ศิลปะบนเปลือก'น้ำเต้า'ถูกใจต่างชาติ | คมชัดลึก

                          ด้วยความเป็นคนไม่ชอบหยุดนิ่งของ "วิภาดา ใจแปง"     นักปราชญ์ชาวบ้าน (ครูภูมิปัญญา) สภาวัฒนธรรมเชียงใหม่ ชาว ตำบลยุหว่า อ.สันป่าตอง จ.เชียงใหม่ ทำให้มองว่า ผลน้ำเต้าที่ชาวบ้านปลูกตามชุมชนโดยเฉพาะสวนหลังบ้านที่ชาวบ้านเหลือจากการบริโภคในครัวเรือนและปล่อยทิ้งโดยเปล่าประโยชน์นั้น น่าจะนำมาแปรรูปทำเป็นผลิตภัณฑ์เครื่องตกแต่งภายในครัวเรือนได้ เธอจึงใช้เวลากว่า 4 ปีในการฝึกและประดิดประดอย จนสามารถทำเป็นผลิตภัณฑ์จำพวก โคมไฟ แจกัน ที่ใส่ปากกา กรอบรูป หรือพวงกุญแจ ฯลฯ และส่งเสริมให้ชาวบ้านมีงานทำ ปรากฏว่าได้รับการตอบรับจากลูกค้าทั้งคนไทยและชาวต่างชาติได้เป็นอย่างดี

                          วิภาดา บอกว่า ปกติชาวบ้านตามชุมชนจะปลูกน้ำเต้าไว้บริโภคในครัวเรือน ปลูกไว้ตามสวนหลังบ้าน แต่เนื่องจากน้ำเต้าไม่ค่อยมีราคา เหลือจากบริโภคในครัวเรือนแล้วชาวบ้านปล่อยทิ้งให้เน่าเสีย จึงมองว่าผลน้ำเต้าแก่เปลือกแข็งสามารถแปรรูปทำเป็นผลิตภัณฑ์ บางคนถือเป็นพืชมงคล และรูปทรงก็สวยตามธรรมชาติอยู่แล้ว จากนั้นเริ่มเรียนรู้วิธีการแปรรูปมา 4 ปี จนสามารถทำเป็นผลิตภัณฑ์จำพวก โคมไฟ แจกัน ที่ใส่ปากกา กรอบรูป หรือพวงกุญแจ ฯลฯ จากนั้นไปถ่ายทอดความรู้ให้คนในชุมชนเพื่อนำไปทำที่บ้าน เสร็จแล้วนำมาส่ง โดยจะให้ค่าตอบแทนตามชิ้นงานขึ้นกับความยากง่าย อาทิ ชิ้นเล็กอยู่ที่ 5-10 บาท ชิ้นใหญ่ประมาณ 30-50 บาทขึ้น ทำให้ชาวบ้านมีรายได้เฉลี่ยเดือนละ 2,000 บาท ถือเป็นรายได้เสริมที่นอกเหนือจากอาชีพหลัก

                          สำหรับน้ำเต้าที่ปลูกในชุมชนนั้น ส่วนใหญ่จะเป็นน้ำเต้าพันธุ์ลูกยาว และน้ำเต้าพันธุ์ลูกกลม ที่เมล็ดพันธุ์ได้จากเครือข่ายศูนย์เรียนรู้ โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เวลาปลูกแล้วเป็นพืชที่ดูแลง่าย ปลูกที่ไหนก็ได้ แค่รดน้ำตอนเช้าและเย็น ใส่ปุ๋ยอย่างน้อยอาทิตย์ละ 1-2 ครั้ง ก็จะได้ผลผลิตตามที่ต้องการ ส่วนน้ำเต้าที่จะนำไปแปรรูปทำเป็นผลิตภัณฑ์ต้องอายุประมาณ 6-7 เดือน นำมาผึ่งแดดเพื่อฆ่าเชื้อ และให้เนื้อข้างในแห้งจนผลน้ำเต้ามีลักษณะเบา จากนั้นนำมาแปรรูปตามที่ต้องการ ไม่ว่าจะเป็นโคมไฟ แจกัน ที่ใส่ปากกา กรอบรูป พวงกุญแจ และอื่นๆ เป็นต้น

                          "พอเราทำสำเร็จ ผลิตภัณฑ์ของเราได้รับมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน จากสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดเชียงใหม่ ประเภทสิ่งประดิษฐ์จากไม้ (มผช.45/2546) และยังได้รับเลือกให้เป็นสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ หรือโอท็อปในระดับประเทศ ทำให้ทุกวันนี้ผลิตภัณฑ์ของเรามีพ่อค้าคนกลางมารับถึงที่ เพื่อนำส่งออกไปยังต่างประเทศ เช่น แคนาดา อังกฤษ แต่งานของเราเป็นงานทำด้วยมือ เราสามารถผลิตสินค้าจากผลน้ำเต้าได้เดือนละราว 20-30 ชิ้น ขายในราคาตั้งแต่ 50-200 บาท ในแต่ละเดือนขายได้ราวเดือน 2 หมื่นบาท หรือปีละกว่า 2 แสนบาท

                          สำหรับผู้ที่สนใจ ปัจจุบันผลิตภัณฑ์น้ำเต้าวางขายอยู่ที่ร้านขันคำจิตลดา กาดสลีบัวตอง ตรงข้ามธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) สาขาสันป่าตอง จ.เชียงใหม่ หรือสนใจสอบถามได้ที่ 08-1030-8475

--------------------

(บรรจงศิลป์ลงบนเปลือกน้ำเต้า งานศิลปะคนไทยถูกใจต่างชาติ : โดย...ปิยะนุช ขาวผ่อง)