เครื่องหลวมแรงตก (3) | คมชัดลึก

                ผมเขียนถึงแรง (กำลัง) เครื่องยนต์ตกที่ยังไม่เกี่ยวข้องกับ เครื่องหลวม ไปสองตอนแล้วที่พูดถึงแค่ เรื่องวาล์วยัน ซึ่งเป็นอาการหนึ่งของกำลังอัดรั่ว (ขึ้นบน) เรื่องของวาล์วที่ทำให้แรงตกก็มีอยู่อีกเรื่อง คือ วาล์วห่าง (วาล์วดัง) ช่างยุคใหม่กับเครื่องยนต์รุ่นใหม่ๆ มักจะงงงวยกับอาการวาล์วดังโดยเฉพาะกับรถที่ใช้ ไฮดรอลิกวาล์ว ไม่รู้จะหาทางแก้ไขอย่างไร เพราะเสียงวาล์วดังไม่ได้ดังทุกตัว (ไฮดรอลิกวาล์วไม่ได้เสียพร้อมกันทั้ง 16 ตัว) ส่วนจะค้นหาว่าตัวไหนดังก็ไม่มีประสบการณ์ ก็จะว่าให้ฟังว่าช่างรุ่นเก่าๆ เขาทำกันอย่างไร

               ก่อนอื่นก็ต้องเข้าใจกันก่อนว่าวาล์วดังนั้นเกิดจากอะไร กำปั้นทุบดินตอบเปรี้ยงไปได้เลยว่าเพราะ วาล์วห่าง ถ้าถามต่อว่าตรงไหนของวาล์วบ้างล่ะที่ห่างและทำไมถึงห่างก็ตอบได้ไม่ยากว่า (ในรุ่นที่ใช้กลไกปรับตั้ง) เพราะก้านวาล์วสึกกระเดื่องวาล์วสึก คงไม่ถามต่อนะว่าทำไมถึงสึกแต่ก็จะบอกให้ได้ว่าเพราะก้านวาล์วและกระเดื่องกดวาล์วเป็นเหล็กแท้ๆ กระแทกกระทั้นกันตลอดเวลาเหล็กก็ต้องสึก อาจจะสึกที่ก้านวาล์วก่อน หรือพร้อมๆ กับตัวกระเดื่องกดวาล์ว เมื่อเหล็กสึกช่องห่างระหว่างก้านวาล์วกับตัวกดวาล์วที่เว้นระยะเอาไว้จำนวนหนึ่ง เช่น 0.025มิลลิเมตร ก็ถ่างกว้างเป็น 0.35 มม. หรือมากกว่า

               ช่องห่างที่กำหนดไว้ที่ 0.25 มม. เป็นช่องห่างที่ก้านวาล์วกับตัวกดวาล์วจะไม่กระทบกันเมื่อวาล์ว (หรือลิ้นไอดีไอเสียปิดสนิท) แต่เมื่อช่องห่างของวาล์วมีมากเพราะการสึกหรอหรือปรับตั้งผิดพลาด ตัวกดวาล์วแทนที่จะกดแนบสนิทกับก้านวาล์วเมื่อต้องการให้วาล์วเปิดไม่ว่าในจังหวะดูด หรือจังหวะคลายตัวกดวาล์วทำได้เพียงสัมผัสเบาๆ (เหมือนเอาเหล็กเคาะเหล็ก)กับก้านวาล์วจึงเกิดเสียงดัง (เหล็กเคาะเหล็ก)

                ผลที่เกิดจากการสัมผัสแผ่วๆ นี้ทำให้ระยะเปิดวาล์วที่ควรเปิดจนสุดก็เปิดได้ไม่สุด จึงเหลือ ช่องห่าง ระหว่างหน้าวาล์วกับบ่าวาล์ว เมื่อสเปกต้องการให้วาล์วเปิดสุดเพื่อให้ลูกสูบ ดูดอากาศ เข้าห้องเผาไหม้ผ่านวาล์วติ๊ต่างว่า 1,000 ซีซี แต่เมื่อวาล์วเปิดไม่สุด (กว้างไม่พออากาศจะเข้าเพียง 800 ซีซี (เป็นตัวเลขติ๊ต่างที่ทำให้เห็นภาพ) เมื่ออากาศเข้าน้อยก็ถูกอัดได้น้อย (สมมุติว่าจาก 10:1) ก็จะเหลือเพียง 8:1 อัตราส่วนผสมของน้ำมันกับอากาศจาก 14:1 ก็จะเหลือเพียง 12:1 เมื่ออัตราส่วนกำลังอัดและอัตราส่วนผสม (น้ำมันกับอากาศ) เพี้ยนไป การเผาไหม้ก็ไม่สมบูรณ์ (อากาศน้อยน้ำมันมาก) กำลังงานที่ได้ก็น้อยลงไป น้ำมันเชื้อเพลิงก็ใช้มากขึ้น นั่นจึงเรียกว่าแรงตกเพราะ วาล์วห่าง

               นี่พูดกันเรื่องของระบบกลไก ตานี้มาพูดถึงเรื่อง ระบบไฮดรอลิก หรือวาล์วไฮดรอลิก ที่ใช้แรงดันน้ำมันเป็นตัวกำหนดความห่างของก้านวาล์วกับตัวกดวาล์ว ชิ้นส่วนภายในไม่กล่าวซ้ำละ ย้อนกลับไปอ่านสัปดาห์ที่แล้วได้ครับ

                ในชุดวาล์วไฮดรอลิกมี วาล์วตัวกระจิดริด อยู่หนึ่งตัวมีหน้าที่กักน้ำมันให้เต็มไว้ในตัวไฮดรอลิกวาล์วอยู่ตลอดเวลารอบการทำงาน    ไฮดรอลิกวาล์วตัวนี้ (หรือชุดนี้) จะครอบอยู่ที่ก้านวาล์วจะเรียกว่าเป็นกันชนระหว่างตัวก้านวาล์วกับตัวกดวาล์วก็ไม่น่าจะผิด ตัวกดวาล์วกับกันชนที่ (ภายนอก) เป็นเหล็กล้วนๆ กระทบกันตลอดเวลาแต่ไม่มีเสียงดังเพราะได้แรงดันน้ำมันเครื่องคอยดันไฮดรอลิกวาล์วเอาไว้ บางรุ่นหรือหลายๆ รุ่น หลายๆ ยี่ห้อระหว่างชุดไฮดรอลิกวาล์วกับตัวกดวาล์วจะมีแผ่นชิม (เหล็ก) บางๆ ซ้อนไว้อีกครั้งป้องกันไฮดรอลิกวาล์วสึกหรอ

               เมื่อก้านวาล์วสึกหรอหรือแผ่นชิมสึกหรอแทนตัวกดวาล์วระยะห่างมากขึ้นเสียงก็จะดังเหล็กเคาะเหล็ก (ย้อนกลับอ่านข้างบนเรื่องวาล์วกลไก) เมื่อวาล์ว (แม้จะเป็นไฮดรอลิกส่งเสียงดัง) ก็จะเปลี่ยนแผ่นชิมนั้นให้หนาขึ้นหรือบางลง (ส่วนมากจะเริ่มมีค่าความหนาบางที่ 0.005มิลลิเมตร) การเปลี่ยนชิมวาล์วต้องใช้ความละเอียดรอบคอบและแม่นยำพอสมควร เครื่องมือที่ใช้ต้องใช้ไมโครมิเตอร์ที่มีความละเอียดสูง หน้ากระดาษหมดอีกแล้วเพราะเปลี่ยนชิมก็แล้ววาล์วยังดังอยู่หรือเครื่องยังเดินสั่นอยู่อีกจะทำไงดี ก็ต้องอดทนรอกันอีกเจ็ดวันละครับ

.........................................

(เครื่องหลวมแรงตก (3) : คอลัมน์มอเตอร์เวิลด์)