นกเขาลายเล็ก | คมชัดลึก

               วันอาทิตย์นี้ตรงกับวันเปิดการแข่งขันดูนกบอร์เนียว (Borneo Bird Race) ที่จัดขึ้นเป็นปีแรก นักดูนกที่มีชั่วโมงบินนานเกินสิบปีคงจะจำได้ว่า เมืองไทยก็เคยมีการแข่งขันดูนกเช่นกัน เป็นการแข่งขันแบบทีม ทีมละสามคน ทีมที่พบนกและจำแนกชนิดได้มากที่สุดในเวลา 24 ชั่วโมง จะเป็นผู้ชนะ แต่การแข่งขันดูนกบอร์เนียวนี้แบ่งออกเป็นสองภาค ได้แก่ บรูไน และรัฐซาบาห์ของมาเลเซีย รวมเวลาแข่งทั้งหมดสามวันครึ่ง!

                ผู้เขียนเป็นหนึ่งในตัวแทนจากสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย (BCST) ไปจัดนิทรรศการในเทศกาลดูนกบอร์เนียว (Borneo Bird Festival) ซึ่งจะจัดขึ้นหลังการแข่งขันดูนกสิ้นสุดลง จึงเป็นสมาชิกทีมที่เข้าแข่งขันด้วย นกส่วนใหญ่บนเกาะบอร์เนียวสามารถพบได้ในประเทศไทย สัปดาห์นี้ขอแนะนำให้รู้จัก นกเขาลายเล็ก (Little Cuckoo Dove) นกไทยที่เจอไม่บ่อย แต่พบง่ายมากๆ ทั่วทั้งเกาะบอร์เนียว

                นกเขาลายเล็กในประเทศไทยนั้น พบตามป่าดิบเขาระดับต่ำ หางที่ยาวและลวดลายตามตัวที่ทำให้นึกถึงนกคัคคู (Cuckoos) เป็นที่มาของชื่อ Cuckoo Doves ซึ่งหมายถึงนกเขาที่คล้ายนกคัคคู อุปนิสัยของนกเขาลายนั้นก็จัดว่าขี้อายมากๆ ต่างจากนกเขาทั่วไปที่เราคุ้นเคย ตามปกติจะพบจิกกินลูกไม้ขนาดเล็กบนต้นไม้ ไม่ค่อยลงพื้นนอกจากจะกินน้ำหรือดินโป่ง ส่วนใหญ่ได้ยินเสียงร้องและพบขณะบินบ่อยกว่าตอนเกาะกิ่งไม้มาก ที่บอร์เนียวสามารถพบได้ในแทบทุกถิ่นอาศัย มีพฤติกรรมอพยพตามแหล่งอาหาร (nomadic) โดยเฉพาะช่วงนอกฤดูผสมพันธุ์ อย่างไรก็ตาม ส่วนใหญ่มันก็อาศัยอยู่ตามป่าดิบเขาเช่นกัน

                นกเขาลายเล็กมีลำตัวสีส้มอมน้ำตาล อกสีขาว ปีกและหางสีน้ำตาลเข้ม ที่ขอบขนปีกมีลายสีน้ำตาลแดง ม่านตาและหนังเปลือยรอบตาสีฟ้า เพศเมียมีลายแต้มสีดำที่อกเยอะกว่าเพศผู้ และมีแก้มสีน้ำตาลเข้มตัดกับกระหม่อมสีส้ม นกที่พบทางภาคตะวันตก ภาคเหนือ และอีสานเหนือ นกที่พบทางภาคใต้ตอนล่างมีลำตัวสีเข้มกว่าอย่างเห็นได้ชัด ส่วนชนิดย่อยที่พบบนเกาะบอร์เนียวมีลำตัวสีส้มคล้ายชนิดที่พบทางตอนเหนือของประเทศไทย

                บางครั้งอาจพบนกเขาลายเล็กอาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูงเพื่อลงกินโป่งหรือเกาะคอนนอน แต่จำนวนตัวในฝูงจะไม่มากเท่านกเขาลายใหญ่ (Barred Cuckoo Dove) มีรายงานว่า นกเขาลายสองชนิดใช้จุดเกาะนอน (roosting sites) ร่วมกันด้วย

.....................................................

(นกเขาลายเล็ก : คอลัมน์นกป่าสัปดาห์ละตัว)