บุตาปอด ถิ่นกระทิงปางสีดา | คมชัดลึก

                 อุทยานแห่งชาติปางสีดา อุทยานแห่งชาติในภาคตะวันออก ที่บางคนอาจไม่ทราบว่านี่เป็นหนึ่งในผืนป่ามรดกโลก ภายใต้ชื่อ "ผืนป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่" ร่วมกับอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่, อุทยานแห่งชาติทับลาน, อุทยานแห่งชาติตาพระยา และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดงใหญ่ ในแนวเทือกเขาพนมดงรัก

                อุทยานแห่งชาติปางสีดา ตั้งอยู่ที่ จ.สระแก้ว ขึ้นชื่อเรื่องน้ำตกและเป็นแหล่งดูผีเสื้ออีกแห่ง นอกเหนือจากอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน ใน จ.เพชรบุรี มีการค้นพบผีเสื้อที่นี่มากกว่า 400 ชนิด ซึ่งผีเสื้อนี่เองเป็นดัชนีชี้วัดความสมบูรณ์และบริสุทธิ์ของผืนป่าได้ดี

               จริงๆ ป่าปางสีดาที่ที่หลายคนไปเห็นไปเจอ มักอยู่ในรายทางที่รถเข้าถึง แม้จะมีสภาพเป็นดินลูกรังอัดแน่น หรือเดินไปชมน้ำตกก็ใช้เวลาไม่มากนัก แค่พอเหนื่อยหอบเล็กๆ หากแต่ลึกๆ เข้าไปในดินแดนของผืนป่าแห่งนี้ มีความหลากหลายของพืชพันธุ์ ไม้ใหญ่ และสัตว์ป่าอีกหลายชนิด ตั้งแต่สัตว์เล็กไปจนถึงสัตว์ใหญ่ เช่น ช้าง กระทิง ฯลฯ ด้วยความที่เป็นป่ารอยต่อกันหลายอุทยานแห่งชาติฯ ทำให้สัตว์ป่าเดินทางหากินได้เป็นบริเวณกว้าง

               แต่ถ้าพูดถึงเฉพาะอุทยานแห่งชาติปางสีดา ก็มีร่องรอยของสัตว์ป่าออกหากิน ไม่เว้นแม้ตามรายทางถนนที่รถเข้าถึง เนื่องจากถ้าไม่ใช่ฤดูท่องเที่ยว หรือวันธรรมดาก็แทบไม่มีนักท่องเที่ยวขึ้นไปถึงจุดชมวิว หรือมีก็น้อยมาก เราจึงมักได้เห็นร่องรอยจากมูลช้าง หรือกระทิง และถ้าโชคดีก็อาจจะได้เห็นตัวเป็นๆ ด้วย โดยเฉพาะกระทิงโทน ที่ถูกเรียกขานว่า "เจ้าโทน" มักโผล่มาหากินให้คนเห็นบ่อยๆ ในหุบใกล้จุดชมวิว

                แหล่งหากินของกระทิงในผืนป่าแห่งนี้ ยังมีอยู่บริเวณที่เป็นโป่ง และทุ่งหญ้าที่เรียกว่า "บุตาปอด" มีลักษณะเป็นทุ่งหญ้ากว้าง คล้ายกับทุ่งหญ้ามอสิงโตในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ จากข้อมูลของอุทยานฯ ทราบว่า ในอดีตบริเวณนี้เคยเป็นหมู่บ้านเก่า ต่อมาเมื่อมีการอพยพชาวบ้านออกไป จึงกลายเป็นทุ่งหญ้ารกร้าง และมีสัตว์ป่าเข้ามาอาศัยหากินจำนวนมาก

               ทุ่งหญ้าบุตาปอด มีเส้นทางศึกษาธรรมดา เข้าออกได้ 2 ทาง จากถนนภายในอุทยานฯ เลยโป่งผีเสื้อขึ้นไปไม่ไกล คือ บริเวณ กม.ที่ 3.5 และ กม.ที่ 6 โดยสองทางนี้ใช้เวลาเดินเข้าไปตามเส้นทางราว 2 กิโลเมตรเท่ากัน ก็จะถึงทุ่งหญ้าบุตาปอด ซึ่งปัจจุบัน ทางอุทยานฯ ได้สร้างหอดูสัตว์ ขึ้นบันไดวนสูงสัก 4 ชั้น ให้สามารถมองเห็นทุ่งหญ้าได้กว้างไกลสุดสายตา ในวันที่อากาศดีๆ

               ก่อนเข้าไปที่ทุ่งหญ้าบุตาปอด ควรแจ้งเจ้าหน้าที่ หรือเข้าไปหลายๆ คนจะดีกว่า เพื่อความปลอดภัย เพราะเส้นทางป่าอะไรๆ ก็กะเกณฑ์ไม่ได้ทั้งนั้น สภาพทางเดินจะโล่งพอเดินสบายๆ สองข้างทางเป็นต้นไม้ใหญ่ ช่วงประมาณกลางทางมีธารน้ำไหลริน มีศาลาที่สร้างไว้ให้หยุดพักเหนื่อย แต่พอโผล่ถึงทุ่งหญ้าบุตาปอด ก็เหมือนเปิดสายตาสู่โลกกว้างอีกครั้ง ยิ่งถ้าได้ขึ้นไปบนหอดูสัตว์ แต่ว่ากันตามตรงก็ต้องบอกว่าโอกาสเห็นสัตว์ออกหากินในตอนกลางวันแทบจะไม่มี ดังนั้น ในตอนกลางวันอากาศดีๆ จะออกเดินดูนกในเส้นทางนี้ก็ไม่ผิดหวัง

               การได้มาเดินเล่น มาเห็นทุ่งหญ้าพื้นที่หากินของสัตว์ป่าในสภาพธรรมชาติแบบนี้ แม้จะเห็นเพียงขี้กระทิงก็ทำให้ดีใจแล้วว่า ป่านี้ยังสวยงาม และกระทิงยังไม่สูญไปจากป่าเมืองไทย

 

...............................

(บุตาปอด ถิ่นกระทิงปางสีดา : คอลัมน์ถิ่นไทยงาม)