ทำมาหากิน : แปรรูปปลาสู่ผลิตภัณฑ์ติดดาว | คมชัดลึก

 

                         พื้นที่ชายแดนริมฝั่งแม่น้ำโขง ใน ต.บ้านหม้อ อ.ศรีเชียงใหม่ จ.หนองคาย ชาวบ้านส่วนใหญ่ยึดอาชีพทางการเกษตร เช่น ปลูกสับปะรด มะเขือเทศ และข้าวโพด ส่งโรงงานแปรรูปอาหารที่ตั้งอยู่ในตัวอำเภอ แต่ก็ยังมีอาชีพเสริมรายได้ด้วยการแปรรูปจากปลาที่ยังมีอยู่อย่างชุกชุม ภายใต้ชื่อ "กลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปจากปลาบ้านหม้อ" โดยมี ฉวีวรรณ ใจขาน ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 7 ต.บ้านหม้อ ถือเป็นหัวเรี่ยวหัวแรงสำคัญในการดำเนินการจัดตั้งกลุ่ม จนมีความเข้มแข็งและสามารถสร้างอาชีพและรายได้ให้แก่สมาชิกในทุกวันนี้

                         “ได้ก่อตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปปลา เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2544 แรกเริ่มดำเนินการมีสมาชิกทั้งหมด 15 คน กระทั่งปัจจุบันมีสมาชิกทั้งหมด 58 คน แล้วนำเงินมาลงทุนร่วมกันคนละ 100 บาทเพื่อรวบรวมปลาที่ซื้อได้ในราคาต่ำมาแปรรูปเป็นปลาส้ม ขายในชุมชน ต.บ้านหม้อ ปรากฏว่าขายดีมาก"

                         ฉวีวรรณบอกว่าหลังได้แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ปลาส้มแล้ว จากนั้นก็ได้พัฒนาผลิตภัณฑ์อย่างต่อเนื่อง เช่น การทำปลายอ แหนมปลา น้ำพริกปลาร้า ปลาส้ม ปลายอ ปลาร้าบอง ปลาส้มตั่น และผลิตภัณฑ์อื่นๆ อีกหลายอย่าง ที่สร้างชื่อให้แก่ ต.บ้านหม้อ อ.ศรีเชียงใหม่ จนเป็นสินค้าโอท็อประดับ 4 ดาวและได้มาตรฐาน อย.อีกด้วย

                         "กลุ่มเราโชคดีที่ได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานต่างๆ ทั้งทางด้านวิชาการ และปัจจัยที่จำเป็นในการดำเนินงานของกลุ่ม ไม่ว่าจะเป็นศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) สำนักงานเกษตรอำเภอศรีเชียงใหม่ สาธารณสุขจังหวัด หน่วยทหารพัฒนา อบต.บ้านหม้อ และสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดหนองคาย จนได้เป็นหมู่บ้านโอท็อปเพื่อการท่องเที่ยวของ จ.หนองคาย" ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปจากปลาบ้านหม้อกล่าว

                         มนัสดา บัวน้อย ครูชำนาญการพิเศษ โรงเรียนบ้านหม้อเหนือ หลวงปู่เหรียญ อุปถัมถ์ หนึ่งในสมาชิกกลุ่ม กล่าวถึงที่มาผลิตภัณฑ์แปรรูปจากปลาว่า จากสภาพพื้นที่ที่ติดแม่น้ำโขง ทำให้แถวนี้มีปลาเป็นจำนวนมากเอื้อประโยชน์ให้ชาวบ้านนำปลามาทำการถนอมอาหารโดยวิธี เช่น แหนมปลากรายห่อด้วยใบตองเพื่อรักษาคุณค่าของแหนมทำให้ได้รับรางวัลโอท็อป 4 ดาว โดยเฉพาะแหนมปลากรายนั้น ถือเป็นผลิตภัณฑ์เด่นที่สามารถรับประทานได้ทั้งสดและทอด  

                         “ปลาส้ม บางคนอาจจะไม่เข้าใจคิดว่าเป็นปลาชนิดหนึ่งแต่จริงๆ แล้วไม่ใช่ แต่เป็นการถนอมอาหารวิธีหนึ่ง เราก็นำไปผ่านขั้นตอนทำความสะอาดให้เรียบร้อยแล้วนำไปหมักประมาณ 2 วันแล้วก็ทานได้เลย วิธีการทานก็ไม่อยากนำไปทอดชุบไข่ นึ่ง ทำปลา 3 รส อร่อยมาก หากมาที่นี่แล้วถือว่าเป็นของที่ขึ้นชื่อถ้ามาแล้วไม่ทานเหมือนมาไม่ถึงบ้านหม้อ" มนัสดา กล่าว

                         ด้าน อรษา โพธิ์ทอง พัฒนาการจังหวัดหนองคาย กล่าวถึงผลิตภัณฑ์แปรรูปจากปลาบ้านหม้อว่า ทางผู้ว่าราชการจังหวัดหนองคายให้นโยบายที่ชัดเจนถึงการพยายามพัฒนาจังหวัดเพื่อรองรับการเป็นประชาคมอาเซียน โดยเน้นเรื่องการท่องเที่ยวเชิงเกษตร เชิงวัฒนธรรม ริมบรรยากาศแม่น้ำโขง โดยพัฒนาศักยภาพของชุมชนให้มีความพร้อมยกระดับเป็นหมู่บ้านเพื่อการท่องเที่ยว

                         "การพัฒนาสินค้าโอท็อปเพื่อจำหน่ายเป็นของที่ระลึก ของฝาก และพัฒนาแพ็กเกจจิ้ง รูปแบบบรรจุภัณฑ์ต่างๆ ให้ดูสวยงามก็เป็นอีกแนวทางหนึ่งในการส่งเสริมหมู่บ้านเพื่อการท่องเที่ยว ขณะนี้ได้ดำเนินการแล้วทั้งสิ้น 18 หมู่บ้าน โดยใช้แนวทางที่กรมพัฒนาชุมชนกำหนดคือ ส่งเสริมศักยภาพการจัดการการท่องเที่ยว โดยเน้นให้ชาวบ้านจัดการการท่องเที่ยวด้วยตัวเอง" พัฒนาการจังหวัดหนองคายย้ำ

                         สำหรับบ้านหม้อ อ.ศรีเชียงใหม่ นั้น ถือเป็นหมู่บ้านดั้งเดิมริมแม่น้ำโขง มีความสามารถทางด้านการแปรรูปสินค้าทางการเกษตร ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของปลาที่สามารถทำได้หลากหลาย เช่น ปลาส้ม ปลาแจ่ว ปลาร้า แหนมปลา สินค้าหลายตัวทำได้ดีมีคุณภาพ นอกจากนั้นยังมีสินค้าแปรรูปชนิดอื่นๆ เช่น สับปะรด มะเขือเทศ มะม่วง เป็นต้น

                         ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากปลาการันตีด้วยรางวัลโอท็อป 4 ดาว นับเป็นอีกก้าวของชุมชนบ้านหม้อในการพัฒนาด้านอาชีพและรายได้เพื่อยกระดับเป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวเตรียมพร้อมรับมือการเข้าสู่ประชาคมเอาเซียนในอีกปี 2 ปีข้างหน้า สนใจผลิตภัณฑ์ โทร.0-4245-1222

 

 

------------------------

(ทำมาหากิน : แปรรูปปลาสู่ผลิตภัณฑ์ติดดาว สร้างอาชีพ-รายได้ชาวบ้านหม้อ : โดย...สุรัตน์ อัตตะ)