ว่าด้วยการร่วมแสดงความยินดี
หนังสือที่เธอถือมา : ว่าด้วยการร่วมแสดงความยินดี : โดย...ไพวรินทร์ ขาวงาม
พุทธศักราช ๒๕๕๖ การคัดเลือกวรรณกรรมสร้างยอดเยี่ยมแห่งอาเซี่ยน หรือรางวัลซีไรต์ ผลปรากฏได้แก่ผลงานรวมบทกวี ‘หัวใจห้องที่ห้า’ ของกวีหนุ่มวัย ๓๙-อังคาร จันทาทิพย์
แน่นอน-สำหรับจังหวะและโอกาสของ ‘เดอะวินเนอร์’ ในกิจกรรมรางวัลที่มีคนจับตามองมาก ก็ย่อมต้องมีข่าวคราว ทั้งสื่อวิทยุ โทรทัศน์ และสิ่งพิมพ์ ตลอดจนเสียงแสดงความยินดี
วงการวรรณกรรม หรือวงการหนังสือกวีนิพนธ์ เป็นเพียงวงการเล็กๆ การมีข่าวกวีออกรายการโทรทัศน์แทบทุกช่อง และขึ้นหน้าหนึ่งหนังสือพิมพ์รายวันแทบทุกฉบับ รวมทั้งหนังสือรายสัปดาห์ รายปักษ์ รายเดือน แม้ถือเป็นกระแส แต่ก็สามารถสร้างความตื่นตัวสนใจในปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นได้ไม่น้อย พร้อมเนื้อหาสาระของหนังสือ และตัวตนของกวี จะได้รับการพิสูจน์ทดสอบต่อไป
สำหรับการแสดงความยินดี-ผมเองก่อนหน้านี้ไม่ได้แสดงความยินดีกับใครที่เข้ารอบเป็นการส่วนตัว ทุกคนล้วนรู้จักมักคุ้นกัน เพียงแสดงความยินดีโดยรวม หากเป็นจังหวะโอกาสของใครก็ย่อมยินดีด้วย จะเป็นคนเหนือ คนใต้ คนอีสาน คนภาคกลาง ความยินดีย่อมเป็นไปตามสภาพความเป็นจริงนั้นๆ
เมื่อผลปรากฏออกมาเป็นจังหวะโอกาสของกวีหนุ่มชาวขอนแก่น ชาวอีสาน ย่อมเป็นธรรมดาอยู่เอง ที่จะมีชาวอีสาน หรือชาวขอนแก่น รู้สึกยินดีเป็นพิเศษ ยินดีในที่นี้อาจมิใช่เพราะรู้จักตัวกวีหรือได้อ่านหนังสือรวมบทกวีมาก่อนแล้ว หากยินดีในจังหวะและโอกาสของตัวบุคคลผู้หนึ่ง
เรื่องแบบนี้ จะว่าเป็นกระแสท้องถิ่นนิยมก็ได้ หรือเป็นกระแสอารมณ์ความรู้สึกของผู้คนทั่วไปก็ได้ เพราะไม่ว่าคนจังหวัดไหนในภาคใดได้โอกาสนี้ คนจังหวัดนั้นและภาคนั้นก็ย่อมรู้สึกร่วมยินดี ทั้งราชการและเอกชนก็อาจร่วมแสดงความยินดี ที่ยกย่องให้เป็นคนดีศรีจังหวัดมาแล้วก็มากมาย และในความรู้สึกเช่นนี้ มันดูจะได้สลายสีสลายฝ่ายสลายความเชื่อความเข้าใจทางการเมืองไปชั่วขณะด้วยซ้ำ
เหมือนคนยโสธรภูมิใจ คำพูน บุญทวี,คนนครศรีธรรมราชภูมิใจ อังคาร กัลยาณพงศ์, คนพัทลุงภูมิใจ ไพฑูรย์ ธัญญา หรือ กนกพงศ์ สงสมพันธุ์, คนเชียงใหม่ภูมิใจ มาลา คำจันทร์ ฯลฯ
เพียงยกบางตัวอย่างปรากฏการณ์ มันอาจเป็นอารมณ์ความรู้สึกพื้นๆ ที่ไม่ได้เป็นแก่นสาระลึกซึ้งอะไร หากเป็นความธรรมดาของคน ส่วนตัวงานของตัวกวีหรือนักเขียน จะเป็นสากลหรือเป็นท้องถิ่น ก็เป็นประเด็นขบคิดกันอีกชั้นหนึ่ง
ยังไม่ต้องพูดถึงคนที่ประสบความสำเร็จในทางอื่นๆ ไปต่อยมวยชนะ ยกน้ำหนักชนะ ตีวอลเล่ย์บอลชนะ ได้เหรียญทองเหรียญเงินเหรียญทองแดงจากเวทีต่างประเทศ กลับประเทศก็กลายเป็นเยี่ยงวีรบุรุษหรือวีรสตรี แถมยังต้องกลับจังหวัด กลับอำเภอ กลับตำบล กลับหมู่บ้านเกิดของตัวเองอีก
พยายามทำความเข้าใจ ผมเองบางทีไม่ได้ติดตามกีฬา ไม่รู้จักนักกีฬา แต่พอรู้ข่าวว่าเขาได้เหรียญ เป็นคนภาคไหนของไทยก็ร่วมรู้สึกยินดี ยิ่งเป็นคนภาคตัวเอง จังหวัดบ้านเกิดตัวเอง ความรู้สึกร่วมยินดีก็เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ
เมื่อ ๑๘ ปีก่อนที่ผมได้รับรางวัลซีไรต์ ในฐานะคนร้อยเอ็ด-สุรินทร์ ในฐานะชาวอีสานคนที่ ๒ รองจาก คำพูน บุญทวี นอกจากมีผู้แสดงความยินดีในระดับประเทศแล้ว ก็มีผู้แสดงความยินดีในระดับภาค ระดับจังหวัด หรือหน่วยงานองค์กรต่างๆ โดยเฉพาะสถาบันการศึกษาเก่า
สำหรับเจ้าของ ‘หัวใจห้องที่ห้า’ นอกจากชาวขอนแก่นจะร่วมจัดงานแสดงความยินดีให้เขาที่มหาวิทยาลัยขอนแก่นแล้ว เขายังจะต้องมีรายการอื่นอีกมากมาย ทั้งที่โรงเรียนมัญจาศึกษาอันเป็นโรงเรียนเก่าของเขา และหมู่มิตรทางวรรณกรรมสายมหาวิทยาลัยรามคำแหง ซึ่งไม่น่าจะใช่การเล่นพรรคเล่นพวก หรือท้องงถิ่นนิยมอะไรในเชิงบุคคล ตัวงานก็คือตัวงานที่ต้องอ่านศึกษาวิพากษ์วิจารณ์กันต่อไป
ว่าด้วยอารมณ์รู้สึกร่วมแสดงความยินดี-ถ้าผมจะกลัวก็คือการพูดหรือแต่งกลอนสดุดีอวยเอินเยินยอกันจนเลิศลอยเกินความเป็นจริง ผมเคยได้รับมาแล้ว ก็ขอบคุณที่เขาแต่งกลอนให้แหละครับ แต่ฟังและอ่านแล้วรู้สึกกระดากอาย เพราะบางทียกย่องแบบเชยๆ พูดราวกับว่าผู้ได้รางวัลเป็นเทวดาหรือวีรบุรุษ
กวีซีไรต์คนใหม่ก็คงต้องเจอแน่ๆ วันก่อนยังได้ยินกลอนชื่นชมยินดีแบบที่ว่าอยู่
ผมเองจึงไม่ค่อยกล้าแต่งกลอนชื่นชมยินดีใคร กลัวมันล้นเกินจนน่ากระดากอาย!
-------------------------
(หนังสือที่เธอถือมา : ว่าด้วยการร่วมแสดงความยินดี : โดย...ไพวรินทร์ ขาวงาม)