ปลูกถั่วเหลืองบำรุงดินในไร่อ้อย | คมชัดลึก

 

                             หากดูตัวเลขในการปลูกถั่วเหลืองในประเทศไทยพบว่าในปี 2532 มีเกษตรกรปลูกถั่วเหลืองมากที่สุดมีถึง 3.01 ล้านไร่ สามารถผลิตถั่วเหลืองได้ปีละ 6.25 แสนตัน แต่หลังจากที่รัฐบาลมีนโยบายนำเข้าถั่วเหลืองได้อย่างเสรี จากเดิมที่รัฐบาลกำหนดตั้งแต่ปี 2525-2537 การนำเข้าถั่วเหลืองต้องขออนุญาต ส่งผลให้ราคาถั่วเหลืองในประเทศไทยราคาตกต่ำ ในที่สุดเกษตรกรต้องหันไปปลูกพืชอย่างอื่นแทนที่มีรายได้ดีกว่า

                             แม้รัฐบาลจะมีการกำหนดยุทธศาสตร์ถั่วเหลืองขึ้นมา มีระยะเวลาดำเนินตั้งปี 2553-2556 แต่สภาพความเป็นจริงในปัจจุบัน การปลูกถั่วเหลืองภายในประเทศมีผลผลิตปีละไม่ถึง 1 แสนตัน ขณะที่ความต้องการมีถึง 2 ล้าน ล่าสุดมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม ให้เปิดตลาดเสรีนำเข้าเมล็ดถั่วเหลืองภายใต้กรอบองค์การการค้าโลก (ดับเบิลยูทีโอ) คราวละ 3 ปี (ปี 2557-2559) อัตราภาษีนำเข้าในโควตาร้อยละ 0 นอกโควตาร้อยละ 80

                             อย่างไรก็ตามภายหลังจากที่รัฐบาลกำหนดยุทธศาสตร์ถั่วเหลือง ได้มีเอกชน อย่างบริษัท สยามคูโบต้า คอร์ปอเรชั่น จำกัด ได้ดำเนินโครงการส่งเสริมเกษตรกรปลูกถั่วเหลืองหลังฤดูเก็บเกี่ยวข้าวในพื้นที่ จ.ศรีสะเกษ มาตั้งแต่ปี 2553 ปรากฏว่าประสบผลสำเร็จได้เป็นอย่างดี นอกจากเกษตรกรจะมีรายได้จากการขายถั่วเหลืองแล้วสิ่งที่ตามอย่างไม่น่าคาดคิดคือหลังจากที่เกษตรกรได้ปลูกถั่วเหลืองมา 3 ปี พบว่าสภาพดินที่นาของเกษตรกรจากเดิมที่ผลผลิตข้าวหอมมะลิได้ไร่ 300-350 กก.พบว่าเพิ่มเป็นไร่ 600 กก.ลดการใช้ปุ๋ยเคมีจากเดิมไร่ละ 50 กก.เหลือเพียงไร่ละ 10-20 กก.เท่านั้น เพราะถั่วเหลืองเป็นพืชที่เพิ่มจุลินทรีย์ให้หน้าดินเป็นอย่างดี

                             ล่าสุดกลุ่มมิตรผล ร่วมกับชมรมผู้ส่งเสริมการปลูกถั่วเหลืองในประเทศไทย บริษัท สยามคูโบต้า คอร์ปอเรชั่น จำกัด ผู้ผลิตและจำหน่ายเครื่องจักรกลการเกษตร บริษัท กรีนสปอต จำกัด ผู้ผลิตและจัดจำหน่ายเครื่องดื่มน้ำนมถั่วเหลืองตราไวตามิ้ลค์ และสมาคมผู้ผลิตน้ำมันถั่วเหลืองและรำข้าว ดำเนินโครงการนำร่องปลูกถั่วเหลืองในไร่อ้อยช่วงบำรุงดิน ตามแนวทางการปลูกอ้อยยุคใหม่ เพื่อเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ในดิน และสร้างความยั่งยืนของเกษตรอุตสาหกรรมไทย ตั้งเป้าหมายไว้ว่าจะส่งเสริมเกษตรชาวไร่อ้อยที่เครือข่ายกับกลุ่มมิตรผลและพื้นที่ของกลุ่มมิตรผลเองอย่างน้อย 20% จากพื้นที่ปลูกอ้อยทั้งหมด 2 ล้านไร่

                             นายกฤษฎา มนเทียรวิเชียรฉาย ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร และกรรมการผู้จัดการใหญ่กลุ่มมิตรผล กล่าวว่า การส่งเสริมการปลูกถั่วเหลืองในช่วงบำรุงดินหรือหลังช่วงที่ตัดอ้อยแล้วระหว่างเดือนเมษายน-มิถุนายน นอกจากจะร้างรายได้เสริมให้เกษตรกรแล้ว ถั่วเหลืองจะช่วยพืชที่เพิ่มไนโตรเจนในดินให้อ้อยด้วย จะทำให้การปลูกในฤดูถัดไปให้ผลผลิตเพิ่มมากขึ้นและต้นทุนในการใช้ปุ๋ยลดลง รวมทั้งช่วยตัดวงจรของโรคและแมลง ถือเป็นการทำไร่อ้อยด้วยระบบชีววิธีที่จะก่อให้เกิดความยั่งยืนในภาคเกษตกร

                             "ที่ผ่านมาเราได้เริ่มที่ภาคอีสานเมื่อปีที่แล้ว พบว่าสภาพดินของเกษตรกรดีขึ้น จากเดิมที่ปลูกอ้อยได้ไร่ละ 15 ตัน สามารถเพิ่มผลผลิตได้เพิ่มขึ้นเป็น 18 ตัน ส่วนถั่วเหลืองได้ไร่ละ 200-250 กก.ขายในราคา กก.ละ 18 บาท เกษตรกรจะมีรายได้เพิ่มหลังหักจากต้นทุนแล้วจะได้ไร่ละกว่า 3,800 บาท มีเท่าไรมีคนซื้อทั้งหมด ตอนนี้เรามาขยายพื้นที่ในภาคกลางที่ อ.ด่านช้าง จ.สุพรรณบุรี เป็นพื้นที่ของเราเอง ตั้งเป้าจะมีเกษตรกรร่วมโครงการราว 20% ของพื้นที่ปลูกอ้อยที่อยู่ในเครือข่ายของกลุ่มมิตรผลราว 2 ล้านไร่" นายกฤษฎา กล่าว

                             ด้าน นายโอภาศ ธันวารชร กรรมการรองผู้จัดการใหญ่อาวุโส บริษัท สยามคูโบต้า คอร์ปอเรชั่น จำกัด กล่าวว่า ที่ผ่านมาทางสยามคูโบต้าได้ดำเนินโครงการส่งเสริมปลูกถั่วเหลืองหลังเก็บเกี่ยวข้าวนาปีใน จ.ศรีสะเกษ มาตั้งแต่ปี 2553 พบว่าพื้นที่นาของเกษตรกรมีสภาพดินดีขึ้น สามารถปลูกให้ผลผลิตขึ้นเท่าตัว เกษตรกรที่ร่วมโครงการนอกจากจะมีรายได้จากการขายผลผลิตถั่วเหลืองแล้ว ยังลดค่าใช้จ่าย โดยเฉพาะเรื่องปุ๋ยเคมีที่ลดลงกว่าครึ่งหนึ่งด้วย ในส่วนของโครงการนี้ สยามคูโบต้าจะเน้นไปที่เครื่องจักรกลการเกษตรที่จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต และยังช่วยทดแทนแรงงานคนที่หายากด้วย สยามคูโบต้าจึงมีการพัฒนาเครื่องจักรกลการเกษตรให้เหมาะสม อย่างรถเกี่ยวนวดถั่วเหลืองมีการเพิ่มประสิทธิภาพในขั้นตอนการเก็บเกี่ยวถั่วเหลืองได้อย่างมีประสิทมธิภาพ 

                             ส่วนนายธรรมศักดิ์ จิตติมาพร กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท กรีนสปอต จำกัด กล่าวว่า เกษตรกรที่ร่วมโครงการปลูกถั่วเหลืองในไร่อ้อยช่วงบำรุงดิน ไม่ต้องเป็นห่วงในเรื่องของตลาด เพราะบริษัท กรีนสปอต ซึ่งผลิตน้ำนมถั่วเหลืองจะเป็นผู้รับซื้อทั้งหมดในราคาที่เป็นธรรม เพื่อสนับสนุนเกษตรกรไทยให้มีความเป็นอยู่และมีรายได้ที่มั่นคงอย่างยั่งยืน

                             เช่นเดียวกับ นายวิชิต วิทยฐานกรณ์ นายกสมาคมผู้ผลิตน้ำมันถั่วเหลืองและรำข้าว กล่าวว่า ปัจจุบันการปลูกถั่วเหลืองในประเทศมีปริมาณไม่ถึงแสนตัน ในขณะที่ความต้องการใช้ถั่วเหลืองมีปริมาณสูงถึง 2 ล้านตัน ดังนั้นการปลูกถั่วเหลืองในไร่อ้อยช่วงบำรุงดินมีเท่าไรจะรับซื้อทั้งหมดในราคาประกันตก กก.ละ 16-19 บาท ที่สำคัญถั่วเหลืองที่ปลูกภายในประเทศเป็นถั่วเหลืองที่ตัดแต่งทางพันธุวิศวกรรม หรือพืชจีเอ็มโอแต่อย่างใด จึงเชื่อว่าโครงการนี้จะประสบความสำเร็จอย่างดียิ่ง

                             ขณะที่ นายชวลิต ชูขจร ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า โครงการทดลองการปลูกถั่วเหลืองในไร่อ้อยช่วยบำรุงดิน จะเป็นมิติใหม่ในด้านการจัดการสร้างสมดุลทางการเกษตรขึ้น เพราะการนำพืชเศรษฐกิจชั้นนำ 2 ชนิด คือ อ้อยและถั่วเหลืองมาสู่กระบวนการจัดการอย่างลงตัว ถือเป็นโครงการที่ดี ในฐานะผู้บริหารองค์การภาครัฐที่รับผิดชอบดูแลในด้านนโยบายพืชผลทางการเกษตร รู้สึกชื่นชมเป็นอย่างยิ่งที่กลุ่มธุรกิจภาคเอกชนได้รวมตัวกัน เพื่อส่งเสริมสินค้าทางการเกษตรในประเทศ และมีความตระหนักในเรื่องความมั่นคงด้านอาหาร โดยการส่งเสริมแหล่งผลิตวัตถุดิบเมล็ดถั่วเหลืองในประเทศ เพื่อทดแทนการนำเข้าและยังช่วยเพิ่มศักยภาพการใช้พื้นดินในการเพาะปลูกให้อุดมสมบูรณ์อย่างยั่งยืนด้วย

                             การส่งเสริมการปลูกถั่วเหลืองในช่วงบำรุงดินหรือหลังช่วงที่ตัดอ้อย ก็เป็นอีกหนึ่งโครงการที่น่าสนใจ เพราะนอกจากจะเป็นการเพิ่มรายได้ให้เกษตรกรแล้ว ยังทำให้สภาพดินในไร่อ้อยอุดมสมบูรณ์อีกด้วย

 

 

----------------------

(ปลูกถั่วเหลืองบำรุงดินในไร่อ้อย นวัตกรรมเพื่อการเกษตรที่ยั่งยืน : ดลมนัส กาเจ ... รายงาน)