ไลฟ์สไตล์

"ปฏิบัติธรรม"อย่างไร ทำไม ที่ไหน อะไร

"ปฏิบัติธรรม"อย่างไร ทำไม ที่ไหน อะไร

15 มิ.ย. 2552

วัดหลวงพ่อสดธรรมกายาราม อ.ดำเนินสะดวกจ.ราชบุรี เป็นวัดที่อยู่ในความดูแลของพระราชญาณวิสิฐ (เสริมชัยชยมงฺคโล) หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า"หลวงป๋า ซึ่งท่านเป็นทั้งเจ้าอาวาสและผู้อำนวยการฝ่ายบริหารและวิปัสสนา สถาบันพุทธภาวนาวิชชาธรรมกาย ภายในวัดต้องมีพื้นที่ร่มร

ใจย่อมน้อมลงสู่สมาธิได้ง่าย โดยวัดได้รับการอนุมัติมหาเถรสมาคม รับการจัดตั้งขึ้นเป็น สำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดราชบุรีแห่งที่ ๑ ทั้งนี้ได้จัดให้มีการอบรมพระกัมมัฏฐานแด่พระภิกษุสามเณร อุบาสกอุบาสิกา เป็นประจำทุกปีครั้งใหญ่จะเปิด ๒ รุ่น รุ่นกลางปีระหว่างวันที่ ๑๕-๒๘มิถุนายน ๒๕๕๒ และ ๒.รุ่นปลายปีระหว่างวันที่ ๑-๑๔ ธันวาคม นอกจากนี้แล้วยังเปิดฝึกรุ่นย่อยทุกๆเดือนอีกด้วย

 สำหรับท่านที่ยังไม่ได้สนใจในธรรมปฏิบัติก็อาจจะคิดว่า ทำไมจึงต้องปฏิบัติธรรม อีกนัยหนึ่ง มีความจำเป็นอย่างไรบุคคลเราจึงต้องปฏิบัติธรรม ? หรือว่า  ปฏิบัติธรรมแล้วจะได้อะไร  รวมทั้ง ปฏิบัติธรรมไปแล้วจะได้อะไร   สู้ไปดิ้นไปเต้นกับเพื่อนๆ ในเธคในผับหรือในร้านคาราโอเกะ มันกว่าเป็นไหนๆ คนร่ำรวยอย่างเช่นนักธุรกิจ นักอุตสาหกรรมชาวไทยและชาวต่างประเทศก็ไม่เห็นจะไปเข้าวัดเข้าวา แต่ก็เห็นเขาร่ำรวยมีเงินทองมีบ้านหลังใหญ่ๆ มีรถราดีๆขี่กันถมไป ฉะนั้นก็ไม่เห็นว่าจะต้องไปเข้าวัดเข้าวาปฏิบัติธรรมเพื่ออะไร และว่าไปทำบุญ บุญจะช่วยอะไรได้  

หลวงป๋าบอกว่า เป็นปัญหาที่ตอบได้ง่ายที่สุดสำหรับผู้ที่มีความสนใจหรือใฝ่ใจในการศึกษาและปฏิบัติธรรมเป็นประจำอยู่แล้วความจริงปัญหาข้อนี้ก็ดูเหมือนว่าเป็นปัญหาหญ้าปากคอก ก่อนอื่นขอให้ท่านผู้ฟังมาทำความเข้าใจคำว่า  ปฏิบัติธรรม กันก่อน คำว่า ปฏิบัติ ก็หมายถึงการกระทำทางกาย ทางวาจา และทางใจ การกระทำทางกายภาษาพระท่านเรียก กายกรรม ได้แก่ การกระทำการงานต่างๆการประกอบอาชีพต่างๆ เป็นต้น การกระทำทางวาจาท่านเรียก วจีกรรม ได้แก่การพูดจาเป็นภาษาต่างๆ เพื่อสื่อความหมายให้เป็นที่เข้าใจกันได้ในขณะที่การกระทำทางใจ ท่านเรียก มโนกรรม ได้แก่ความคิดอ่านต่างๆ ความประพฤติปฏิบัติทางกาย ทางวาจา และทางใจ  ที่เรียกว่า กายกรรมวจีกรรม และมโนกรรม เหล่านี้ ถ้าเป็นไปในทางที่ให้เกิดคุณประโยชน์ให้เกิดความเจริญรุ่งเรือง ให้เกิดความสันติสุขแก่ชีวิตตนเองและ/หรือแก่ชีวิตของผู้อื่น และทำให้จิตใจสงบ บริสุทธิ์ผ่องใสไม่ขุ่นมัวเศร้าหมอง ความประพฤติปฏิบัติหรือการกระทำเช่นนั้น จัดเป็น กรรมดี ภาษาพระเรียกว่า กุศลกรรม คือกรรมที่เป็นบุญกุศล อันเป็นคุณลักษณะที่ดีหรือเป็นคุณความดีของบุคคลผู้ประกอบกรรมดีเช่นนั้น บุคคลผู้ประพฤติปฏิบัติเช่นนี้จึงชื่อว่า  เป็นคนดีมีคุณธรรม

สำหรับความประพฤติปฏิบัติทางกายทางวาจา และทางใจ ที่เป็นไปในทางที่ให้เกิดโทษให้เกิดความเสื่อม ให้เกิดความทุกข์เดือดร้อนแก่ชีวิตของตนเองและ/หรือแก่ชีวิตของผู้อื่น และทำให้จิตใจเร่าร้อนกระวนกระวาย ไม่สงบ ขุ่นมัว เศร้าหมอง ความประพฤติปฏิบัติเช่นนั้นจัดเป็น กรรมชั่ว ภาษาพระท่านเรียกว่า  อกุศลกรรม คือกรรมที่เป็นบาปอกุศล อันเป็นลักษณะที่ชั่ว ที่ไม่ดี ของบุคคลที่ประพฤติเช่นนั้นบุคคลผู้ประพฤติเช่นนั้นจึงชื่อว่า เป็นคนชั่ว เป็นคนไม่ดีไม่มีคุณธรรม

เพราะฉะนั้นคำว่า ธรรม ณที่นี้จึงหมายถึง คุณความดี ข้อปฏิบัติที่ดี ที่ผู้มีปกติประพฤติปฏิบัติเช่นนี้ได้ชื่อว่า คนดี ซึ่งย่อมได้รับผลจากความประพฤติปฏิบัติที่ดีเช่นนี้ ให้เป็นผู้มีความเจริญรุ่งเรืองและสันติสุขในชีวิต และยังเป็นประโยชน์เกื้อกูลแก่บุคคลอื่นทั้งทางตรงและทางอ้อม ให้ได้รับความเจริญรุ่งเรืองและสันติสุขไปด้วยกันกรรมดี และ กรรมชั่ว ที่บุคคลประพฤติปฏิบัติทางกาย ทางวาจาและทางใจ นั้นนั่นแหละที่ให้ผลดี เป็นความเจริญรุ่งเรืองและสันติสุข หรือที่ให้ผลไม่ดีเป็นความเสื่อม ความทุกข์เดือดร้อน ตามลักษณะแห่งกรรมดีหรือธรรมชั่วที่บุคคลหรือสัตว์โลกได้ประพฤติปฏิบัติไปแล้ว

ส่วนจะเลือกปฏิบัติกับสำนักไหนดีนั้นหลวงป๋า บอกว่า ดีทุกสำนัก เพราะทุกสำนักปฏิบัติธรรมในพระพุทธศาสนาก็จะมีการปฏิบัติและสอนให้ปฏิบัติไตรสิกขา คือ การศึกษาอบรมกาย วาจา และใจ โดยทางศีล สมาธิ ปัญญา อันมีนัยอยู่ในมรรคมีองค์ ๘ และสติปัฏฐาน ๔ ด้วยกันทั้งนั้นอาจจะแตกต่างกันแต่อุบายวิธีสงบใจ คือ วิธีเจริญสมาธิภาวนา หรือ อุบายวิธีเรืองปัญญา ให้เห็นแจ้งรู้แจ้งสภาวธรรมและสัจธรรมตามที่เป็นจริงบ้าง และคล้ายคลึงกันบ้าง ตามจริตอัธยาศัย และตามความแก่กล้าแห่งอินทรีย์ คือ ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญา ที่เคยได้รับการสั่งสมอบรมมาแต่ปางก่อนไม่เท่ากัน จึงมีประสบการณ์ความรู้ ความชำนาญในขั้นปฏิบัติสมถะและวิปัสสนาภาวนาไม่เท่ากัน จึงเลือกวิธีปฏิบัติและเลือกวิธีสอนด้วยอุบายวิธีต่างกันบ้าง คล้ายกันบ้าง และก็มีจุดประสงค์เพื่อชำระกิเลสเหตุแห่งทุกข์และเพื่อถึงความเจริญและสันติสุขด้วยกันทั้งสิ้น

ด้วยเหตุดังกล่าวนี้ จึงตกเป็นหน้าที่รับผิดชอบของท่านทั้งหลาย พึงพิจารณาให้ทราบด้วยตนเองว่า สำนักไหนมีครูอาจารย์ที่ท่านปฏิบัติมีประสบการณ์ ทั้งนี้หลวงป๋าพูดไว้อ่างน่าคิดว่า "การศึกษาอบรมธรรมปฏิบัตินั้น ทุกคนมีเวลาเพื่อการศึกษาและอบรมธรรมปฏิบัติได้เสมอ ขอแต่ให้เห็นคุณค่าของการศึกษาอบรมธรรมปฏิบัติ ว่าเป็นกิจที่มีแก่นสารสาระแก่ชีวิตตนที่สุด และขอให้มีใจรักที่จะศึกษาและอบรมปฏิบัติธรรมเท่านั้น ท่านก็จะสามารถหาเวลา ปลีกเวลาไปเข้ารับการศึกษาอบรมได้เสมอ"

ปฏิบัติธรรมกับหลวงป๋า

หลวงป๋าบอกว่า วัตถุประสงค์การอบรมพระกัมมัฏฐานประจำปีแก่พระภิกษุสงฆ์และสาธุชนทั่วไป โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญในการดำเนินกิจกรรม ๓ ประการ คือ ๑.เพื่อสร้างพระในใจตนเองและผู้อื่น เพื่อความร่มเย็นเป็นสุขของสาธุชนให้กว้างขวางออกไป ๒.เพื่อสร้างพระวิปัสสนาจารย์หรือวิทยากรให้เป็นผู้ทรงคุณวุฒิ และให้งดงามพร้อมด้วยศีลาจารวัตรเป็นแบบอย่างที่ดีแก่ผู้อื่น เป็นที่พึ่งทางใจแก่สาธุชนได้อย่างแท้จริง ได้ช่วยกันสืบบวรพระพุทธศาสนาให้ยืนยาวยิ่งๆขึ้นไป และ๓.เพื่อรักษาและสืบต่อธรรมปฏิบัติตามแนววิชชาธรรมกายของพระพุทธเจ้า ให้ถูกต้องสมบูรณ์ตามที่พระเดชพระคุณ หลวงพ่อวัดปากน้ำ พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร)ได้สั่งสอนและถ่ายทอดเอาไว้

หลักสูตรและวิธีการอบรมสมถวิปัสสนากัมมัฏฐานแบ่งออกเป็น ๒ ภาค คือ ๑.ภาคพระปริยัติธรรม ทุกวันจะมีพระมหาเถระพระเถรานุเถระ ผู้ทรงคุณวุฒิ มาถวายความรู้ภาคปริยัติสัทธรรมแก่ผู้เข้าอบรมโดยเฉพาะหลักการเจริญสมถวิปัสสนากัมมัฏฐานตามแนวสติปัฏฐาน ๔ ถึงธรรมกาย และ๒.ภาคปฏิบัติ การฝึกอบรมในภาคปฏิบัติสมถวิปัสสนากัมมัฏฐานแต่ละวันนั้น จะมีทั้งการถวายคำแนะนำในการฝึกปฏิบัติภาวนาเป็นส่วนรวม และทั้งการปฏิบัติเป็นกลุ่มย่อยๆโดยมี พระวิทยากรผู้ช่วยคอยช่วยแนะนำอย่างใกล้ชิดทุกกลุ่ม อุปกรณ์การฝึกอบรม  นอกจากนี้ยังมีหนังสือคู่มือธรรมปฏิบัติ เช่นหนังสือ หลักสมถวิปัสสนากัมมัฏฐานเบื้องต้น เทปสอนภาวนา และหนังสือ การบริหารวัดเป็นต้น ถวายตามสมควร ตามกำลังทุนทรัพย์ที่มีเจ้าภาพ

สำหรับผู้สนใจที่จะเข้ารับการอบรมพระกัมมัฏฐาน ไม่ต้องเสียค่าสมัครและค่าใช้จ่ายใดๆทั้งสิ้น จดหมายขอสมัครเข้ารับการอบรมไปยังพระราชญาณวิสิฐ เจ้าอาวาสวัดหลวงพ่อสดธรรมกายาราม ริมถนนสายบางแพ-ดำเนินสะดวกกม.ที่๑๔ อ.ดำเนินสะดวกจ.ราชบุรี๗๐๓๑๐ หรือโทร.๐-๓๒๒๕-๓๖๓๒นอกจากนี้แล้ว ทุกวันเสาร์อาทิตย์รวมทั้งวันที่มีการจัดกิจกรรม มีรถรับส่งสาธุชนไปวัดหลวงพ่อสด ขึ้นรถได้ที่ปากทางเข้าวัดสระเกศ (วัดภูเขาทอง) เวลา๐๗.๐๐ น. เสร็จกิจกรรมแล้ว รถออกเดินทางกลับจากวัดหลวงพ่อสดเวลาประมาณ ๑๕.๐๐ น.

 

เรื่องและภาพ ไตรเทพ ไกรงู