ปฏิบัติการออกแบบฟื้นฟูประเทศไทย | คมชัดลึก

 
          ประเทศไทยในแผ่นดินที่ขึ้นชื่อว่าสุวรรณภูมิ มีทรัพย์ในดินอันเป็นทรัพยากรชาติมหาศาล ทรัพย์ทางปัญญาที่บรรพบุรุษสั่งสมไว้มากมาย เป็นมรดกมั่งคั่งมาช้านาน ซึ่งถึงแม้ว่าความสามารถในการแปรรูปสิ่งเหล่านี้มีมาก ในระดับหนึ่งในการนำไปต่อยอด แต่ยังคงมีอีกหลากหลายเรื่องที่สามารถนำมาฟื้นฟูใหม่ได้อีกมาก ซึ่งในอดีตที่ผ่านมาละเลย
    
          ทรัพยากรของชาติไทยจะต้องได้รับการฟื้นฟูทั้งระบบและจะต้องมองภาพรวมให้ทะลุอย่างเป็นเอกภาพให้ได้ ซึ่งที่ผ่านมาเห็นได้เพียงการพัฒนาทีละจุด ไม่ได้ผนวกเป็นโครงข่ายเดียวกัน โดยเฉพาะวิสัยทัศน์ของนักการเมืองที่ขาดการมองอย่างเอกภาพรอบด้าน โครงการต่างๆ ที่เกิดขึ้นขาดแนวความคิดหลักในลักษณะองค์รวมที่ผนวกไปด้วยกันในทุกภาคส่วน  ส่วนมากแห่ไปตามกระแสไปตามไอเดียที่ขาดการค้นคว้า ในเชิงลึกและเชิงกว้าง ไปจนถึงการออกนโยบายเป็นจุดๆ ทำให้การนำภาษีไปใช้เป็นการตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ ขาดการบูรณาการอย่างแท้จริง  การบูรณาการแค่วาทะกรรมมิได้ประโยชน์อะไรเลย และอาจส่งผลเสียคือ ประเทศแหว่งไม่เต็มรูปสมบูรณ์ ขาดเอกภาพและดุลยภาพ  ทิศทางที่ดูเหมือนจะดีแต่เทอะทะอุ้ยอ้ายและอาจจะหลงทิศหลงทางในที่สุด
    
          “ทฤษฎีการออกแบบ”  อันเป็นอัตลักษณ์ของคอลัมน์นี้ จึงไม่ใช่เพียงการนำไปใช้เฉพาะแวดวงศิลปะและการออกแบบเท่านั้นแต่สามารถประยุกต์สู่การพัฒนาประเทศอย่างมีรสนิยม  อย่างมีองค์ความรู้ สุนทรียภาพ มุมองจึงสามารถเปรียบเทียบได้กับการวาดภาพที่ไม่ใช่แค่สวยหรือเสมือนจริง  แต่การวาดจะต้องถูกสัดส่วน มีองค์ประกอบ มีโครงสร้างภาพ มีน้ำหนักแสงเงา มีรายละเอียดแต่อยู่ในภาพเดียวกันได้อย่างกลมกลืน
    
          การฟื้นฟูในหลักการออกแบบเปรียบเสมือนการสร้างสรรค์จากสิ่งที่มีอยู่แล้วหาจุดร่วมเพื่อพัฒนาไปด้วยกัน จากความแตกต่างหลากหลายทั้งชุมชนไปจนถึงภูมิประเทศให้สามารถ “กลมกลืน” ไปด้วยกันได้ และประชาชนควรมองภาพอนาคตร่วมกันไปพร้อมๆ กัน บนพื้นฐานอัตลักษณ์ที่เรามีที่เราเข้มแข็ง จากนั้นจึงค่อยกำหนดเป็นนโยบายในทิศทางที่ดีที่สุดร่วมกัน  ซึ่งถึงแม้มีความหลากหลายแต่การออกแบบโครงสร้างที่เรียงร้อยเป็นเน็ทเวิร์คก็ทำให้การขับเคลื่อนขบวนองคาพยมไปด้วยกันอย่างกลมกล่อม
    
          อย่าถือว่าสอนจระเข้ว่ายน้ำนะครับ เพราะมุมมองของผมมองว่าในทุกรัฐบาลที่ผ่านมาขาดเรื่องนี้จริงๆ จึงทำให้ประเทศบอบช้ำ เสียโอกาสดีๆ ไปมากมายและหมักหมม จนเกิดเป็นปมขัดแย้งในปัจจุบัน สังคมอ่อนแอขาดภูมิคุ้มกันทางปัญญา เมื่อมีอะไรที่เย้ายวน หลอกล่อก็เป๋ไปเป๋มา ขาดภูมิขาดโครงสร้างที่แข็งแกร่ง นโยบายต่างๆ ในอดีตเมื่อขาดการสำรวจรอบทิศขาดหลักคิด อย่าง “นักออกแบบ” ถึงบิดเบี้ยวไม่สมรูปผิดสัดส่วน
    
          “นักออกแบบ” เปรียบเป็นไวทยากรที่ได้รับการสอนให้มองรอบด้านแล้ว “เนรมิต” สรรพสิ่งตามฝันและจินตนาการ  “ผลงานออกแบบที่มีคุณภาพ” จึงต้องมีความเข้าใจและมองไกลแล้วผลักดันฝันจนสำเร็จ สามารถใช้งานได้ดี  มีประสิทธิภาพ มีนวัตกรรมใหม่ มีสุนทรียภาพ มีการจัดการทรัพยากร วัสดุได้ดี มีพื้นฐานการหาข้อมูลรอบด้านแล้วนำมาใช้อย่างเกิดผลมีความเชื่อที่รุนแรงชัดเจน  จนผลักดันสำเร็จอันเกิดจากแรงบันดาลใจจากนามธรรมในสมองและความคิดสู่ความจริง รูปธรรมที่สัมผัสได้
    
          นักการเมือง นักบริหาร นักธุรกิจ ผู้นำองค์กรต่างๆ ในอนาคตจึงจำเป็นต้องฝึกฝนแบบนักออกแบบบ้าง และถือเป็นความจำเป็นเร่งด่วนที่ทฤษฎีการออกแบบและการปฏิบัติการออกแบบจะต้องเป็นจริงในประเทศไทยทันที จะช้าอีกไม่ได้ เพราะเราเสียหายเสียโอกาส เสียของมานานมากโดยปฏิบัติการออกแบบฟื้นฟูมีโครงสร้างและลำดับดังนี้
    
          1. การสำรวจหาความจริงในอัตลักษณ์ของชุมชน  สังคม เมือง วิถีชีวิต เศรษฐกิจ ทั้งอดีตปัจจุบัน อย่างครบครัน โดยมองจากภาพรวมแล้วศึกษาอย่างถ่องแท้ในเชิงละเอียด
    
          2. กำหนดแนวทางร่วม ในแต่ละชุมชนแล้วเรียงร้อยสู่แนวทางร่วมกันทั้งชาติ เรียงร้อยกันเป็นภาพของเครือข่ายอันงดงาม แม้มีความหลากหลายแตกต่างแต่สามารถหาแนวร่วมรวมกันได้
    
          3. กำหนดยุทธศาสตร์ร่วม ไปพร้อมๆ กันกับการพัฒนาประเทศทุกมิติทุกระดับ ทุกทิศ มีการวิจัยลงลึกในทุกศาสตร์แล้วใช้ความสามารถในการร้อยเรียงศาสตร์ไปด้วยกัน
    
          4. กำหนดแผนงานร่วม  แผนทุกแผน ทุกนโยบายควรอยู่ในโครงสร้างเดียวกันและสามารถตอบได้ว่ามีอะไรเป็นจุดร่วมเดียวกันอย่างเป็นรูปธรรม
    
          5. บริหารจัดการทรัพยากรอย่างมีเอกภาพ และมีประสิทธิภาพมากที่สุด ใช้ความสามารถในการบริหารจัดการโดยคำนึงถึงทรัพยากรที่นำมาใช้อย่างคุ้มค่า เหมาะสมลดการสูญเสียน้อยที่สุดและเป็นธรรมที่สุด สะสางสัมปทานผูกขาด สะสางความไม่ชอบธรรมในการแปรรูปทรัพยากรในอดีตเข้าสู่เส้นทางที่ชอบธรรมที่สุด
    
          6. ปฎิรูปทุกหน่วยงาน  ตั้งแต่ระดับเล็กสุดไปจนถึงใหญ่สุด  ทั้งราชการและแนวร่วมเอกชนพร้อมเพรียงในการปฎิรูปตัวเอง  โดยมีธีมเดียวกันทั้งประเทศ ซึ่งกำหนดออกเป็นนโยบายชัดเจนและมีส่วนร่วมตั้งแต่ต้นทาง
    
          7. ส่งเสริมภูมิปัญญา การปฏิบัติการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์  การทุ่มเทกับภาคการศึกษาทั้งระบบให้สามารถแข็งแกร่งพึ่งพาตัวเองได้ มีความรู้มีนวัตกรรมทางความคิด มีความรับผิดชอบเพื่อพลเมืองที่มีคุณภาพ ก่อเกิดภูมิปัญญาชาติมหาศาลตลอดจนการฟื้นฟูคุณธรรมจริยธรรม ตั้งแต่เด็กสู่ผู้ใหญ่ทั้งระบบ
    
          ทั้งหมดเหล่านี้ควรจะออกมาในรูปแบบการนำเสนอขับเคลื่อนแบบจับต้องได้เป็นรูปธรรม ซึ่งคณะทีมงาน “นักออกแบบ” แห่งรายการอยู่สบายกำลังดำเนินการเขียนภาพตัวอย่างเป็นรูปธรรมให้เห็นผ่านรายการทุกสัปดาห์ในทุกเช้าวันเสาร์ตั้งแต่เวลา 09.30 - 11.30 น. 2 ชั่วโมงเต็มๆ เป็นองค์ประกอบเล็กๆ ที่สามารถชี้นำสังคมได้ด้วยพลังแห่งการออกแบบ โดยความเชื่อที่ว่า “ประเทศไทยรุ่งเรืองแน่นอน” ปรับกระบวนทัศน์ร่วมกันทั้งแผ่นดิน ปฎิรูปรูปประเทศอย่างมีปัญญาร่วมกันเพื่ออยู่สบายอย่างยั่งยืนนะครับ  สามารถโทรเข้ามาสอบถามรายละเอียดได้ที่ 02-984-0091-2

.......................................
(หมายเหตุ ปฏิบัติการออกแบบฟื้นฟูประเทศไทย : คอลัมน์ อยู่สบาย โดย... ผศ.เอกพงษ์ ตรีตรง)