ร้านหนังสือสุนทรภู่
หนังสือที่เธอถือมา : ร้านหนังสือสุนทรภู่ : โดย...ไพวรินทร์ ขาวงาม
๑.
ที่ระยอง-เคยได้ยินว่ามีร้านชื่อ ‘สุนทรภู่ปะยาง’ ทีแรกนึกว่าแค่เรื่องตลก ถามแล้วมีผู้บอกว่าเรื่องจริง
ระยองยังมี ‘ถนนสุนทรภู่’ ‘โรงพยาบาลสุนทรภู่’ ล่าสุดก็มี ‘ร้านหนังสือสุนทรภู่’ ที่เมืองแกลง ผมมีโอกาสได้ไปร่วมงานวันเปิดร้านเมื่อวันที่ ๒๖ มิถุนายน ๒๕๕๖ ซึ่งตรงกับวันสุนทรภู่
ผมไม่รู้จักเจ้าของร้านมาก่อน รับปากจะไปเมืองแกลงก็เพราะ คุณเรืองเดช จันทรคีรี คุณเรืองเดชเองก็บอกว่าไม่รู้จักเจ้าของร้านเป็นการส่วนตัว แต่รู้จักผ่านเฟซบุ๊ค เพราะเป็นเครือข่ายร้านหนังสืออิสระ
แม้มิได้รู้จักเครือข่ายใยโยงอะไรนั้นมากนัก พอคุณเรืองเดชชวน เพราะเห็นว่าผมมีธุระเข้ากรุงเทพฯ ในก่อนวันสุนทรภู่อยู่แล้ว ผมก็ขอเวลาทางบ้านสำหรับการเดินทางต่อไปเมืองแกลง จะเรียกว่าไปแบบการกุศลการหนังสือการศึกษาก็ได้ ไม่รู้ว่าจะต้องไปทำอะไรบ้าง แค่เตรียมบทกวีและข้อมูลความรู้เรื่องสุนทรภู่ไว้ เขาจะให้ทำอะไรก็ยินดีทำเท่าที่พอจะทำได้
นัดเดินทางโดยรถตู้พร้อมกับ คุณจรัญ หอมเทียนทอง (นายกสมาคมผู้จัดพิมพ์และจำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย คนล่าสุด), คุณชมัยภร แสงกระจ่าง, คุณเรืองเดช จันทรคีรี, คุณชุลีพร สุทธิวงศ์, คุณศักดิ์สิริ มีสมสืบ, คุณขจรฤทธิ์ รักษา ส่วน คุณเรวัตร์ พันธุ์พิพัฒน์ และ คุณอรองค์ ชาคร ตามไปสมทบด้วยรถอีกคัน (การเดินทางครั้งนี้กับคณะ ทำให้ได้พูดคุยกันอย่างสนุกสนานในทุกเรื่อง ไม่เว้นแม้เรื่องการเมืองที่กำลังเต็มไปด้วยขั้วปมร้อนแรง ผมไม่ได้เจอคุณเรืองเดชมานานแล้ว ยิ่งมีเรื่องชวนคุยกันมากมาย ที่สำคัญผมกับคุณจรัญน่าจะเพิ่งได้พบและรู้จักกันเป็นการส่วนตัวครั้งแรก เจอปุ๊บเขาทักทันทีเลยว่าจำชื่อผมได้ ตอนเขาทำสำนักพิมพ์พีพีเพรส พิมพ์ผลงานวรรณกรรม และออกจุลสารแจกผู้อ่านเมื่อ ๓๐ กว่าปีก่อน ผมเคยเขียนจดหมายไปคุยกับกองบรรณาธิการ และคุณจรัญเป็นคนตอบจดหมาย นึกไม่ถึงว่าจะได้พบกับคนทำหนังสือที่เคยเป็นแรงบันดาลใจในการอ่านสำหรับผม เรื่องนี้จะได้ขยายความในภายหลัง เพราะคุณจรัญบอกว่าจะไปค้นหาหนังสือเล่มนั้น ถ้าเจอจะส่งมาให้ผมด้วย)
กลับมาที่เรื่อง ‘ร้านหนังสือสุนทรภู่’ เมื่อไปถึงเมืองแกลงแล้วนั่นแหละ ผมถึงเริ่มจับต้นชนปลายถูก ว่ารายการนี้เป็นหนึ่งในงานสัปดาห์ร้านหนังสืออิสระแห่งชาติ ครั้งที่ ๑ ซึ่งเขาจัดขึ้นระหว่างวันที่ ๒๒-๒๙ มิถุนายน ๒๕๕๖ มีกิจกรรมตามร้านหนังสือทั่วไปร่วม ๑๕ แห่ง ทั้งในกรุงเทพฯ ภาคอีสาน ภาคเหนือ ภาคใต้ นักเขียนคนไหนใกล้ที่ไหนก็ได้รับเชิญไปร่วมรายการที่นั่น
ผมเองออกจากวงการไปอยู่เอกเทศในต่างจังหวัดเสียนาน แม้จะใช้เฟซบุ๊ค แต่ก็ไม่ได้ติดตามกลุ่มเครือข่ายร้านหนังสืออิสระที่ว่านี้ เพราะคุณเรืองเดชนี้แน่แท้เทียวที่ทำให้หูตาผมได้ยินยลเรื่องราวเหล่านี้
๒.
ที่ ‘ร้านหนังสือสุนทรภู่’ ผมกับคณะได้ร่วมพิธีเปิดร้าน กินดื่ม เสวนา อ่านบทกวี ด้วยบรรยากาศของคนรักหนังสือมากหน้าหลายตา หลายต่อหลายคนมารวมตัวกันเพราะรู้จักกันผ่านพื้นที่เฟซบุ๊ค
ผมได้รู้จักเจ้าของร้านคือ ครูฐอน-รัสรินทร์ กิจชัยสวัสดิ์ ยิ่งกว่านั้นยังพบกลุ่มเพื่อนๆ ของเจ้าของร้าน เช่น คุณปราย พันแสง, คุณองอาจ สุวรรณโชติ, คุณดุษฎีพันธุ์ พจี ซึ่งเรารู้จักมักคุ้นกันมานานแล้ว การเดินทางไกลไปร่วมกิจกรรมกับร้านหนังสือเล็กๆ ที่เมืองแกลงครั้งนี้ ทำให้ได้พบและเข้าใจความหมายของเครือข่ายร้านหนังสืออิสระ และแรงบันดาลใจในทางหนังสือ มากกว่าที่ผมคาดคิดไว้ในใจ
ผมนึกว่าแค่ไปเที่ยวและอ่านบทกวีช่วยเขาสักบทสองบทในร้านหนังสือที่ไหนสักแห่ง แต่ภาพที่พวกเขาทำกันอยู่เป็นเครือข่ายระดับชาติ ที่จะมีโครงการต่อเนื่องในช่วงปลายเดือนมิถุนายนของทุกปี (คุณเรืองเดชบอกว่า เพราะช่วงนี้มีวันสำคัญของชาติ ๒ วันคือ ๒๔ มิถุนายน และ ๒๖ มิถุนายน)
ร้านหนังสือเล็กๆ จำหน่ายหนังสือที่คัดเลือกแล้ว หนังสือผมและหลายคนที่หาจากร้านใหญ่ๆ ไม่ได้แล้วก็มีวางจำหน่ายในร้านนี้ กิจกรรมเล็กๆ ครั้งนี้ ทำให้เห็นภาพของร้านหนังสืออิสระปรากฏอยู่ตามจุดต่างๆ เดินทางผ่านไปท้องถิ่นใด ก็จะได้รับรู้ตรงนั้นตรงนี้มีร้านหนังสือเล็กๆ ประจำเมือง
ผมชอบเมืองที่มีร้านหนังสือ...ยังคงมีเรื่องจะเล่าต่อครับ...
-----------------------
(หนังสือที่เธอถือมา : ร้านหนังสือสุนทรภู่ : โดย...ไพวรินทร์ ขาวงาม)