นาเกลือ บ้านแหลม | คมชัดลึก

               สายลมเอื่อยๆ พัดไอร้อนของอากาศ และแสงแดดที่แผดเผา เวิ้งน้ำกว้างใหญ่ แบ่งพื้นที่เป็นล็อกๆ รอความหวังว่าแสงแดดที่แผดกล้า จะเผาผลาญน้ำในนาเวิ้งว้าง แห้งไป เหลือแต่ผลึกสีขาวๆ สะท้อนแดดเป็นเหมือนเกล็ดเพชร  และหมายถึงเม็ดเงินที่จะได้จากการขยายเจ้าผลึกสีขาวนี้ ที่เรียกกันว่า "เกลือ"

               การทำนาเกลือแบบดั้งเดิมยังไม่ได้หายไป แม้จะหมดยุคของกังหันลมที่ทำจากผ้ากระสอบผืนใหญ่แล้ว  นาเกลือ อ.บ้านแหลม จ.เพชรบุรี ถิ่นที่ขึ้นชื่อว่า ผลิตเกลือสมุทรที่มีคุณภาพความเค็มดีที่สุด วันนี้ ยังคงวิถีของพวกเขาไว้  เพราะเป็นอาชีพดั้งเดิมของท้องถิ่นชาวเพชรบุรี ที่อาศัยอยู่แถบชายฝั่งทะเล ตั้งแต่อดีตมาจนถึงปัจจุบัน แม้ว่านับวันการประกอบอาชีพทำนาเกลือจะลดน้อยลงไปทุกที เมื่อมีความเจริญเข้าถึง 

               การทำนาเกลือ เป็นอาชีพที่มีต้นทุนต่ำ เพราะใช้น้ำทะเลเป็นหลัก ที่เหลือต้นทุนน่าจะเป็นเรื่องของค่าแรง การขนส่ง และสำคัญที่สุดในยุคนี้คือที่ดิน ส่วนใหญ่คนที่ทำนาเกลือก็ยังคงทำในพื้นที่ดั้งเดิม ขืนซื้อที่ดินเพื่อทำนาเกลอในยุคนี้คงไม่คุ้ม และมีแนวโน้มว่า ที่นาเกลืออาจจะถูกขายกลายเป็นตึกสูง หรือโรงงานอุตสาหกรรมเข้าไปซะอีก

               คนที่ทำนาเกลือ ต้องสู้แรง สู้แดด และยังต้องมีความสามารถพิเศษโดยเฉพาะตอนเตรียมพื้นที่ ตั้งแต่คราดนา บดผิวนาให้เรียบ รวมถึงนำที่ปล่อยเข้านา ก็ต้องวัดให้ได้ปริมาณความเค็มถึงระดับด้วย ไปจนถึงขั้นตอนเมื่อเกลือตกผลึก ที่ต้องเคาะเกลือ โกยเกลือขึ้นกอง และขนเกลือที่ต้องใช้แรงหาบบุ้งกี้ หรือบางที่ก็ใส่รถเข็นไปตามสะพานไม้เข้าไปเก็บในโรงเกลือ

                หากวันนี้ ใครก็ตามที่เดินทางไป จ.เพชรบุรี โดยผ่านไปตามถนนเส้นรอง ที่แยกจากถนนพระราม 2 ที่แยกซ้ายไป คลองโคน-บางตะบูน-บ้านแหลม และเป็นเส้นทางลัดไปจนถึงอำเภอชะอำได้ ถนนเส้นนี้เป็นโครงข่ายถนนเลียบชายทะเล ของกระทรวงคมนาคม ระหว่างทางจะมีป้ายสื่อความหมาย บอกเล่าเรื่องราวเป็นมาและเป็นไป ของทั้งนาเกลือ แหล่งเกลือคุณภาพดี ถนนเส้นนี้ ตัดเลียบ สวยงาม เป็นถนนสองเลน ผ่านไปตามนาเกลือ เห็นโรงเกลือเรียงรายไปตามแนวถนน และเป็นถนนที่ "พวกปั่นเสือ" ชอบมากันในช่วงวันหยุด เป็นอีกสีสันของชนบทแถบนี้

                ภาพของนาเกลือผืนต่อผืน ที่ทอดยาวจรดกัน เป็นทิวแถว วันนี้ยังขังน้ำ รอการระเหย ตกผลึกเกลือ ซึ่งช่วงที่เหมาะสมจะทำนาเกลือ คือช่วงเดือนตุลาคม ถึงเดือนพฤษภาคม เพราะหลังจากนี้ไป ฝนมาเยอะก็ต้องหยุดพัก แต่ใครจะไปซื้อเกลือ ผ่านไปตามถนนเส้นนี้ไม่มีให้เห็น เพราะพ่อค้ามารับไปส่งขายตลาด หรือไม่ก็จะเห็นวางขายข้างทางฝั่งถนนพระราม 2

               เกลือที่ผลิตออกขายทุกวันนี้ มีทั้งเกลือเม็ด และเกลือป่น เมื่อก่อนประโยชน์หลักๆ ของเกลือคือใช้ถนอมอาหาร ปรุงรสอาหาร แต่มาวันนี้ เกลือเข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้องกับความสวยความงามอยู่ในสปา ประเภทขัดตัว ขัดผิวกับเขาด้วย ทำให้มูลค่าของเกลือเพิ่มขึ้นไปอีก

               หากมองไปถึงอนาคตที่ความเจริญคืบคลานเข้าครอบคลุมพื้นที่บ้านแหลมมากขึ้น กระทั่งอ่านจากป้ายสื่อความหมายที่ติดตั้งไว้ หวั่นใจ... นาเกลืออาจไม่ยั่งยืน

 

.........................................

(นาเกลือ บ้านแหลม : คอลัมน์ถิ่นไทยงาม )