ศิลปวัฒนธรรม : การเดินทางผ่านเลนส์
ศิลปวัฒนธรรม : การเดินทาง...ผ่านเลนส์
การเดินทางเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่สามารถสร้างประสบการณ์ทางการเห็น การคิด วิเคราะห์ แยกแยะ และตกผลึกเป็นผลพวงของความทรงจำ ซึ่งมีแต่นักเดินทางเท่านั้น ที่จะรับรู้ได้ด้วยตัวเอง และบ่อยครั้งที่นักเดินทางจะจดและจำสิ่งต่างๆ ที่พุ่งทะยานผ่านสายตาด้วยทักษะตามความชำนิชำนาญของตัวเอง เฉกเช่น "จิตรกร" เลือกบันทึกภาพสถานที่ท่องเที่ยวอันสวยงามผ่านลายเส้นสีน้ำบนผืนผ้าใบ ขณะที่ "กวี" เลือกขีดเขียนพรรณาอารมณ์ความรู้สึกด้วยกาพย์ กลอน โคลง ฉันท์ ส่วน "ศิลปินถ่ายภาพ" ก็ย่อมต้องบันทึกห้วงแห่งความทรงจำผ่านภาพถ่าย และนี่จึงเป็นที่มาของนิทรรศการ "การเดินทาง" ผลงานของช่างภาพอิสระและอาจารย์พิเศษวิชาถ่ายภาพ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตวังท่าพระ "ฟี่" อนัฆ นวราช
เจ้าของผลงานกว่า 20 ภาพ ที่ปรากฏบนผนังภายในบริเวณชั้น 2 ดีโอบี แกลเลอรี่ ออกปากถึงจุดเริ่มต้นของผลงานภาพถ่ายว่า เขาสนใจการถ่ายรูปมาตั้งแต่สมัยเป็นเด็กๆ และมาเริ่มถ่ายจริงๆ จังๆ ตอนเรียนมหาวิทยาลัยอยู่ปี 2 สำหรับการถ่ายภาพส่วนใหญ่จะเน้นภาพชีวิต หรือไม่ก็ภาพกราฟฟิก โดยไม่เน้นเทคนิค แต่จะเน้นสะท้อนมุมมองของตัวเอง ดังนั้น ภาพถ่ายของเขาจึงเป็นเสมือนบทบันทึกการเดินทาง หากแต่เป็นการบันทึกภาพเหตุการณ์ ประสบการณ์ และอารมณ์ความรู้สึกของตัวเอง ให้นึกถึงเวลาช่วงต่างๆ ที่ผ่านมา
"ผมเชื่อว่า "การเดินทาง" ไม่ว่าจะใช้ช่วงเวลาสั้นๆ เพียงไม่กี่นาที หรือบางทีอาจยาวนานตลอดชีวิต สิ่งสำคัญที่สุดไม่ใช่ระยะเวลาที่ใช้ไปถึงจุดหมาย แต่คือเสี้ยววินาทีพิเศษที่จดจำไว้ตลอดไป ก็เหมือนเวลาที่ผมทำงานถ่ายรูป ผมจะได้รับรายการภาพที่ต้องการให้บันทึกจากลูกค้าเสมอ มีบ่อยครั้งระหว่างที่กำลังถ่ายภาพตามรายการ ผมได้ภาพหรือมุมพิเศษอื่นๆ ที่ประทับใจ แต่ลูกค้าไม่ต้องการ เพราะภาพดังกล่าวไม่ตรงกับโจทย์ จึงไม่ได้ถูกเลือกไปใช้ บางภาพถูกเก็บไว้จนลืม ทว่ากลับสร้างแรงบันดาลใจและทำให้ผมลืมทุกๆ ทฤษฎีรวมถึงกฎเกณฑ์ไปชั่วขณะ ด้วยว่าภาพเหล่านี้บอกเล่าเรื่องราวมากมายทั้งยังสะท้อนมุมมองและตัวตนของผมได้อย่างแท้จริง" ช่างภาพอิสระดีกรีมหาบัณฑิต สาขาการถ่ายภาพจากสถาบันแพรท นครนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกา และอดีตอาจารย์สอนถ่ายภาพที่อเมริกัน ยูนิเวอร์ซิตี้ กรุงวอชิงตัน ดีซี เล่าที่มาที่ไปของนิทรรศการครั้งนี้
นอกจากนี้ ช่างภาพอิสระที่ชื่นชอบการเดินทางถ่ายภาพแบบสันโดดและนิยมความเรียบง่ายจากการใช้กล้องเพียงตัวเดียวกับเลนส์ฟิกส์ไม่กี่ตัว อีกทั้งยังไม่เน้นการจัดแต่งจัดฉากแต่อย่างใด เล่าถึงนิทรรศการครั้งนี้ว่า เป็นผลงานอันเกิดจากการสร้างสรรค์ระหว่างการเดินทางในหลากหลายรูปแบบตั้งแต่ช่วงปี 2549-2555 มีทั้งแบบที่เกิดขึ้นในระหว่างการทำงานและการเดินทางท่องเที่ยว โดยครั้งนี้ได้คัดเลือกแสดงเฉพาะภาพแห่งความภูมิใจและประทับใจล้วนๆ
"อย่างภาพ "ฟาเธอว์-ดอเธอร์" ผมถ่ายเมื่อปี 2009 เป็นความบังเอิญได้เห็นชายผู้เป็นพ่อและลูกน้อยที่กำลังเล่นหิมะอยู่ใกล้กันตรงปากอุโมงค์อันเงียบสงบ ฉลากหลังของภาพสว่างไสวของเกล็ดหิมะ เมื่อความมืดภายในอุโมงค์ตัดกับความขาวกระจ่างตา ความชราของบิดาย้อนแย้งกับวัยเยาว์ของเด็กน้อย อีกทั้งทิวทัศน์ธรรมชาติในฉากหลังยังมีนัยสวนทางกับสิ่งก่อสร้างที่แข็งกระด้างของอุโมงค์อันหนาหนัก ความหมายของภาพถ่ายแม้ดูเรียบง่าย แต่ก็ตีความหมายได้หลากหลาย ทั้งในแง่ชีวิตและความสัมพันธ์ระหว่างผู้คน" หนุ่มฟี่ชี้ชวนให้ดูผลงานของตัวเอง
ส่วนภาพ "เลดี้ ลิเบอร์ตี้" เจ้าตัวเล่าโดยไม่ต้องเสียเวลาหยุดทบทวน ว่าบันทึกไว้เมื่อตอนปี 2008 ขณะพาคุณแม่ (สุชาดา) นั่งเรือชมบรรยากาศสองฝั่งแม่น้ำฮัดสันในนครนิวยอร์ก และเป็นจังหวะที่เรือแล่นผ่านรูปปั้นเทพีเสรีภาพพอดี ด้วยเห็นว่าเป็นมุมที่ต่างจากรูปในโปสการ์ดทั่วๆ ไป เช่นเดียวกับภาพนักท่องเที่ยวต่อแถวเพื่อกระโดดน้ำตก "กวางสี" ก็เป็นอีกหนึ่งภาพที่สื่อถึงความหลากหลายทางอารมณ์ โดยภาพนี้ถ่ายในโอกาสที่ติดตามภรรยาขณะไปทำงานที่ประเทศสาธารณประชาชนลาว เมื่อปีที่แล้ว
"ภาพถ่ายของผมใช่ว่าจะมีเฉพาะภาพบุคคลเท่านั้น แต่ยังบันทึกภาพสถานที่ด้วยมุมมองแปลกตาออกไป อาทิ "ซิกส์อเวนิว" ผมถ่ายเล่นๆ ขณะขึ้นไปทำงานบนตึกสูงในนครนิวยอร์ก ระหว่างทำงานผมก็ถ่ายรูปนี้เก็บไว้ ซึ่งภาพรูปทรงเรขาคณิตที่พาดผ่านกันจนเป็นตารางสีขาวดำอย่างเป็นระเบียบ บอกถึงนวัตกรรมและความงามแห่งระบบวิศวกรรม ขณะเดียวกันสิ่งก่อสร้างนี้ยังช่วยสะท้อนเรื่องราวของการเดินทางอันยาวไกลของมนุษย์ที่สร้างขึ้นมาเพื่อตอบสนองการใช้ชีวิตของตนเอง" อนัฆ นวราช ชี้ชวนให้ดูมุมมองผ่านเลนส์ตามใจตัวเอง
และเผื่อว่าจะเป็นแรงบันดาลใจให้ผู้ที่กำลังสนใจการถ่ายภาพได้ลุกขึ้นมาหยิบกล้องส่องหามุมมองที่ตัวเองชอบได้บ้าง นิทรรศการ "การเดินทาง" นี้เปิดให้ชมแล้วที่ดีโอบี แกลเลอรี่ ตั้งแต่วันนี้เรื่อยไปจนถึงวันที่ 12 พฤษภาคม 2556
-----------------------
(ศิลปวัฒนธรรม : การเดินทาง...ผ่านเลนส์)