หนังสือที่เธอถือมา : คาราโอเกะ
หนังสือที่เธอถือมา : คาราโอเกะ : โดย...ไพวรินทร์ ขาวงาม
๑.
บางทีเพลงที่ควรชื่นใจไพเราะ ก็อาจไม่ไพเราะชื่นใจ กลายเป็นเครื่องอึดอัดขัดข้องหมองใจขึ้นมาก็ได้ เพลงเดียวกัน ในพื้นที่ เวลา และบุคคลที่ต่างกัน ให้อารมณ์ที่ยากจะบรรยาย...
หลายปีแล้ว ที่ ‘คาราโอเกะ’ เข้ามายึดพื้นที่ในบ้านเรา ดีๆ ชั่วๆ ก็เคยติดกระแสไปกับเขาแหละครับ มีนัดกินข้าวกินปลา เพื่อนก็มักเลือกร้านที่มีห้องร้องเพลงเฉพาะ หรือที่มีไมโครโฟนเวียนตามโต๊ะ
หลายคนชอบมาก เรียกว่าติดคาราโอเกะเลยก็ได้ เพราะเขาชอบร้องเพลง ร้องเพลงดี ร้องเพลงเป็น ไอ้ผมนั้นร้องเพลงไม่ดี ร้องเพลงไม่เป็น แค่พอร้องเพลงได้ พออาศัยโหนเสียงไปกับเขาบ้าง สิ่งที่ชอบเวลาอยู่กับเพื่อนในร้านคาราโอเกะ ก็คือฟังคนอื่นร้องเพลง เจอคนร้องเพลงเสียงดี จะชื่นชมยินดีปรีดา ขนาดเคยคิดว่าในชีวิตถ้าจะต้องให้อิจฉาอะไรใครสักอย่าง จะอิจฉาคนร้องเพลงเก่งๆ นี่แหละ
จำได้สมัยอยู่กรุงเทพฯ ก่อนยุคคาราโอเกะ เวลาตั้งวงกินดื่มดึกดื่น ก่อนแยกย้ายก็มักจะมีเอื้อนลูกคอกันคนละเพลงสองเพลง เพื่อนในวงของเราหลายคนร้องเพลงทั้งลูกทุ่ง-ลูกกรุงชนิดนักร้องยังอาย ผมพอร้องเพลงบางเพลงได้บ้าง เพราะตั้งใจฟังเพื่อนเขาเอื้อนเสียงแบบไม่ต้องมีดนตรี ไม่มีไมโครโฟน บางคนสอนการ ‘ต่อเพลง’ ให้ ทั้งวิธีขึ้นเสียงสูง หลบเสียงต่ำ จนทำให้จำเนื้อร้อง และร้องเพลงนั้นได้จดบัดนี้
การร้องเพลง นอกจากทักษะการขับขานท่วงทำนอง ยังต้องมีทักษะการจดจำเนื้อเพลง สามารถประคับประคองจังหวะจะโคนการขับร้องให้สอดคล้องกับเนื้อหาภาษาเพลง คนร้องเพลงเก่งๆ เขาจะรักษาสมดุลของคำร้องกับทำนองได้ ทั้งยังต้องรักษาระดับแนวเสียงของต้นฉบับเดิมอีกด้วย บางคนเป๊ะๆ ตามแนวเสียงเดิมได้ดี บางคนไม่ถึงกับเลียนเสียงต้นฉบับ แต่สามารถขับร้องได้ไพเราะในแบบตัวเอง
ส่วนตัวผม บางทีรู้ทำนอง รู้คำร้อง แต่ไม่มีความสามารถประคับประคองศิลปะการขับร้องให้พอดีได้ หลายครั้งจึงโหนเสียงจนเสียงขาด หรือเสียงหลงโหยหวนชวนสยอง โดยเฉพาะเวลาดื่มเครื่องดองของเมา บางคนยิ่งดื่มยิ่งร้องเพลงดี แต่ผมนี่ไม่ได้เลย ยิ่งคาราโอเกะเขามักทำดนตรีเร็วกว่าที่เคยฟังตามต้นฉบับ บางทีมัวเอื้อนเสียงตามความจำในหู แต่ตัวอักษรบนจอมันผ่านตาไปไกลแล้ว
อย่างไรก็ตาม อย่างที่บอก ผมชอบฟังคนร้องเพลงเก่งๆ ที่ยิ่งกว่านั้นก็คือ ชอบอ่านชอบคิดไปตามเนื้อเพลงที่ปรากฏบนจอ สนุกเพลิดเพลินไปกับภาษาเพลง คิดถึงเรื่องราวในเพลง คิดถึงผู้ประพันธ์ คิดถึงผู้คนจำนวนไม่รู้กี่หมื่นแสนที่ยังคงสืบต่อขับร้องเพลงอมตะซ้ำแล้วซ้ำเล่า บางบทเพลงที่ไพเราะกินใจ อายุพอๆ กับชีวิตเราด้วยซ้ำ
ก็นั่นแหละ จากการชอบนั่งอ่านจอคาราโอเกะ จึงมักพบว่ามีการพิมพ์เนื้อหาเพลงผิดเยอะ ทั้งคำร้องและความหมาย บางทีคนรุ่นหลังที่เพิ่งเห็นแต่คาราโอเกะ ไม่เคยฟังเพลงต้นฉบับเดิม ก็พลอยร้องตามคาราโอเกะ เพราะคิดว่ามันถูกต้องแล้ว-เนื้อหาเพลงดีๆ ดูเหมือนเสียเพลงไปไม่น้อยเลย...
๒.
เท่าที่ผู้รู้ว่า ‘คาราโอเกะ’ มาจากภาษาญี่ปุ่น ‘คารา’ คือ ‘ว่างเปล่า’ ‘โอเกะ’ คือ ‘ออเคสตรา’ หรือ ‘ดนตรี’ หมายถึง ‘ดนตรีที่ไม่มีเสียงร้อง’
เปิดโอกาสให้คนชอบร้องเพลง อยากร้องเพลง ร้องเพลงเป็น ร้องเพลงไม่เป็น ได้เป็นนักร้องกันถ้วนหน้า นานเข้ากลายเป็นรสนิยมหรือวัฒนธรรมก็ไม่ทราบได้ แต่มันกระจายไปทุกหนแห่ง ทั้งในเมืองและชนบท งานบุญงานประเพณีอะไรถ้าไม่มีเครื่องเสียง ไม่มีไมโครโฟน ไม่มีคาราโอเกะ ก็ดูจะผิดปกติไป มากไปกว่านั้น นอกจากภาพผู้หญิงนุ่งน้อยห่มน้อยในจอคาราโอเกะ ยังอาจมี ‘โคโยตี้’ สดๆ ประกอบด้วย หลายชุมชน แออัดยัดเยียดเสียดแถวไปด้วยร้านคาราโอเกะ กระทั่งก่อเกิดมลภาวะทางเสียงตามมาอย่างช่วยไม่ได้ บ้านใครใฝ่สงบแล้วเกิดมีร้านคาราโอเกะมาเปิดใกล้ๆ รับรองต่อให้ชอบดนตรี ฟังเพลงเสนาะ และคนร้องคาราโอเกะร้องเพลงเก่งๆ ก็อาจต้องเหมือนตกนรกทั้งเป็นได้
ดีๆ ชั่วๆ ผมก็เคยแหกปากร้องเพลงก่อความรำคาญแก่คนอื่นมาบ้าง นึกไม่ถึงว่าวันหนึ่งจะเจอกรณีที่ทำให้แทบบ้าตาย เมื่อเจอคาราโอเกะบนรถทัวร์ทางไกล...
ไปเที่ยวด้วยกัน เหนื่อย อยากพักผ่อน แต่ก็มีผู้แหกปากร้องเพลงแต่ต้นทางยันปลายทาง เพลงดีหรือเสียงดีอย่างไรก็ไม่ไหวดอกครับ-แต่จะให้ลงรถหนีไปไหนได้ล่ะ?
--------------------
(หนังสือที่เธอถือมา : คาราโอเกะ : โดย...ไพวรินทร์ ขาวงาม)