หน้าเกษตร /พฤหัส 22 ม.ค./สอนควายไถนา | คมชัดลึก

หน้าเกษตร /พฤหัส 22 ม.ค./สอนควายไถนา หัวเรื่อง - ศูนย์ฝึกสอนควาย "เทิดไทฟาร์ม" จุดประกายย้อนวิถีชาวนาดั้งเดิม รูปชื่อ - bub1-2(อยู่ในagro don"t delete) บายไลน์ - สุรัตน์ อัตตะ จากการที่จำนวนควายไทยลดจำนวนลงอย่างรวดเร็วในช่วงระยะเวลา 5 ปีที่ผ่านมา โดยส่วนใหญ่มักถูกฆ่าเพื่อแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ทำให้หลายหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนพยายามรณรงค์ ส่งเสริม และสืบสานภูมิปัญญาและวัฒนธรรมเกี่ยวกับควาย ตลอดจนฟื้นฟูการใช้แรงงานและประโยชน์จากควาย เพื่อนำไปสู่การพัฒนาตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เทิดไทฟาร์ม แหล่งเรียนรู้ด้านการเกษตรครบวงจรซึ่งตั้งอยู่ที่บ้านเตว็ดใน ต.วังใหญ่ อ.ศรีสำโรง จ.สุโขทัย นับเป็นฟาร์มของเอกชนอีกแห่งที่พยายามพลิกฟื้นการใช้ประโยชน์จากควายไทย ด้วยการจัดตั้งเป็นโรงฝึกสอนควายไถนาภายในฟาร์มเพื่อให้เยาวชนคนรุ่นใหม่เข้ามาศึกษาเรียนรู้อย่างครบวงจร สมบูรณ์ ประจง อายุ 58 ปี อดีตผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน รับหน้าที่เป็นครูผู้ฝึกสอนควายภายในฟาร์มเทิดไท เล่าถึงที่มาของโครงการนี้ว่า เป็นแนวคิดของท่านสมศักดิ์ เทพสุทิน เจ้าของฟาร์มที่ต้องการสนองแนวพระราชการดำริตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อช่วยในการลดต้นทุนการผลิตของเกษตรกรที่ประกอบอาชีพทำนา และอยากเห็นการใช้ประโยชน์จากควายเหมือนในอดีต ไม่ต้องการเห็นการนำควายไปฆ่าเพื่อการบริโภค ทั้งยังเป็นการช่วยลดปัญหาภาวะโลกร้อนอีกด้วย ลำพังเงินเดือนแค่ไม่กี่พันบาท กับภาระอันหนักอึ้งในการใช้ประโยชน์จากควายรูปแบบต่างๆ ในแต่ละวันอาทิ สอนควายไถนา สอนควายลากเกวียน การใช้มูลควายมาทำแก๊สหุงต้ม การผลิตปุ๋ยจากมูลควาย เป็นต้น แต่สมบูรณ์ก็ไม่เคยท้อและหวั่นไหว เนื่องจากมีความตั้งใจในการถ่ายทอดความรู้การฝึกสอนควาย โดยอาศัยประสบการณ์ในการใช้ประโยชน์ต่างๆ จากควายมาค่อนชีวิต "ครอบครัวผมมีอาชีพทำนา อยู่กับควายมาตั้งแต่เด็ก เมื่อก่อนใช้ควายไถนา ใช้ควายลากเกวียน ทุกอย่างใช้ควายเกือบทั้งหมด จึงอยากจะฝึกควายเพื่อสอนให้คนอื่นด้วย การฝึกควายให้เชื่องก่อนอื่นต้องบอกก่อนเลยว่า ช่วงแรกควายอาจจะดื้อ แต่อย่าไปตีหัวเด็ดขาด ถ้าตีควายตัวนั้นก็จะฝึกไม่ได้อีกแล้ว" สมบูรณ์บอกเทคนิคการฝึกควายให้ได้ผล บนเนื้อที่ประมาณ 5 ไร่เศษภายในฟาร์ม ซึ่งใช้เป็นศูนย์เรียนรู้ควายครบวงจร สมบูรณ์บอกว่าขณะนี้มีควายไทยเพื่อให้ฝึกอยู่ 5 ตัว แต่ละตัวมีชื่อเรียกทั้งหมด ซึ่งตัวผู้ 3 ตัว จะประกอบไปด้วย เมฆ หมอก และรุ้ง ส่วนตัวเมียอีก 2 ตัวมีชื่อว่า ฟ้า กับ ฝน ซึ่งแต่ละตัวมีอายุประมาณ 2-4 ปี ส่วนการฝึกครั้งแรกจะเน้นการใช้แอกไถนา โดยทำแอกให้อยู่กับที่แล้วพาดคอควาย จากนั้นก็ให้ควายเดินเวียนเป็นวงกลมเพื่อฝึกความชำนาญ ก่อนลงไถนาจริงในแปลง "การฝึกควายครั้งแรกต้องฝึกให้ไถนาก่อน จากนั้นแล้วค่อยมาใช้ลากเกวียน การจะดูว่าควายตัวไหนฝึกได้ไม่ได้ให้ดูที่เขาว่าถึงหูหรือยัง ถ้าถึงแล้วก็สามารถนำมาฝึกได้ แต่ถ้ายังไม่ถึงก็ฝึกไม่ได้ เพราะอายุน้อยเกินไป ซึ่งควายที่นำมาฝึกส่วนใหญ่จะเริ่มที่อายุประมาณ 2 ปีขึ้นไป" สมบูรณ์เผย ไม่เพียงแต่ฝึกสอนควายไถนาหรือลากเกวียนเท่านั้น แต่ศูนย์ยังใช้ประโยชน์จากควายในด้านอื่นๆ อีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นการนำมูลควายมาทำเป็นแก๊สหุงต้มอาหาร ซึ่งขณะนี้สามารถทำได้แล้ว แต่จะมีปริมาณแก๊สไม่มากนัก เนื่องจากวัตถุดิบที่ใช้ทำมีน้อย แต่ก็เป็นแนวทางสำหรับเกษตรกรที่สนใจสามารถนำไปทดลองทำเองได้ บางส่วนก็นำไปใช้ทำปุ๋ยใส่ต้นไม้ที่ปลูกภายในฟาร์ม ศูนย์ฝึกสอนควายไถนาภายในฟาร์มเทิดไท นับเป็นการจุดประกายให้เกษตรกรหันมาย้อนวิถีชีวิตของชาวนาในอดีตที่ต้องพึ่งพาควายเป็นหลักในการประกอบอาชีพ เพราะไม่เพียงช่วยลดต้นทุนการผลิตและแก้ปัญหาภาวะโลกร้อนเท่านั้น ยังเป็นการอนุรักษ์ควายไทยให้อยู่คู่กับเกษตรกรไทยไปตลอดอีกนานเท่านานด้วย *************************************** ใต้ภาพ - 1.สมบูรณ์ ขณะฝึกสอนควายไถนา 2.ป้ายปากทางเข้าศูนย์ฝึก