เขียนบันทึก เขียนจดหมาย (จบ)
หนังสือที่เธอถือมา : เขียนบันทึก เขียนจดหมาย (จบ) : โดย...ไพวรินทร์ ขาวงาม
แม่-ในวัยใกล้ ๘๐ ปี ถึงเรียนไม่จบ ป.๔ แต่ลายมือที่เขียนอักษรเล่น หรือแม้เขียนตัวเลขเพื่อเสี่ยงโชคเล่นๆ ก็ดูสวยและมีเสน่ห์
ไม่นับพ่อ-ที่จบ ป.๔ ได้บวชร่ำบวชเรียนตามวัดบ้านนอก ลายมือสวยงาม มีเส้นอักขระ มีลายศิลปะ ราวกับคนในเมืองที่เขาได้เรียนสูงๆ
ผมเอง-ลายมือค่อนข้างดี เพราะโตมาจากวิชาคัดไทย ทั้งตัวบรรจงเต็มบรรทัด ตัวบรรจงครึ่งบรรทัด ตัวหวัดแกมบรรจง อีกอย่างก็คือการได้บวชเรียน บวชเป็นเณรเป็นพระนี่ก็ต้องอยู่กับการขีดการเขียน ได้เขียนมนต์ คัดธรรม ตามที่มีเวลาว่าง
ชอบอ่านเขียนเรียนคิดตั้งแต่เด็ก พอเริ่มขีดเขียนเป็นเรื่องเป็นราว มีผลงานลงหนังสือ ก็ตื่นเต้นดีใจ และเขียนต่อเนื่องเรื่อยมา ทั้งในกระดาษฟุลสแก๊ป กระดาษสมุด กระดาษโรเนียว สมุดบันทึก กระดาษเอ ๔ แม้กระทั่งกระดาษทิชชู่ ได้ใช้ดินสอ ใช้ปากกาหมึกแห้ง ใช้ปากกาหมึกซึม ใช้พู่กันจีน ใช้พู่กันญี่ปุ่น ใช้ปากกาเมจิก ใช้พิมพ์ดีด ใช้คอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ ใช้โน้ตบุ๊ก ฯลฯ ในรูปแบบที่หลากหลาย ทั้งหมดที่เขียน-ก็เขียนมาตลอดด้วยหัวใจรักศิลปะการประพันธ์
หัวใจรักศิลปะการประพันธ์-ก็ไม่รู้มันมาจากไหนแหละครับ มันอาจล่องลอยผ่านสายลมอากาศวัฒนธรรมสังคม เข้ามาตกฝังรากฝากยอดอยู่ในจิตใจของเด็กบ้านนอกคนหนึ่ง เคยได้ยินผู้กล่าวว่า ‘เขาชอบวิชาวรรณคดีไทย มากกว่าวิชาไวยากรณ์ไทย’ อาจตรงนี้ด้วยก็เป็นได้ เพราะวรรณคดีมีเรื่องราว เรื่องเล่า ตำนาน นิทาน คนไม่เก่งอ่านหลักไวยากรณ์ไทย ก็สามารถชอบฟังเรื่องราวในวรรณคดีไทย
วันก่อน ญาติซึ่งไปไปอาศัยอยู่อังกฤษเล่าให้ฟัง เขาส่งลูกคนไทยเรียนหนังสือร่วมกับคนอังกฤษ ที่นั่นเขาเน้นสอนเด็กอ่านหนังสือให้ออกก่อน ให้สนุกก่อน มากกว่าการไปจุกจิกเรื่องการเขียนได้หรือการเขียนผิดบ้าง เพราะเมื่อเด็กอ่านหนังสือออกแล้ว การเขียนได้/เขียนถูกต้อง ย่อมจะติดตามมาเอง
ลองดูที่บ้านเรา บางทีเด็ก ป.๑ ยังอ่านหนังสือไม่ออกเลย แต่มีการบ้านบังคับให้เขียนคิดวิเคราะห์อะไรยาวเหยียด ในฐานะผู้ปกครองที่คอยดูแลการเขียนการอ่านของเขา รู้สึกลำบากใจ เพราะต้องอ่านให้เขาฟัง อ่านสะกดให้เขาเขียน เขาเขียนตัวอักษรตามบอกได้ แต่เขียนเป็นคำเป็นประโยคยังไม่ได้ เพราะยังอ่านหนังสือไม่ออก เด็กอ่านหนังสือไม่ออกนั้น ถ้าเราสอนอ่านโดยการอ่านให้ฟัง เขาจะจดจำรูปประโยคนั้นๆ ได้ โดยการพูดปากเปล่าตามได้
ไม่รู้เด็กในยุคกดๆ ลากๆ จิ้มๆ จ้องๆ ต่อหน้าเครื่องมือสมัยใหม่ จะพัฒนาทักษะการอ่านการเขียนไปข้างหน้าอย่างไรบ้าง แต่เท่าที่เห็นเวลามีค่ายกิจกรรมทางภาษาไทย ทั้งการให้เขียนเรียงความ บทความ เรื่องสั้น บทกวี ส่วนใหญ่แล้วเขียนลำดับเล่าเรื่องไม่เป็น สะกดภาษาไทยไม่ถูก ที่สำคัญลายมือทั้งไม่สวยและอ่านไม่ออก เขียนอักษรตัวเล็ก ตัวลีบ ตัวผอม ตัวหวัด ตัวติดกัน หรือตัวแบบหนังสือการ์ตูนวัยรุ่น
ถ้าต้องสอนให้ปรับ ก็ต้องปรับทั้งกระบวน คือต้องไปอ่านหนังสือให้ออก จับเรื่องราวได้ ขยายความได้ ย่อความได้ บอกเล่าต่อผู้อื่นได้ ทั้งด้วยการพูดและการเขียน และเรื่องการคัดการเขียนนั้นก็ต้องปรับกันโดยสามัญสำนึกพื้นฐาน คือ ถ้าเขียนใส่กระดาษไว้ให้ตัวเองอ่าน จะขยุกขยิกขยุกขยุยอย่างไรก็ได้ แต่เมื่อเขียนส่งครูหรือเสนอให้ผู้อื่นอ่านพิจารณา จะใช้ลายมือไก่เขี่ยได้อย่างไร?
จึงต้องย้ำกันเสมอ นอกจากกระบวนการอ่านหนังสือสื่อเรื่องราวแล้ว สิ่งที่ต้องปฏิบัติจนเป็นปกติในชีวิตก็คือ ‘การเขียนบันทึก’ และ ‘การเขียนจดหมาย’ ด้วยลายมือ เขียนบันทึก-เป็นการสื่อสารกับตัวเอง หรือเป็นการสื่อสารกับคนอื่นในตัวก็ได้
เขียนจดหมาย-เป็นการสื่อสารกับคนอื่น หรือเป็นการสื่อสารกับตัวเองด้วยก็ได้
ทั้งสองแบบการเขียน ขณะเขียนก็คือการอยู่ตามลำพัง เหมือนการเคาะแป้นคอมพิวเตอร์เขียนเฟซบุ๊คนั่นแหละกระมัง มันเป็นการเขียนเหมือนกัน แต่ให้และพัฒนาทักษะสมาธิแก่เราต่างกันมาก
โดยส่วนตัว-การเขียนหนังสือ เขียนไปเขียนมา มันกลายเป็นวิถีชีวิต เป็นการครุ่นคิดใคร่ครวญ เป็นการเขียนบันทึกเรื่องราว เป็นการเขียนจดหมายสื่อสาร เขียนเพราะอยากเขียน อย่างเรียบง่ายธรรมดาสามัญ มิได้เขียนเพื่อกรีดกราย หรือดราม่า-แอ็คชั่น-ให้ผาดแผลง-โลดโผน-โจนทะยาน-อะไรจนเลยเถิดไปจากชีวิต!
-----------------------
(หนังสือที่เธอถือมา : เขียนบันทึก เขียนจดหมาย (จบ) : โดย...ไพวรินทร์ ขาวงาม)