
ฉลากอักษรเบลล์ ให้คนพิการทางสายตา
ฉลากอักษรเบลล์ ให้คนพิการทางสายตา : คอลัมน์ท่องโลกเรียนรู้ : โดย...ชุลีพร อร่ามเนตร
งานครบรอบวันสถาปนามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล(มทร.ธัญบุรี) ประจำปี 2556 เปิดบ้านโชว์ “มทร.ธัญบุรี สร้างสรรค์วิชาการ สร้างงานสู่สังคม“ วันที่ 18-20 มกราคม นอกจากจะมีกิจกรรมหลากหลายของนักศึกษาจากทุกคณะที่ได้ขนผลงาน กิจกรรม บูธการเรียนการสอน นิทรรศการ อบรมทางวิชาการมาแสดงให้น้องๆ ได้สัมผัสแล้ว ในส่วนของกลุ่มคณาจารย์ยังมีการนำผลงานวิจัย สิ่งประดิษฐ์เด่นดังการันตีโดยรางวัลทั้งในและต่างประเทศ มานำเสนอ เพื่อให้ครู นักเรียนที่มาเยี่ยมชมงานได้เรียนรู้ นวัตกรรม สิ่งประดิษฐ์ใหม่ๆ
ผศ.จุฑามาศ เจริญพงษ์มาลา อาจารย์ประจำสาขาออกแบบผลิตภัณฑ์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มทร.ธัญบุรี เล่าถึงว่า มหาวิทยาลัยได้มุ่งเน้นให้อาจารย์ทุกคนทำงานวิจัยควบคู่กับการสอน ซึ่งในแต่ละปีจะทำงานวิจัยอย่างน้อย 1 โครงการ โดยงานวิจัยส่วนใหญ่จะเน้นการนำองค์ความรู้ในสาขาวิชาที่สอนมาประยุกต์ บูรณาการให้เกิดการสร้างสรรค์ผลงาน ผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ จากการได้พูดคุยกับผู้พิการทางสายตาทราบว่า เวลาในการตัดสินใจเลือกซื้อสินค้าต่างๆ ไม่สะดวก ต้องอาศัยผู้อื่นอ่านให้ฟัง เพราะผลิตภัณฑ์ที่ใช้เป็นสินค้าทั่วไป แต่ไม่มีฉลากสำหรับผู้พิการทางสายตา จึงมีความคิดริเริ่มว่า ควรจะออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ช่วยผู้พิการทางสายตาสามารถอ่านฉลากสินค้าได้ว่าเป็นผลิตภัณฑ์อะไร ขวด ผลิตภัณฑ์สบู่เหลว และครีมล้างหน้า ที่สามารถใช้ได้ทั้งคนปกติและผู้พิการทางสายตาจึงถูกสร้างสรรค์ขึ้น
“โครงสร้างขวดสบู่เหลว และครีมล้างหน้า เป็นการนำแนวคิดของ Universal Design มาใช้เป็นแนวทางในการออกแบบ เพื่อให้ตอบสนองต่อการใช้งานสำหรับบุคคลทั่วไปและผู้พิการทางสายตา โดยมีการจัดวางตัวอักษรเบรลล์ไว้บนด้านข้างของขวด เพื่อสะดวกต่อการสัมผัสและการอ่านของผู้พิการทางสายตา โดยอักษรเบรลล์ อ่านว่า สบู่เหลวผสมสารสกัดจากเปลือกมังคุด ครีมล้างหน้าจากเปลือกมังคุด ส่วนรูปทรงของขวดมีลักษณะคล้ายธรรมชาติของขนนก เพื่อสะดวกในการจับ สื่อให้เห็นถึงความอ่อนโยน ความนุ่มนวล และความสวยงาม ขวดสบู่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ เพราะผลิตจากพลาสติกโพลิเอทิลิน (HDPE)”
ด้านหน้าจะมีฉลากกราฟฟิกสามารถสื่อถึงความเป็นสมุนไพรธรรมชาติจากมังคุด สีสัน ตัวอักษร แบรนด์สินค้า มีความสวยงาม มีบุคลิกพิเศษโดดเด่นสะดุดตา สามารถสร้างมูลค่าให้แก่สินค้าเพื่อการจำหน่ายได้ ส่วนสาเหตุที่เลือกสบู่ผสมสารสกัดมังคุด เพราะเป็นผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดผิว ที่ผลิตจากธรรมชาติ ช่วยป้องกันและลดการอักเสบจากสิว ช่วยให้ผิวชุ่มชื้นและเนียนนุ่ม สามารถใช้ชำระร่างกายได้ ใช้เวลา 1 ปีกว่า ถึงจะได้ก่อเกิดเป็นผลิตภัณฑ์ที่นำมาจำหน่าย เพราะออกแบบเสร็จก็ใช่ว่าจะสามารถผลิตได้ทันที แต่ต้องให้ผู้พิการทางสายตาได้ลองใช้จริงๆ
"ก่อนออกแบบต้องลงพื้นที่สำรวจความต้องการของผู้ใช้ ซึ่งตอนแรกที่คิดและออกแบบรูปทรงขวดมามีทั้งหมด 8 แบบ ได้ทำการสอบถามกลุ่มผู้ใช้ และกลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านบรรจุภัณฑ์ว่า รูปทรงไหนมีความเหมาะสม และสามารถผลิตรูปทรงขวดได้จริง ซึ่งรูปแบบขวดที่ได้ ผู้วิจัยนำมาออกแบบจัดวางอักษรเบรลล์ให้ผู้พิการทางสายตาได้เลือกและทดลองจับขวดว่าจับได้ถนัดมือหรือไม่ และสามารถอ่านอักษรเบรลล์ได้หรือไม่ ซึ่งการคิดโครงการรูปทรงขวดว่าเป็นอย่างไร ที่ตอบสนองและเอื้อความต้องการ เป็นประโยชน์ต่อผู้พิการทางสายตาสามารถหยิบจับได้ถนัดมือ อ่านอักษรเบรลล์ได้สะดวก หลังจากคิดแล้วออกแบบเสร็จ ต้องนำผลิตภัณฑ์จัดวางอักษรเบรลล์ รูปทรงขวดไปให้ผู้พิการทางสายตาได้ทดลองใช้ อ่าน หยิบจับ ว่าแบบไหนที่พวกเขาสะดวก ใช้ได้ง่ายมากที่สุด ก่อนที่จะผลิตผลิตภัณฑ์เพื่อวางจำหน่าย ซึ่งโครงการนี้ใช้เวลาทั้งหมด 1 ปีกว่า ก่อนจะออกมาเป็นสิ่งประดิษฐ์ นวัตกรรมใหม่ๆ ได้”
สิ่งประดิษฐ์ดังกล่าวได้รับรางวัลพิเศษ Soar to new Heights ที่จัดขึ้นในงาน 1st Cultural Innovation International Festival (CIIF 2011) ที่ I-Shou University, Kaohsiung ประเทศไต้หวันและได้รางวัลท็อปเท็นจากมหาวิทยาลัยอีกด้วย ผลงานวิจัย สิ่งประดิษฐ์ที่มีคุณค่า ต้องเน้นความแปลกใหม่ และสามารถนำมาสู่การใช้ได้จริง หลังจากนี้จะพัฒนา โดยอาจจะเพิ่มเนื้อหา รายละเอียดเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์เพื่อสื่อสารให้แก่ผู้พิการทางสายตามากขึ้น หรือสำรวจความต้องการเกี่ยวกับรูปแบบบรรจุภัณฑ์ สำหรับผู้พิการทางสายตา ผลิตภัณฑ์อื่นๆ เพื่อเป็นประโยชน์ในการออกแบบต่อไป สำหรับผู้ที่สนใจสบู่ ครีมอาบน้ำ ครีมล้างหน้าผสมสารสกัดมังคุด ซื้อได้ที่คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มทร.ธัญบุรี สนใจติดต่อ โทร.0-2549-4150 หรือ www.rmutt.ac.th
........................................
(ฉลากอักษรเบลล์ ให้คนพิการทางสายตา : คอลัมน์ท่องโลกเรียนรู้ : โดย...ชุลีพร อร่ามเนตร)



