'ถนนเด็กเดิน'เวทีปล่อยของ(ดี)เมืองอุบล | คมชัดลึก

          อุบลราชธานี จากเดิมเป็นจังหวัดที่มีสถิตินักเรียนออกกลางคันมากอันดับ 1 ของประเทศไทย แต่ปัจจุบันได้กลายเป็น “เมืองแห่งการเรียนรู้” ของเด็กและเยาวชน เพราะมี “พื้นที่” หรือ "ถนนเด็กเดิน" ให้เด็กและเยาวชนได้ปลดปล่อยศักยภาพทั้งระดับจังหวัดลงสู่ตำบล
    
          113,432 คน หรือเฉลี่ย 3,000 คนต่อปี จำนวนสถิติเด็กออกกลางคันสูงที่สุดมากอันดับ 1 ของประเทศไทย ในพื้นที่ จ.อุบลราชธานี เมื่อปี 2551 ส่วนใหญ่มาจากปัญหาความยากจน และจากข้อมูลสถานการณ์เด็กและเยาวชนใน จ.อุบลราชธานี ปี 2553 โดยโครงการวาระปีแห่งการคุ้มครองเด็กและเยาวชนจังหวัดอุบลราชธานี พบว่า เด็กและเยาวชนได้รับผลกระทบจากครอบครัวทำให้เกิดปัญหามากที่สุด 3 เรื่อง ได้แก่ ปัญหายาเสพติด เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ บุหรี่, ปัญหาการกระทำผิดเกี่ยวกับทรัพย์ และปัญหาการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร
    
          สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.) ได้ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี(มรภ.อุบลราชธานี) และภาคีเครือข่ายในพื้นที่ทั้ง 5 ภาคี ประกอบด้วย หน่วยงานภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เครือข่ายด้านวิชาการ องค์กรที่ทำงานด้านเด็กและเยาวชน และสภาเด็กและเยาวชน เพื่อให้เกิดการพัฒนาองค์กรและแกนนำด้านเด็กและเยาวชนที่เข้มแข็งในการขับเคลื่อนให้ จ.อุบลราชธานี กลายเป็นเมืองต้นแบบส่งเสริมการเรียนรู้เพื่อเด็กและเยาวชน ภายใน 3 ปี  
    
          ความร่วมมือของ 5 ภาคีเครือข่ายที่สำคัญ ส่งผลให้ใน 1 ปีแรก ก่อให้เกิดการพัฒนาฐานข้อมูลเด็กและเยาวชน สภาเด็กและเยาวชนระดับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 25 แห่ง หลักสูตรเพื่อพัฒนาศักยภาพเด็กและเยาวชน พร้อมกับการเชื่อมโยงสู่ประชาคมอาเซียนในรูปแบบของสภาเยาวชนมหาวิทยาลัยแห่งอาเซียน
    
          สนทยา เกาะสมบัติ ผู้จัดการโครงการขับเคลื่อนงานด้านเด็กและเยาวชนแบบบูรณาการ จ.อุบลราชธานี กล่าวว่า เราต้องการให้เด็กได้คิด ได้ลงมือทำ โดยผู้ใหญ่คอยให้การสนับสนุน จึงเริ่มจากมรภ.อุบลราชธานี ออกไปสำรวจความเห็นของชุมชนถึงปัญหา จุดแข็งและจุดอ่อนในชุมชน โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่มคือ กลุ่มผู้นำท้องถิ่น เช่น นายกอบต.หรือปลัดอบต. กลุ่มเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง เช่น ครู หรือเจ้าหน้าที่รพ.สต. และกลุ่มเด็กเยาวชนในพื้นที่ จากนั้นให้ชุมชนสะท้อนข้อมูลเพื่อเกิดความเข้าใจระหว่างกัน และนำข้อมูลมาสังเคราะห์เพื่อจัดทำเป็นแผนการทำงานในกลุ่ม ซึ่งเป็นการทำงานร่วมกันในรูปแบบของ จตุภาคี ประกอบด้วย ภาครัฐ ท้องถิ่น สถาบันการศึกษา เด็กเยาวชน และเอ็นจีโอ
    
          “ขณะนี้เกิดสภาเด็กและเยาวชนในระดับตำบลทั้ง 25 แห่ง ทำให้มีกิจกรรมสร้างสรรค์ที่เด็กและเยาวชนร่วมกันคิดขึ้น และสิ่งสำคัญที่ก่อให้เกิดความยั่งยืนคือ มีการกำหนดในเทศบัญญัติถึงการจัดสรรงบประมาณให้แก่เด็กและเยาวชนในระดับตำบล” สนทยา กล่าว
    
          การก่อตัวของ สภาเด็กและเยาวชนระดับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ด้วยการสนับสนุนให้ “เด็กคิด เด็กทำ ผู้ใหญ่หนุน” ทำให้เกิดพื้นที่และกิจกรรมสร้างสรรค์ขึ้นใน 25 ท้องถิ่น อาทิ กิจกรรมปั้นปูนปั้นเด็ก พื้นที่สร้างสรรค์งานศิลปะของสภาเด็กและเยาวชนตำบลกุดยาลวน อ.ตระการพืชผล, กิจกรรมพี่สอนน้อง เรียนเล่นอย่างสร้างสรรค์ สภาเด็กและเยาวชนเทศบาลตำบลนาเยีย อ.นาเยีย และกิจกรรมค่ายเยาวชนวัยใสใส่ใจภาวะผู้นำ สภาเด็กและเยาวชนตำบลคอนสาย อ.ตระการพืชผล
    
          "ต้อม" โชคอนันต์ นามบุตร จากอดีตหัวโจกประจำหมู่บ้านสู่ประธานสภาเด็กและเยาวชนตำบลคอนสาย เล่าว่า เมื่อก่อนเด็กและเยาวชนในตำบลไม่ได้มีความรู้เลย อยู่กันเป็นกลุ่ม สร้างความเดือดร้อนในชุมชน หลังจากมีสภาเด็กและเยาวชนเข้ามา ทำให้เปลี่ยนศักยภาพของเด็กและเยาวชนในชุมชนมากขึ้น มีความคิดต่างจากเมื่อก่อน มีความคิดเป็นผู้นำและเป็นผู้ใหญ่มากขึ้น ซึ่งมาจากการที่ผู้ใหญ่เห็นความสำคัญของพลังเด็กและเยาวชน ให้โอกาสเด็กที่เคยทำผิดพลาดได้มีโอกาสกลับตัวกลับใจ และเปิดโอกาสให้เด็กเยาวชนได้ร่วมกันคิดค้นกิจกรรม พร้อมกับสนับสนุนให้ลงมือทำอย่างที่ตั้งใจไว้
    
          ทองคำ มีหิริ นายกอบต.คอนสาย อ.ตระการพืชผล จ.อุบลราชธานี กล่าวว่า หลังจากที่ได้เห็นปัญหาเด็กและเยาวชนในพื้นที่ โดยเฉพาะเรื่องยาเสพติดซึ่งมีจำนวนมากในพื้นที่เพราะเป็นเส้นทางผ่าน จึงเกิดแนวคิดดึงเด็กเข้าร่วมเป็นแกนนำเยาวชนเพื่อให้เกิดต้นแบบที่ดีในพื้นที่ เชื่อว่าการทำงานเรื่องเด็กและเยาวชนมาถูกทางและได้ใจเด็ก ซึ่งเด็กก็ภาคภูมิใจที่ได้รับการพัฒนาสู่โลกภายนอก
    
          “ถนนเด็กเดิน” ยังถือเป็นพื้นที่สร้างสรรค์ต้นแบบใน จ.อุบลราชธานี โดยทุกวันเสาร์สัปดาห์ที่ 3 ของเดือน ณ ลานกิจกรรมหน้าศาลหลักเมืองอุบลราชธานี จะเกิดงานถนนเด็กเดิน เพื่อปลดปล่อยศักยภาพของเด็ก และยังเป็นการส่งเสริมให้เกิดความรักษ์ท้องถิ่น โดยมีกิจกรรมที่น่าสนใจ อาทิ ลานแสดงศิลปวัฒนธรรม อุบลแร็พ ตลาดนัดของทำมือ โดยมี 7 องค์กรในจังหวัดร่วมลงนามความร่วมมือการขับเคลื่อนงานพื้นที่สร้างสรรค์สำหรับเด็กและเยาวชน จ.อุบลราชธานี เพื่อสนับสนุนกิจกรรมถนนเด็กเดินอย่างต่อเนื่อง
    
.......................................
(หมายเหตุ "ถนนเด็กเดิน" เวทีปล่อยของ(ดี)เมืองอุบล : ภมรศรี แดงชัย รายงาน นักวิชาการสื่อสาร สสค. [email protected] )