ขึ้นที่สวยงาม
"โครงการอนุรักษ์พันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารี ตามพระราชดำริในพื้นที่ภาคเหนือ (ดอยอินทนนท์)" เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าเที่ยวชมได้ในช่วงเวลา 08.00-17.00 น. แต่ช่วงฤดูท่องเที่ยวที่มีนักท่องเที่ยวเยอะ ก็มักจะปิดเลยไปถึง 18.00 น. ที่นี่นอกเหนือจากช่วงที่นางพญาเสือโคร่งบาน คนอาจจะผ่านเลยไปอย่างน่าเสียดาย เพราะจริงๆ แล้ว กล้วยไม้รองเท้านารี จะออกดอกเป็นช่วงฤดูกาลของแต่ละสายพันธุ์ที่ไม่ตรงกันนัก
ฉันเคยคุยกับเจ้าหน้าที่ประจำศูนย์ ทำให้ทราบว่า เป้าหมายของศูนย์อนุรักษ์นี่ก็คือ การอนุรักษ์ เพาะและขยายพันธุ์เพิ่ม โดยเน้นไปที่สายพันธุ์แท้ มากกว่าลูกผสม เพื่อที่ว่า วันหนึ่งจะได้นำไปคืนสู่ธรรมชาติ แม้จะเป็นเรื่องยาก เนื่องจากรองเท้านารีตามธรรมชาติ โดยเฉพาะยี่ห้อรองเท้ายี่ห้อดอยอินทนนท์ มักถูกหมายตา
ดาวเด่นของที่ศูนย์อนุรักษ์แห่งนี้ ก็คือ รองเท้านารีดอยอินทนนท์ ออกดอกช่วงต้นปีพอดี และปีนี้ทางศูนย์อนุรักษ์หมายมั่นปั้นมือจะส่งเข้าประกวดในงาน "มหกรรมไม้ดอกไม้ประดับครั้งที่ 38 ประจำปี 2557 จังหวัดเชียงใหม่" วันที่ 7 กุมภาพันธ์นี้ กับเขาด้วย
"ต้นที่เราเพาะจะส่งเข้าประกวดนี้ รับรองว่าสวยงามไม่เป็นรองใคร ใครเห็นก็บอกว่า ต้องได้รางวัลที่ 1 แน่ๆ ซึ่งการประกวดนี่ เขาดูฟอร์มของดอกทั้งหมด ตั้งแต่ฝาปิดด้านบน ปีกทั้งสองข้าง แล้วยังกรวยดอกเป็นที่รองเท้า ที่ต้องสมบูรณ์ ขนาดกำลังดี" หัวหน้าทศพร บอก
นอกเหนือจากรองเท้านารี ตอนนี้ยังพัฒนาหันมาปลูกไม้แคระ ทั้งสน และนางพญาเสือโคร่ง เนื่องจากมีต้นพันธุ์เพาะที่กล้าไว้รอปลูกเยอะมาก จนต้องหาทางออกให้ต้นไม้เหล่านี้... อนาคตเราอาจจะได้เห็นต้นสนสูงไม่กี่ศอก หรือนางพญาเสือโคร่งในกระถางก็เป็นได้
.....................
(โครงการอนุรักษ์พันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารีตามพระราชดำริ (ดอยอินทนนท์) : คอลัมน์ถิ่นไทยงาม)



