นกโพระดกคอสีฟ้า | คมชัดลึก

               ช่วงบ่ายวันอาทิตย์ที่ 19 พฤษภาคมนี้ สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย (BCST) จะมีงานประชุมประจำสองเดือน ที่ห้องบรรยาย 1 คณะสัตวแพทย์ ม.เกษตรศาสตร์ วิทยาเขตบางเขน หัวข้อบรรยายที่เป็นไฮไลท์ของงานได้แก่ ความคืบหน้าในการอนุรักษ์โคโลนีรังของนกจาบคาหัวเขียวที่อยุธยา และการแข่งขันดูนก Big Year ในกระดานข่าวเว็บ Savebird นอกจากนี้บล็อกเกอร์ Bluehill แห่งโอเคเนชั่น ก็จะมาเล่าประสบการณ์ดูนกใน อช.เขาหลวง จ.นครศรีธรรมราช ผู้เขียนเองได้ไปร่วมทริปขึ้นยอดเขาหลวงเมื่อเดือนที่ผ่านมาด้วย ในบรรดาชนิดย่อยนกที่พบเฉพาะป่าดิบเขาในแถบเทือกเขานครศรีธรรมราชนี้ ตัวที่หน้าตาแตกต่างกับชนิดเดียวกันทางเหนือมากที่สุดเห็นจะเป็น นกโพระดกคอสีฟ้า (Blue-throated Barbet)

               นกโพระดกคอสีฟ้าเป็นนกโพระดกที่มีอยู่ชุกชุมตามป่าดิบเขาระดับไม่สูงมาก หากไปดูนกในถิ่นอาศัยมันจะต้องได้ยินเสียงมันอย่างแน่นอน ที่เห็นตัวไม่บ่อยเท่าที่ได้ยินเสียงเป็นเพราะมันชอบเกาะนิ่งๆ และมีลำตัวสีเขียวกลมกลืนกับใบไม้ตามแบบฉบับนกโพระดกเอเชีย นกโพระดกคอสีฟ้าทั้งสามชนิดย่อยสามารถพบได้ในประเทศไทย ชนิดย่อยที่กระจายทั่วไปชื่อว่า davisoni มีแถบคิ้วสีดำเหนือดวงตา ที่หน้าผากและท้ายทอยมีแต้มสีแดง พบทางตอนเหนือของประเทศ ส่วนชนิดย่อยหลัก (asiatica) ซึ่งแต้มสีแดงบนหัวใหญ่จนขอบสีแดงติดกับแถบคิ้วสีดำ มีแถบสีดำหนาคาดขวางระหว่างแต้มสีแดงที่กลางกระหม่อม พบเฉพาะแถบเทือกเขาแดนลาว เช่น ดอยเชียงดาว ดอยอ่างขาง

               ชนิดย่อยสุดท้ายที่ได้เอ่ยถึงไปข้างต้นคือ chersenosus เป็นชนิดย่อยเฉพาะถิ่นที่พบบนป่าดิบเขาในเทือกเขานครศรีธรรมราชเพียงแห่งเดียวในโลก! มันมีลักษณะเด่นคือแถบสีดำหนาคาดตาเหมือน นกโพระดกคอสีฟ้าเคราดำ (Moustached Barbet) ชนิดย่อยนี้หน้าตาแตกต่างจากชนิดย่อยอื่นเสียจนนักปักษีวิทยาบางคนเสนอว่าอาจเหมาะสมกว่า หากจะแยกมันออกจากโพระดกคอสีฟ้าและยกมันขึ้นมาเป็นชนิดเต็มไปเลย

               ลักษณะร่วมของนกโพระดกคอสีฟ้าทุกชนิดย่อยคือหัวสีฟ้าสด แต้มสีแดงที่ข้างคอ วงรอบตาเป็นหนังเปลือยสีเหลือง จงอยปากสีเหลืองตุ่นๆ โคนปากและปลายปากสีดำ บางตัวมีแถบเคราสีดำค่อนข้างชัด ดูเผินๆ คล้ายนกโพระดกคอสีฟ้าเคราดำ ในพื้นที่ทับซ้อนของสองชนิด นกโพระดกคอสีฟ้าจะอาศัยอยู่ตามป่าที่ระดับความสูงมากกว่า แต่บ่อยครั้งก็พบย้ายถิ่นลงมาหากินลูกไม้ถึงที่ราบได้เช่นกัน โดยเฉพาะช่วงนอกฤดูผสมพันธุ์

.......................................................

(นกโพระดกคอสีฟ้า : คอลัมน์นกป่าสัปดาห์ละตัว )