3พลังศิลป์ฟื้นชีวิตเกษตรกร | คมชัดลึก

 

                         เมื่อพูดถึงเกษตรกรรม ภาพของความอุดมสมบูรณ์ของทุ่งนา พืชผล ย่อมปรากฏเห็นมาเป็นอันดับแรกในความคิดของชาวไทย ทว่าปัจจุบันความเสียหาย แห้งแล้ง ล้มตาย กลับแฝงอยู่เบื้องหลังจินตนาการเหล่านั้นในบางพื้นที่ และเพื่อช่วยเหลือพร้อมสานภาพความสวยงามของงานเกษตรให้เป็นจริง ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) จึงเริ่มต้นนิทรรศการ “สามศิลปิน สร้างศิลป์ ธ.ก.ส. ต่อชีวิตเกษตรไทย” โดยจัดแสดงผลงานของผู้ทรงคุณวุฒิทางงานศิลปะ ได้แก่ ศ.ปรีชา เถาทอง อ.เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ และ อ.ปัญญา วิจินธนสาร ในเนื้อหาของความร่มเย็นเป็นสุขของผืนแผ่นดิน ภายในห้องโถงนิทรรศการ ชั้น 2  อาคารสำนักงานใหญ่ ถนนพหลโยธิน พร้อมนำจิตรกรรมชุด “ข้าวทิพย์” ที่ศิลปินร่วมกันสร้างสรรค์ขึ้นท่านละ 2 ภาพ จัดพิมพ์เป็นสลากออมทรัพย์ทวีสินในปีนี้อีกด้วย

                         แรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงานชุด “ข้าวทิพย์” นี้  ศ.ปรีชา ถ่ายทอดออกมาเป็นภาพของความศักดิ์สิทธิ์ของ พระแม่ธรณี และพระแม่โพสพ ซึ่งเป็นเทพที่เกษตรกรเคารพเลื่อมใส นอกจากนี้ยังมีภาพต้นแบบของงาน "แสงสุวรรณภูมิ" ที่วาดในพื้นที่ประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ลาว เวียดนาม อินโดนีเซีย ใช้เทคนิคภาพพิมพ์ซิลค์สกรีนผสมผสานกับภาพพิมพ์โลหะ บนกระดาษ สะท้อนความเป็นอยู่สมบูรณ์แบบผ่านแสงเงาที่บอกอารมณ์ในพื้นที่นั้น

                         "เชื่อว่าสุวรรณภูมิเป็นสังคมเกษตร มีวิถีชีวิตเป็นชาวเกษตรกรรม มีความเชื่อเรื่องการทำไร่ทำนา ผลงานนี้จึงเป็นการนำสิ่งที่จับต้องไม่ได้มาสานต่อ ให้เหมือนมีอยู่จริงทั้งพระแม่โพสพ และพระแม่ธรณี ให้เกิดความเลื่อมใสในการทำเกษตรมากขึ้น ลวดลายเส้นสายผสมผสานจินตนาการและการมีอยู่จริงของสถานที่ภายในภาพ สร้างความรู้สึกใกล้ชิดเสมือนเทพทั้งสองมีชีวิตอยู่จริงท่ามกลางเรือกสวนไร่นาที่เป็นธรรมชาติรอบตัวเกษตรกร โดยสร้างสรรค์ภาพให้มีทั้ง 2 นัย คืออุดมคติสมมุติและความเหมือนจริง ด้วยการผสมผสานทั้งแนวของไทยและต่างประเทศ ทำให้งานศิลปะชุดนี้ยึดโยงความเชื่อถือศรัทธาในวิถีชีวิต ที่ได้รับการปกป้องดูแลให้รุ่งเรืองร่มเย็นเป็นสุข พร้อมเห็นภาพได้ชัดเจน ทั้งคำว่าในน้ำมีปลาในนามีข้าว หรืออาบน้ำอาบท่าอันมีที่มาจากวิถีชีวิตจริงๆ ว่าเป็นมาอย่างไร" ศิลปินแห่งชาติกล่าวถึงผลงาน

                         ด้าน อ.เฉลิมชัย ก็นำความเชื่อมาเสนอผ่านศิลปะของแม่พระธรณี ปางประทานความสุขของแผ่นดิน และพระพิฆเนศ ปางประทานความสมบูรณ์พูนสุข ให้ทุกคนได้ชื่นชม พร้อมไฮไลท์ในส่วนของผลงานภาพพิมพ์แกะไม้ทั้งรูปของพระโพธิสัตว์, พระพิฆเนศ, พลังอำนาจ เมตตา, พลังมังกร และ ปลาทอง เป็นต้น รวมถึงงานประติมากรรมต้นแบบ คือพระพุทธรูปและพระพิฆเนศ ที่มุ่งสร้างสรรค์ให้เป็นศิลปะในสมัยรัชกาลปัจจุบัน คือ “ครุฑยุดนาค” และ “ทิพย์วิมาน” นับเป็นเป็นปรากฏการณ์ครั้งแรกที่นำเสนอผลงานของศิลปินแห่งชาติท่านนี้ทุกประเภท

                         “ตั้งใจทำด้วยความรักและความปรารถนาดีที่มุ่งให้เกษตรกรมีความสุข มีกำลังใจจากเทพซึ่งเป็นที่เคารพบูชาทั้ง 2 องค์ โดยสร้างสรรค์พระพิฆเนศ เทพแห่งความสำเร็จ ในปางพิเศษที่ถือเคียว รวงข้าว ดอกบัว และพืชผลที่อุดมสมบูรณ์ แม่พระธรณีก็ดลบันดาลให้ดินฉ่ำน้ำชุ่มในบรรยากาศประหนึ่งสรวงสวรรค์ทั้ง 2 ภาพ เมื่อพี่น้องเกษตรกรทำงานกลับมาเหนื่อยๆ พอเห็นภาพแล้วมีความสุข หายเหนื่อยได้” อ.เฉลิมชัย บอกถึงรายละเอียดผลงาน

                         ทิ้งท้ายที่ อ.ปัญญา กับภาพ พระธรรมิกราช และจัดแสดงภาพจิตรกรรมขนาดใหญ่ชิ้นล่าสุด คือ การไตร่ตรองที่สร้างสรรค์ภายในเวลา 1 ปีกว่า พร้อมทั้งผลงานประติมากรรม “แดนนิพพาน” ที่แตกต่างด้วยการใช้แก้วผสมผสานกับโลหะเป็นเทคนิคใหม่ และยังมีภาพพิมพ์ที่ใช้เทคนิคต่างๆ มาให้ศึกษาความโดดเด่นของการนำเสนอผลงานครั้งนี้คือความหลากหลายในการทำงานโดยใช้เทคนิคและวัสดุต่างๆ ผสมผสานกัน ซึ่งงานแต่ละชิ้นแม้จะมีความแตกต่างกัน แต่มีเนื้อหาแนวคิดที่ต่อเนื่องกัน

                         "จากการศึกษาค้นคว้ามาโดยเฉพาะว่าเป็นเทพชั้นสูงที่เกี่ยวข้องกับความอุดมสมบูรณ์ของเกษตรกรรมและกสิกรรม มีองค์ประกอบภาพเป็นนกยูง สัญลักษณ์ของพระอาทิตย์ ตามด้วยพระแม่โพสพ เป็นเทพที่มีความผูกพันกับวิถีชีวิตของเกษตรกรอย่างมาก มีองค์ประกอบภาพเป็นกระต่าย สัญลักษณ์ของพระจันทร์ ทั้งพระอาทิตย์และพระจันทร์มีผลต่อน้ำและความอุดมสมบูรณ์ เป็นสาระของลักษณะจิตรกรรมแนวไทยประเพณี และสื่อความหมายถึงแนวคิดในการเชื่อมโยงจิตวิญญาณที่เกี่ยวข้องกับเอกลักษณ์ของสังคมเกษตรไทย" อ.ปัญญา เล่าที่มาที่ไปของภาพ

                         นิทรรศการ “สามศิลปิน สร้างศิลป์ ธ.ก.ส. ต่อชีวิตเกษตรไทย” จะเปิดให้เข้าชมโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายพร้อมร่วมพูดคุยกับเจ้าของผลงานได้จนถึง วันที่ 5 พฤษภาคมนี้ เวลา 10.00-20.00 น. ในส่วนผลงานชุดข้าวทิพย์ในรูปแบบของสลากออมทรัพย์ทวีสิน เมื่อครบอายุสลาก 3 ปี ก็สามารถเก็บไว้เป็นงานศิลป์ชั้นเยี่ยมได้อีกด้วย

 

 

--------------------

(ศิลปวัฒนธรรม : 3 พลังศิลป์ ฟื้นชีวิตเกษตรกร)