ว่าด้วยประเด็นเซ็นเซอร์ 'ไลน์' | คมชัดลึก

               ประเด็นร้อน(ฉ่า)สะเทือนโลกโซเชียลเน็ตเวิร์กของประเทศไทย ในรอบสัปดาห์ที่ผ่านมา คงไม่มีเรื่องใดแซงหน้าข่าวที่ว่ากองบังคับการปราบปรามการกระทําความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (ปอท.) ออกมาประกาศเตรียมสอดส่องบทสนทนาหรือเนื้อหาต่างๆ ที่มีการแชร์กันผ่านโปรแกรม “ไลน์ (Line)” โดยยกข้ออ้างว่า ต้องการเฝ้าระวังผลกระทบต่อความมั่นคง และกระทบต่อศีลธรรมอันดี มาเป็นเหตุผลสำหรับเดินหน้ามาตรการที่สุ่มเสี่ยงต่อการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล

                ปัจจุบันในประเทศไทย มีผู้ใช้แอพพลิเคชั่นยอดฮิตจากแดนซากุระนี้มากกว่า 15 ล้านคน จากจำนวนผู้ใช้ไลน์ทั่วโลกกว่า 200 ล้านคน และถือเป็นประเทศที่มีผู้ใช้ไลน์มากสุดในภูมิภาคอาเซียน ดังนั้น จึงไม่น่าแปลกใจที่จะเห็นปฏิกิริยาต่อต้านตามมาอย่างรวดเร็ว

                ไม่เว้นแม้กระทั่งเสียงค้านจากเจ้ากระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที) ที่ออกมาแถลงว่า “ไม่เห็นด้วย” พร้อมยืนยันว่าไม่ได้เข้าไปร่วมมือกับ ปอท. เพื่อดำเนินการในเรื่องนี้ แม้ก่อนหน้านี้ กระทรวงไอซีที จะโดนสังคมออนไลน์กระหน่ำกรณีเข้าไปทำความตกลงกับทวิตเตอร์ ให้ทำระบบเซ็นเซอร์ข้อความที่มีการทวีตในไทย

                กลับมาคุยกันต่อเรื่องการเซ็นเซอร์ไลน์ โปรแกรมสนทนาสุดฮิตที่รัฐบาลหลายประเทศหวั่นเกรง(ฮา) โดยเมื่อราวกลางปีนี้ ประเทศจีนก็ประกาศมาตรการนี้ออกมาเช่นกัน โดยพุ่งเป้าไปที่ข้อความสนทนาที่อ่อนไหวทางการเมือง ตามหลังโปรแกรมสนทนาคู่แข่งอย่าง “วีแชท (WeChat)” ที่ตกไปอยู่ในเงื้อมมือการเซ็นเซอร์ไปตั้งแต่ต้นปี

                ทั้งนี้ บริษัทผู้พัฒนาไลน์ จะต้องจัดทำโปรแกรมพิเศษทำหน้าที่ “ตรวจจับ” วลี หรือคำที่รัฐบาลจีนอาจมองว่ามีความอ่อนไหวทางการเมือง (bad words) จากนั้นโปรแกรมจะส่งคำเตือนให้ผู้ใช้แก้ไขคำพูดก่อนส่งออกไปหาเพื่อนๆ ซึ่งคำส่วนใหญ่ ได้แก่ จัตุรัสเทียนอันเหมิน, ข้อความที่พาดพิงถึงอดีตความร่ำรวยของอดีตนายกรัฐมนตรี เหวิน เจียเป่า และภริยา, อาชญากรรมในพรรคคอมมิวนิสต์ เป็นต้น

                ความเคลื่อนไหวต่างๆ ขององค์กรรัฐในความพยายามแทรกแซง และเซ็นเซอร์สิทธิส่วนบุคคลในการติดต่อสื่อสารข้อมูลข่าวสารผ่านเครือข่ายสังคมออนไลน์ ดูเหมือนว่าจะเป็นปรากฏการณ์ร่วม(โดยไม่ได้นัดหมาย)ของรัฐบาลในหลายประเทศทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นโลกเสรี หรือโลกสังคมนิยม ครอบคลุมตั้งแต่ รัสเซีย, ตะวันออกกลาง, ยุโรป, อินเดีย, จีน รวมถึงสหรัฐอเมริกา (ที่วางตำแหน่งเป็นผู้นำโลกเสรีมาโดยตลอด) ซึ่งซุ่มปฏิบัติการในโครงการปริซึ่ม (PRISM) โครงการสอดแนมอินเทอร์เน็ตระดับโลก และลักลอบเก็บข้อมูลอย่างลับๆ ผ่านยักษ์ใหญ่ไอที ซึ่งตามข่าวลือก็รวมถึง ไมโครซอฟท์ แอปเปิ้ล กูเกิล ยูทูบ และเฟซบุ๊ก (แม้บางรายจะออกมาปฏิเสธความเกี่ยวข้อง)

                แนวโน้มข้างต้น แฝงนัยของความพยายามควบคุมสิทธิเสรีภาพในการเข้าถึงข้อมูลสื่อสารนั่นเอง เนื่องจากมีบทพิสูจน์มาแล้วจากการเคลื่อนไหวทางการเมืองในหลายมุมโลก ถึงพลังมวลชนคนออนไลน์

.............................

(ว่าด้วยประเด็นเซ็นเซอร์ 'ไลน์' : คอลัมน์อินโนเทค : โดย...คนชอบเล่า)