นกโป่งวิด | คมชัดลึก

               ฤดูกาลอพยพแทบจะเรียกได้ว่าสิ้นสุดลงแล้ว ผนวกกับฝนที่ตกหนักทั่วประเทศในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา นอกจากสภาพอากาศจะไม่เอื้ออำนวยแล้ว ความหลากหลายของชนิดนกในช่วงนี้ของปีก็นับว่าน้อยกว่าช่วงฤดูหนาวและฤดูร้อนมาก นกส่วนใหญ่กำลังขะมักเขม้นในการสร้างรังและเลี้ยงลูก แต่บางส่วนก็กำลังหาคู่ ใครอยู่ในละแวก กทม.ขอเชิญชวนมาชมสารคดีชุด The Life of Birds ของ BBC ที่สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย (BCST) ในวันพุธที่ 19 มิถุนายนนี้ เวลา 1 ทุ่มตรง ตอนที่ถูกเลือกมาฉายคือ “Finding partners” ซึ่งเกี่ยวกับการจับคู่เพื่อผสมพันธุ์ของนกชนิดต่างๆ จากทั่วโลก งานนี้ไม่ควรพลาดด้วยประการทั้งปวงครับ

               การเกี้ยวพาราสีเพื่อจับคู่ในสัตว์ส่วนใหญ่นั้น เป็น female choice หรือพูดง่ายๆ ว่าเพศเมียเป็นฝ่ายเลือก ด้วยเหตุนี้เพศผู้ต้องเป็นฝ่ายดึงดูดความสนใจจากเพศเมีย สัตว์เพศผู้จึงมักมีลักษณะภายนอกโดดเด่นกว่า สีสันสวยงามกว่า มีเพียงส่วนน้อยที่เพศผู้เป็นฝ่ายเลือก ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดคือ นกใน อันดับนกชายเลน (Charadriiformes) โดยเฉพาะชนิดที่เพศเมียมีสีสันสวยงามกว่า เช่น นกลอยทะเล (Phalaropes) นกคุ่มอืด (Buttonquails) ซึ่งเพศเมียหนึ่งตัวจะจับคู่ผสมพันธุ์กับเพศผู้หลายตัว (เรียกว่า polyandry) และวางไข่หลายครั้งในฤดูกาล หน้าที่กกไข่และเลี้ยงลูกเป็นของเพศผู้ทั้งหมด สัปดาห์นี้ขอแนะนำให้รู้จักกับ นกโป่งวิด (Greater Painted-snipe) นกชื่อประหลาดหน้าตาคล้าย นกปากซ่อม (Snipes) ที่มีลวดลายแปลกตากว่า

               จริงๆ แล้วยังมี “นกชายเลน” อีกหลายชนิดที่เป็น polyandrous เช่น นกอีแจวและนกพริก (Jacanas) ญาติสนิทที่สุดของนกโป่งวิด พฤติกรรมการจับคู่ของนกอีแจวนั้นเป็นที่โจษจันถึงขนาดถูกนำมาตั้งชื่อไทย แต่เพศผู้และเมียมีสีสันไม่ต่างกัน ไม่เหมือนนกโป่งวิดซึ่งเพศเมียมีหัวสีน้ำตาลแดงอมม่วง โดดเด่นกว่าเพศผู้ซึ่งมีหัวสีน้ำตาลลายๆ ลักษณะเด่นของนกโป่งวิดคือวงรอบตาสีขาว ขณะเกี้ยวพาราสีจะกางปีกโชว์ลวดลายพิศดารและแต้มสีน้ำตาลที่กระจายทั่วปีก และเพศผู้มีลวดลายบนขนคลุมปีกกลมกลืนกับสภาพแวดล้อมตามท้องทุ่งแฉะๆ มากกว่า

               ตามปกติเรามักพบนกโป่งวิดหากินโดดเดี่ยว หรือตัวผู้พาลูกนกออกมาเดินหากิน แต่บางครั้งก็พบอยู่รวมกันเป็นฝูง มีสถานภาพเป็นนกทั้งนกประจำถิ่นและนกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์ กระจายอยู่ตามทุ่งนาทั่วประเทศ แต่ด้วยอุปนิสัยขี้อาย ชอบยืนหรือนั่งหมอบอยู่นิ่งๆ กลมกลืนกับพื้นดิน จึงไม่ค่อยได้มีโอกาสเห็นตัวกันบ่อยนัก

 ................................................

(นกโป่งวิด : คอลัมน์นกป่าสัปดาห์ละตัว )