ถวายบังคม'พระบูรพกษัตริย์'ไทย | คมชัดลึก

          ด้วยวันที่ 5 พฤษภาคม 2493 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงประกอบพระราชพิธีพระบรมราชาภิเษกเสด็จขึ้นครองราชย์ เป็นลำดับที่ 9 แห่งราชวงศ์จักรี จึงถือว่า วันที่ 5 พฤษภาคม ของทุกปี เป็นวันมงคลสมัย พสกนิกรและรัฐจึงได้ร่วมกันจัดพระราชพิธีขึ้น เรียกว่า พระราชพิธีฉัตรมงคล โดยพระราชพิธีฉัตรมงคลในรัชกาลปัจจุบัน ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดงาน 3 วัน เริ่มตั้งแต่วันที่ 3 พฤษภาคม จะเป็นงานพระราชกุศลทักษิณานุปทาน ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย อุทิศถวายแด่พระบรมราชบุรพการี เป็นพิธีสงฆ์ พระสงฆ์สวดพระพุทธมนต์แล้วพระราชาคณะถวายพระธรรมเทศนา พระสงฆ์สดับปกรณ์พระบรมอัฐิสมเด็จพระบรมราชบุรพการี (สดับปกรณ์คือ พิธีสวดมาติกาบังสุกุล) วันที่ 4 พฤษภาคม เริ่มพระราชพิธีฉัตรมงคล หัวหน้าพราหมณ์อ่านประกาศ พระราชพิธีฉัตรมงคล พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์เย็น และวันที่ 5 พฤษภาคม อันเป็นวันฉัตรมงคล จะมีงานเลี้ยงพระและสมโภชเครื่องราชกกุธภัณฑ์ ได้แก่ พระมหาเศวตฉัตร พระมหาพิชัยมงกุฎ ธารพระกร วาลวีชนี และฉลองพระบาทเชิงงอน
 
          พร้อมกันนี้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปิดปราสาทพระเทพบิดร ในพระบรมมหาราชวัง ให้พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชบริพาร ข้าราชการ และประชาชนทั่วไป ได้ถวายบังคมพระบรมรูปพระบูรพกษัตริย์ ซึ่งแม้ในช่วงเช้าท้องฟ้าจะมืดครึ้มและฝนโปรยลงมาอย่างหนัก ขณะที่ช่วงเที่ยงแดดร้อนแรง แต่บรรดาบุคคลสำคัญก็ต่างเดินทางมาถวายบังคมพระบูรพกษัตริย์กันอย่างต่อเนื่อง โดยผู้ชายจะสวมเครื่องแบบขาว ขณะที่สุภาพสตรีจะสวมใส่ชุดไทยจิตรลดาสวยงาม เช่น ม.จ.ชาตรีเฉลิม ยุคล ม.ร.ว.เฉลิมชาตรี ยุคล คุณหญิงกมลา ยุคล ณ อยุธยา ม.จ.จุลเจิม ยุคล พล.อ.สุรยุทธ์-ท่านผู้หญิงจิตรวดี จุลานนท์ อำพล เสนาณรงค์ พลากร สุวรรณรัฐ พล.อ.ชุมพล-พล.ร.ต.คุณหญิงทรรศนีย์ ปัจจุสานนท์ ท่านผู้หญิงฉัตรแก้ว นันทาภิวัฒน์ ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล ดร.จิรายุ-ท่านผู้หญิงอรนุช อิศรางกูร ณ อยุธยา ท่านผู้หญิงรวิจิตร์ สุวรรณบุบผา ท่านผู้หญิงพรรณวดี จุฑารัตนกุล ท่านผู้หญิงสุภรภ์เพ็ญ หลวงเทพนิมิต ท่านผู้หญิงวราพร ปราโมช ท่านผู้หญิงเหมือนจิต-วาปี ภิรมย์ภักดี ท่านผู้หญิงลดาวัลย์ สมันตรัฐ ม.ร.ว.ดัจฉราพิมล รัชนี-ม.ล.อรจิตรา สนิทวงศ์ ม.ล.อุบลวดี ชยางกูร ม.ล.ปริยดา-พ.อ.ม.ล.กุลชาติ-ดิศกุล กรองกาญจน์ ดิศกุล ณ อยุธยา คุณหญิงกุสุมา แจ่มจำรัส คุณหญิงอัจฉรา กะราลัย ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร พล.อ.ประยุทธ์-รศ.นราพร จันทร์โอชา พล.อ.อ.อิทธิพร-จินตนา จั่นตอง คุณเพ็ญศรี เขียวมีส่วน เป็นต้น
 
          ปราสาทพระเทพบิดร สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ.2398 เดิมชื่อว่า พุทธปรางค์ปราสาท เมื่อแรกนั้นมีพระราชประสงค์จะอัญเชิญพระแก้วมรกตมาประดิษฐาน แต่เมื่อสร้างเสร็จเห็นว่าคับแคบ ไม่เหมาะแก่การพระราชพิธี จึงมิได้อัญเชิญพระแก้วมรกตมาประดิษฐานดังพระราชดำริ จึงมีแต่พระบรมรูปพระบูรพกษัตริยาธิราชภายในองค์ปราสาทพระเทพบิดร
 
          ในปี พ.ศ.2446 ได้มีการซ่อมแซมแล้วให้เปลี่ยนนามเป็น ปราสาทพระเทพบิดร พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้อัญเชิญพระบรมรูปพระบูรพกษัตริย์แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ทั้ง 5 องค์มาไว้ ทั้งมีพระบรมราชโองการให้มีการถวายบังคมพระบรมรูปเป็นประจำทุกปีในวันที่ 6 เมษายน ซึ่งทรงกำหนดให้เป็นวันจักรี ตั้งแต่ พ.ศ.2461 เป็นต้นมา จากนั้นในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ยังทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการถวายบังคมพระบรมรูปเป็นประจำทุกปีในวันที่ 5 พฤษภาคม ซึ่งตรงกับวันฉัตรมงคล วันที่ 13-15 เมษายน เนื่องในวันสงกรานต์ หรือทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการถวายบังคมในโอกาสวันสำคัญต่างๆ ในบางปี หรือทุกปี เช่น วันปิยมหาราช 23 ตุลาคม ตั้งแต่ พ.ศ.2554 และปัจจุบันได้มีการประดิษฐานพระบรมรูปเพิ่มตามการเปลี่ยนรัชสมัย จนถึงรัชกาลที่ 8 แล้ว