ถั่วลิสงแปรรูป'ศรีไพรสถิตย์'
ทำมาหากิน : ถั่วลิสงแปรรูป 'ศรีไพรสถิตย์' โอท็อปขึ้นชื่อเมืองหมอแคน : โดย...กวินทรา ใจซื่อ
ถั่วลิสง พืชอาหารที่คนไทยนิยมนำมาใช้เป็นส่วนผสมของอาหารหลากชนิด รวมถึงนำมาปรุงรสเป็นขนมหวาน ของกินเล่น จากที่ทำกินกันในครัวเรือน ปัจจุบันนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์โอท็อป ดัง กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านศรีสถิตย์ ที่นำโดย นางดาว ชุมพล ต.หนองโก อ.กระนวน จ.ขอนแก่น ที่แปรรูปถั่วลิสงเพื่อเพิ่มมูลค่าจนกลายเป็นของฝากเลื่องชื่อ
"นางดาว" เล่าว่า เกษตรกร ต.หนองโก จะปลูกถั่วลิสงกันเป็นประจำทุกปีหลังฤดูเก็บเกี่ยวข้าว เพื่อเป็นรายได้เสริม ทว่าช่วงหลายปีที่ผ่านมาถั่วลิสงมีราคาตกต่ำไม่คุ้มการลงทุน จึงทำให้ชาวบ้านรวมกลุ่มกันนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์เพิ่มมูลค่าให้ถั่วลิสง
“ถั่วลิสงเป็นพืชเศรษฐกิจที่ชาวบ้านปลูกกันแทบทุกหลังคาเรือน แต่เมื่อผลผลิตล้นตลาด ขายได้เพียงปี๊บละ 100 บาท จึงต้องการเพิ่มมูลค่าด้วยการชักชวนแม่บ้านรวมกลุ่มกันเมื่อปี 2543 มีสมาชิก 32 คน เริ่มจากผลิตถั่วลิสงคั่วทราย ส่งขายร้านค้าในหมู่บ้านได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี จึงมีแนวคิดแปรรูปให้หลากหลายเพื่อขยายตลาดลูกค้า"
ความไม่หยุดนิ่งในการแปรรูปที่ต่อเนื่อง ได้รับการสนับสนุนจากศูนย์ส่งเสริมอุตสาหกรรมขอนแก่น ภาค 5 ที่จัดหาวิทยากรด้านอาหารหวานมาต่อยอดผลิตภัณฑ์ที่ชาวบ้านทำอยู่ รวมถึงการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ให้ทันสมัยขึ้น จากนั้นกลุ่มแม่บ้านได้แปรรูปอย่างจริงจังปี 2549 ปัจจุบันจึงมีทั้ง ถั่วตัด ถั่วกรอบแก้ว และ ถั่วทอดสมุนไพร ออกจำหน่ายในแบรนด์ "ศรีไพรสถิตย์"
สำหรับจุดเด่นของผลิตภัณฑ์ ประธานกลุ่มแม่บ้าน บอกว่า ผลิตภัณฑ์ทั้งหมดใช้ถั่วลิสงที่เกษตรกรปลูกในพื้นที่จึงมีความสดและใหม่เสมอ โดยกลุ่มจะรับซื้อจากเกษตรกรโดยตรงจากที่เคยขายได้ปี๊บละ 100 บาท ปัจจุบันปรับขึ้นที่ปี๊บละ 200 บาท
ด้วยความสดใหม่ของถั่วลิสง ซึ่งถือเป็นจุดเด่นจุดขาย นางดาวบอกว่า ส่งผลให้สินค้าได้รับความนิยมจากลูกค้าอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะ ถั่วทอดสมุนไพร ที่จะทำขายเฉพาะช่วงออกร้านและตามออเดอร์ที่ลูกค้าสั่งเท่านั้น กลุ่มจะไม่ทอดเก็บไว้ หรือไม่ส่งขายให้ร้านค้า เพราะเกรงว่าหากเก็บไว้นานจะทำให้ถั่วไม่กรอบ ไม่หอม จึงเลือกผลิตพร้อมจำหน่าย อีกทั้งกลุ่มได้เพิ่มผลิตภัณฑ์ทั้งงาดำตัด งาขาวตัด ให้เป็นทางเลือกของลูกค้า เพราะงาต้องใช้เป็นส่วนผสมในการทำถั่วตัดอยู่แล้ว โดยตลาดที่จำหน่าย มีทั้งร้านค้าส่งออกร้านที่หน่วยงานต่างๆ จัดขึ้น ร้านค้าหมู่บ้าน และจังหวัดใกล้เคียง บรรจุถุงละ 5 ชิ้น ราคา 18 บาท
อย่างไรก็ตาม ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตกันอยู่ถึงแม้จะซ้ำกับหลายกลุ่ม ทว่าไม่ส่งผลกระทบกับกลุ่มแม่บ้าน ขณะเดียวกันนางดาวมองว่ากลับส่งผลดีทำให้เกษตรกรมีแนวคิดในการต่อยอดผลผลิต ที่สำคัญชาวบ้านเห็นคุณค่าและมีแนวคิดในการนำวัตถุดิบที่มีอยู่ในชุมชนมาต่อยอดแปรรูปเพิ่มมูลค่า ไม่ปล่อยทิ้งให้เน่าเสีย สินค้าที่คนในชุมชนได้ซื้อหาไปบริโภคจึงมีคุณภาพ เพราะคนที่ซื้อหาก็คือลูกหลานในชุมชน
“ถั่วลิสงที่แปรรูปแล้วสามารถเพิ่มมูลค่าจากเดิมถึงร้อยละ 70 ทำให้ไม่พอกับความต้องการ บางช่วงวัตถุดิบขาดตลาด เกษตรกรต้องวางแผนเพาะปลูก เพราะทำรายได้ให้เกษตรกรทั้งปี ที่สำคัญเราผลิตแล้วขายให้ชาวบ้านและลูกหลานในชุมชนได้กินของดีมีประโยชน์”
สำหรับลูกค้าที่ต้องการลิ้มรสผลิตภัณฑ์ถั่วลิสงแปรรูปยี่ห้อศรีไพรสถิตย์ สามารถสั่งซื้อได้ที่ศูนย์เรียนรู้กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านศรีสถิตย์ หรือสอบถามที่ โทร.08-6222-8366 และ 08-3357-8049
------------------------
(ทำมาหากิน : ถั่วลิสงแปรรูป 'ศรีไพรสถิตย์' โอท็อปขึ้นชื่อเมืองหมอแคน : โดย...กวินทรา ใจซื่อ)