'ศรีศักดิ์'แนะสร้างวัฒนธรรมไทใหญ่ให้เข้มแข็ง | คมชัดลึก

             29มิ.ย.2556 ศูนย์ไทใหญ่ศึกษาวิทยาลัยชุมชนแม่ฮ่องสอน และศูนย์ศึกษาชาติพันธุ์และการพัฒนา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดการประชุมนานาชาติ ครั้งที่ 1 เรื่อง "ไทใหญ่ศึกษา" ระหว่างวันเสาร์ ที่ 29 – วันอาทิตย์ ที่ 30 มิถุนายน ที่ศูนย์ไทใหญ่ศึกษาวิทยาลัยชุมชนแม่ฮ่องสอน ได้มีชาวไทยใหญ่ทั้งในประเทศไทย พม่า จีน อินเดีย เข้าร่วมเป็นจำนวนมาก

             ทั้งนี้ปัจจุบันประชากรไทใหญ่ได้อาศัยอยู่ในพื้นที่ของประเทศต่างๆ ได้แก่ ประเทศจีน รัฐฉานของประเทศพม่า โดยในประเทศพม่าแถบรัฐฉานมีชุมชนไทใหญ่ประมาณ 3 หรือ 4 ล้านคน ตามเมืองต่างๆ เช่น เมืองนาย,เมืองแสนหวี, เมืองตองยี และเมืองสีป้อ ฯลฯ ชุมชนไทใหญ่มีอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมประเพณีที่ดีงามของตนเอง เช่นเดียวกับพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอนซึ่งมีไทใหญ่อาศัยอยู่เป็นจำนวนมากประมาณร้อยละ 70 ของประชากรทั้งจังหวัด และร้อยละ 80 ของประชากรในเขตเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน จึงทำให้เมืองแม่ฮ่องสอนเป็นแหล่งของไทใหญ่ที่ยังมีความยึดมั่นเกี่ยวกับวัฒนธรรมประเพณีของไทใหญ่อย่างต่อเนื่อง จนทำให้จังหวัดแม่ฮ่องสอนเป็นจังหวัดมีความโดดเด่นทางด้านวัฒนธรรม ประเพณีและภูมิปัญญาของไทใหญ่

             วิทยาลัยชุมชนแม่ฮ่องสอนได้เห็นความสำคัญของวัฒนธรรมประเพณีที่ดีงามของไทใหญ่จึงได้ดำเนินโครงการวิจัยนำร่องพัฒนาระบบฐานข้อมูลแม่ฮ่องสอนเมืองมรดกทางวัฒนธรรมขึ้นในปีงบประมาณ 2551 ผลการวิจัยพบว่าชุมชนไทใหญ่ที่ตั้งอยู่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอนมีสิ่งที่ทรงคุณค่าดีงามหลายด้านเช่นประเพณีวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ชุมชน หัตถกรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ดนตรี การละเล่น วิถีชีวิต การทำมาหากิน และอื่น ๆ จากผลการวิจัยก็ได้มีการจัดตั้งศูนย์ไทใหญ่ศึกษาขึ้น เพื่อทำหน้าที่ให้เป็นศูนย์ที่มีความเชี่ยวชาญด้านองค์ความรู้ไทใหญ่ พร้อมพัฒนาไปสู่การเป็นศูนย์การเรียนรู้ไทใหญ่ศึกษาของประเทศไทย

             การดำเนินการของศูนย์ที่ผ่านมาเป็นกิจกรรมเกี่ยวกับการประชุมทางวิชาการด้านไทใหญ่ศึกษาแก่ผู้สนใจ ร่วมกับนักวิชาการและปราชญ์ท้องถิ่นในรูปแบบต่างๆ เพื่อจัดการองค์ความรู้เกี่ยวกับไทใหญ่ และนำไปประยุกต์ใช้องค์ความรู้ให้เกิดประโยชน์แก่ชุมชนอย่างกว้างขวาง รวมถึงการให้บริการข้อมูลเพื่อการสืบค้นแก่นักท่องเที่ยว นักเรียนนักศึกษา และผู้สนใจ สร้างกลไกการมีส่วนร่วมของชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ส่วนราชการ ภาคธุรกิจและองค์กรเอกชน ในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทใหญ่และร่วมพัฒนาเมืองแม่ฮ่องสอนให้เป็นเมืองพิพิธภัณฑ์มีชีวิตผ่านกระบวนการเรียนรู้และผนึกกำลังผ่านการสร้างความเข้มแข็งทางด้านวัฒนธรรม องค์ความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น

             ปัจจุบันองค์ความรู้เกี่ยวไทใหญ่ทั้งภาษาและวัฒนธรรมไทใหญ่ เริ่มมีการสูญสลายในลักษณะของการถูกทำลายด้วยความไม่รู้ การขาดความตระหนัก ของประชาชน นอกจากนั้นปราชญ์ภูมิปัญญาที่สูงอายุก็เริ่มเสียชีวิตไปตามกาลเวลาและสังขารโดยที่ยังไม่มีการถ่ายทอดความรู้ที่ซ่อนเร้น (Tacit Knowledge) ที่เก็บสะสมไว้ทั้งชีวิตออกมาในรูปต่าง ๆ ดังนั้น วิทยาลัยชุมชนแม่ฮ่องสอน

             จึงได้ดำเนินโครงการประชุมนานาชาติ ครั้งที่ 1 เรื่อง “ไทใหญ่ศึกษา” เพื่อสร้างเครือข่ายความร่วมมือ และแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านวัฒนธรรม เศรษฐกิจ สังคม การเมืองการปกครอง ที่เกี่ยวข้องกับชาติพันธุ์ไทใหญ่ร่วมกับนักวิชาการ นักเรียน นักศึกษา ผู้นำชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ส่วนราชการ ประชาชน และผู้สนใจ ตลอดจนเพื่อสร้างเครือข่ายความร่วมมือในการขับเคลื่อนภาษาและวัฒนธรรมไทใหญ่ร่วมกันอย่างกว้างขวางต่อไป            

            ภายในงานมีการนำเสนอทางวิชาการ นิทรรศการและสาธิตวิถีชีวิตไทใหญ่ ความเชื่อมโยงเครือข่ายไทใหญ่ในพม่า ประกวดภาษาและวัฒนธรรมไทใหญ่ และจัดแสดงทางวัฒนธรรมประเพณีไทใหญ่

             อาจารย์ศรีศักดิ์ วัลลิโภดม นักวิชาการอาวุโส ได้บรรยายพิเศษเรื่อง "สำนึกชาติพันธุ์ รัฐชาติ และโลกาภิวัตน์" ความว่า  ไทใหญ่หรือคนไตนั้นไม่ใช่เป็นชนเผ่าแต่เป็นชนชาติเพราะมีวัฒนธรรมที่เข้มแข็งมาเป็นเวลานานและกระจายไปอยู่ในหลายประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศไทยนั้นมีอยู่มากที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน ดังนั้นชนไทใหญ่ควรที่จะรักษาวัฒนธรรมที่ดีงามเอาไว้ให้เข้มแข็ง เพื่อจะได้มีพลังในการต่อรองรัฐหรือโลกาภิวัฒน์ที่ไหลบ่าเข้ามาโดยมุ่งแต่ผลประโยชน์เป็นสำคัญ