คุณตา ป.4 นักแกะสลักเงินแสน | คมชัดลึก

 

                         วิถีชีวิตของ "ตาหนูมอญ ประทุมวัน" ที่คลุกคลีกับงาน "แกะสลัก" ตั้งแต่วัยเด็กบ่มเพาะประสบการณ์งานฝีมือนี้จากรุ่นพ่อ และยึดทำเป็นอาชีพ ทั้งแกะสลักบานประตู หน้าต่าง งานจักสานต่างๆ ซึ่งทุกชิ้นงานสวยงาม ประณีต มีคุณค่า กระทั่ง ได้รับการเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินมรดกอีสาน สาขาทัศนศิลป์ (หัตถกรรม) ประจำปี 2548 จาก ม.ขอนแก่น

                         "ตาหนูมอญ" ย้อนอดีตให้ฟังว่า เกิดที่บ้านสะไมย์ ต.นาสะไมย์ อ.เมือง จ.ยโสธร ปัจจุบันอายุ 84 ปี จบชั้นประถม 4 พ่อหัวหน้าครอบครัวมีอาชีพเป็นนายช่างแกะสลักที่มีชื่อของจังหวัด ซึ่งตนเองได้ซึมซับศาสตร์แขนงนี้จากพ่อ เมื่ออายุ 14 ปี และบ่มเพาะประสบการณ์จนชำนาญ  

                         "ช่วงแรกไม่ได้ทำงานด้านนี้ อายุ 18 ปี ได้ผันตัวเองเรียนตัดเย็บเสื้อผ้ากับน้าในตัวเมือง และยึดทำเป็นอาชีพ ออกเดินทางไปรับตัดเย็บเสื้อผ้ายังที่ต่างๆ ทั้งในพื้นที่ และต่างจังหวัดอยู่หลายปี" ตาหนูมอญ เล่า

                         จนเมื่ออายุ 50 ปี จึงย้ายมาตั้งรกรากที่ขอนแก่น และหันรับงานแกะสลักต่างๆ ทั้งแกะสลักไม้ แกะสลักประตูโบสถ์ แกะสลักหน้าต่าง แกะสลักเกวียนจำลอง ทำประตูปราสาทผึ้ง ตัดกระดาษประกอบขบวนแห่ต่างๆ เขียนผ้าผะเวส ด้วยทุกชิ้นงานงดงาม ประณีต ส่งให้ชื่อของตาได้รับการกล่าวถึงอย่างกว้างขวาง

                         อีกทั้ง ผลงานก็ทำรายได้ต่อเนื่อง อาทิ แกะสลักประตู หรือหน้าต่างวัด บานละ 1.5 หมื่นบาท, หัวนาค 1 หมื่นบาท, เกวียนจำลอง 1 หมื่นบาท, แกะกะลามะพร้าวทำเป็นเครื่องรางนำโชค ตั้งแต่ 200-1,200 บาท ส่วนเวลารังสรรค์ผลงานขึ้นอยู่กับชิ้นงาน หากเป็นชิ้นใหญ่ เช่น ประตูโบสถ์ ต้องใช้เวลานานนับเดือน ลายที่แกะส่วนมาก คือลายกนกใบเทศ เทพพนม พร้อมกันนี้ตายังรับงานจักสานทั่วไปด้วย

                         จากประสบการณ์ ผลงานอันมากมาย ตาหนูมอญจึงได้รับเชิญไปเป็นวิทยากรให้แก่นักเรียน นักศึกษา คณาจารย์ในสถานศึกษาต่างๆ อาทิ มหาวิทยาลัยขอนแก่น โรงเรียนบ้านศิลา โรงเรียนบ้านดอนยาง โรงเรียนบ้านโกทา โรงเรียนบ้านโนนชัย ด้วยมุ่งอยากให้เยาวชนสืบสานศาสตร์แขนงนี้ต่อ 

                         ด้วยมุ่งมานะพยายามถ่ายทอดศาสตร์แขนงนี้ ทำให้ตาหนูมอญได้รับการเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินมรดกอีสาน สาขาทัศนศิลป์ (หัตถกรรม) ประจำปี 2548 จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น อีกทั้ง ผลพวงนั้นทำให้ส่งเสียลูกทั้ง 6 คนมีอาชีพได้อย่างมั่นคง โดยรับราชการ 3 คน อีก 3 คนทำงานอิสระ

                         วันนี้ด้วยวัย 84 ปี ทำให้ตาหนูมอญรับงานน้อยลง ขณะที่งานชิ้นใหญ่ก็เลิกรับทำ แต่ด้วยใจรักในศาสตร์แขนงนี้ ก็จะปั่นจักรยานคู่กายไปสอนเด็กๆ ในโรงเรียนที่กล่าวข้างต้น และจะขลุกอยู่กับงานศิลปะลายไทยเมื่อมีเวลาว่าง อีกทั้งช่วยเหลือซ่อมแซมโบสถ์ตามโอกาส

                         นับเป็นตัวอย่างที่ดี มีคุณค่าแก่คนรุ่นหลัง ที่จะช่วยสืบสานความรู้วัฒนธรรมมรดกอีสานให้สืบทอดต่อไป

 

 

--------------------

(หนักเอาเบาสู้ : 'หนูมอญ ประทุมวัน' คุณตา ป.4 นักแกะสลักเงินแสน : โดย...วศิณัฏฐ์ เครื่องฉาย)