แปรรูปข้าวเสาไห้'เจ๊กเชย'ต่อยอดพาณิชย์ | คมชัดลึก

 

                            ด้วยบริบทของข้าวเสาไห้พันธุ์ "เจ๊กเชย" เมื่ออดีตนำมาซึ่งชื่อเสียงของ อ.เสาไห้ จ.สระบุรี จนเป็นที่รู้จักแพร่หลายในฐานะท้องถิ่นซึ่งผลิตข้าวที่มีคุณภาพและได้รับการตอบรับจากผู้บริโภคเป็นอย่างดี ทว่า ปัจจุบันข้าวพันธุ์นี้อยู่ในภาวะใกล้สูญพันธุ์ ตลาดซบเซา จึงเป็นแรงผลักให้หลายฝ่ายที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ เอกชน ช่วยกันพยุงวิถีข้าวสายพันธุ์นี้ รวมทั้ง นางเปรมจิต กิ่งพิกุล เกษตรกร และเจ้าของโรงสี ที่นำมาต่อยอดด้วยแปรรูปบรรจุเป็นข้าวถุงจำหน่าย กระตุ้นตลาด อีกทั้ง ร่วมอนุรักษ์ไว้ให้อยู่คู่พื้นถิ่นต่อไป

                            จากที่นายทวี มาสขาว เกษตรจังหวัดสระบุรี และนายปรีชา สายแสง เกษตรอำเภอเสาไห้ จ.สระบุรี ได้ลงพื้นที่สำรวจเกษตรกรผู้ปลูกข้าวเสาไห้พันธุ์ "เจ๊กเชย" ซึ่งเมื่อสิบกว่าปีที่ผ่านมาได้สร้างชื่อให้ อ.เสาไห้ โดยการสำรวจครั้งนี้ เมื่อต้นปี 2556 พบมีเกษตรกรเพียง 7 ราย ปลูกข้าวพันธุ์นี้บนพื้นที่นารวมทั้งสิ้น 47 ไร่ ซึ่งแต่ละรายล้วนปลูกไว้กินเอง เหตุผลนี้จึงทำให้เกิดโครงการอนุรักษ์ข้าวเสาไห้พันธุ์ ”เจ๊กเชย”

                            "ปี 2556 นี้ จ.สระบุรี จะส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกข้าวพันธุ์เจ๊กเชยมากขึ้น ทั้งในแง่การอนุรักษ์ และเชิงพาณิชย์ เพาะเป็นข้าวคุณภาพดีของจังหวัด ที่สำคัญเป็นสายพันธุ์แท้ดั้งเดิมของท้องถิ่น เพราะที่เป็นข้าวเสาไห้จำหน่ายกันในปัจจุบันเป็นข้าวที่ผสมผสานสายพันธุ์อื่น จะไม่ใช่ข้าวเสาไห้แท้ร้อยเปอร์เซ็นต์" นายทวี กล่าว

                            พร้อมเล่าถึงที่มาของข้าวเสาไห้พันธุ์ "เจ๊กเชย" ว่าเกษตรกรนำมาเพาะปลูกในเขต อ.เสาไห้ เป็นครั้งแรกเมื่อเกือบ 1 ศตวรรษที่ผ่านมา จึงใช้ชื่อพันธุ์ข้าวไปตามชื่อของ อ.เสาไห้ และเรียกกันติดปากมาจนทุกวันนี้ โดยคุณสมบัติเด่นของข้าวพันธุ์นี้เป็นข้าวที่ขึ้นน้ำ เมื่อสีออกมาเป็นข้าวสารแล้วเมล็ดจะมีสีขาว มีรสชาติอร่อย หอม นุ่ม

                            นางเปรมจิต กิ่งพิกุล ในวัย 69 ปี ผู้ซึ่งนับเป็นบุคคลที่ร่วมอนุรักษ์ข้าวสายพันธุ์นี้มาอย่างยาวนาน ย้อนอดีตให้ฟังว่า ด้วยบิดาเป็นเจ้าของโรงสีข้าว ”กองไทฟง” ตั้งอยู่เลขที่ 44 หมู่ 1 ต.เมืองเก่า อ.เสาไห้ จ.สระบุรี เมื่อครั้งยังมีชีวิตอยู่ได้สั่งสอนให้ลูกๆ ร่วมกันอนุรักษ์ข้าวพันธุ์เจ๊กเชยเสาไห้นี้ไว้อย่าให้สูญพันธุ์ เพราะเป็นพันธุ์ข้าวคู่บ้านคู่เมืองเสาไห้มาแต่โบราณ ในส่วนของตนเองจึงได้เพาะปลูกข้าวพันธุ์ดังกล่าวมาอย่างต่อเนื่อง บนพื้นที่ 15 ไร่ จุดประสงค์แรกคือเพื่อไว้รับประทานเองในครอบครัว

                            "ได้สืบทอดเจตนารมณ์ต่อจากพ่อทั้งแง่การอนุรักษ์และทำโรงสี ซึ่งตอนนี้มีข้าวเปลือกพันธุ์นี้อยู่ 5 ตันเศษ จึงทยอยสีเป็นข้าวสารบรรจุถุงพาสติก แพ็กอัดแน่นแบบสุญญากาศทำเป็นผลิตภัณฑ์ข้าวเจ๊กเชยเสาไห้ขนานแท้ดั้งเดิม ถุงละ 2 กก.ขายถุงละ  80 บาท ภายใต้แบรนด์ "ข้าวย่าเปรม ข้าวปลอดสารฯ" จำหน่ายที่ปั๊มน้ำมันสามชายปิโตรเลี่ยม 126 หมู่ 1 ต.หนองยาว อ.เมือง จ.สระบุรี" ป้าเปรมจิต กล่าว

                            พร้อมยอมรับว่า ตลอดช่วง 2 ปีที่ผ่านมาที่แปรรูปข้าวสายพันธุ์นี้ด้วยบรรจุถุงจำหน่าย ตลาดไม่ดีเท่าที่ควร เพราะคนรุ่นใหม่น้อยคนที่จะรู้จักข้าวเจ๊กเชย หากเป็นคนรู้จักต้องเป็นผู้มีอายุ 40-50 ปีขึ้นไป ต่อเมื่อเกษตรจังหวัดและเกษตรอำเภอ มีโครงการอนุรักษ์และเพื่อเชิงพาณิชย์ขึ้นตนเองจึงเข้าร่วมโครงการ

                            โดยป้าเปรมจิต ฝากถึงเพื่อนเกษตรกรที่ปลูกข้าวเจ๊กเชยว่า ในปีนี้และปีต่อๆ ไปยินดีรับซื้อผลผลิตข้าวเปลือกเจ๊กเชยชนิดไม่อั้น ด้วยสนนราคาขึ้นลงตามท้องตลาด ซึ่งนอกเหนือในบริบทเชิงพาณิชย์แล้ว สิ่งสำคัญคือเพื่อให้ข้าวเจ๊กเชยเสาไห้คงอยู่และกลับมาได้รับความสนใจจากผู้บริโภคอีกครั้ง สนใจอยากลองลิ้มรสชาติ ”ข้าวย่าเปรม ข้าวปลอดสารฯ" สอบถามที่โทร.08-9744-1411

 

 

--------------------

(แปรรูปข้าวเสาไห้ 'เจ๊กเชย' ต่อยอดพาณิชย์-ร่วมอนุรักษ์ : โดย...สมนึก สุขีรัตน์)